قانون میتواند بیسوادان را جریمه کند
سعید برآبادی: وزارت آموزشوپرورش، مصوبهای را اعلام کرده که براساس آن، بیسوادان فقط تا پایان امسال وقت دارند رایگان سواد بیاموزند، در غیراینصورت از ابتدای سال 95، نمیتوانند گواهینامه رانندگی بگیرند، پرداخت مستمریهای بهزیستی و کمیته امداد به آنها، قطع خواهد شد و احتمالا تمام تخفیفهای پیشین لغو خواهد شد. آیا این روش تنبیهی برای آموزش بیسوادان مثمرثمر خواهد بود؟ آیا بهتر نیست به جای این برخورد تنبیهی درباره علل تمایل نداشتن آنها به آموختن سواد تحقیق شود؟
دکتر شیوا دولتآبادی روانشناس هرگونه تلاشی برای حرکت مردان و زنان به سمت سوادآموزی قابل تقدیر است. دراینمیان اگر افرادی به دلایل مختلف از تحصیل محروم ماندهاند، تعیین مدتزمان یکساله برای آغاز یک دوره تنبیهی، میتواند برای آنها تنبیه مضاعف باشد. دقت کنید که افراد محروممانده از تحصیل، تا پیش از این زمان، شانس سوادآموزی نداشتهاند و حالا هم قرار است با محرومیت بیشتری مواجه شوند. این اجحافی در حق آنها و مانعی برای روند رشد سواد در جامعه است. کاش بهجای چنین اولتیماتومی، مسئولان، برنامهای برای برطرفکردن موانع سر راه تحصیل آنها تدوین میکردند تا از نابرابری زندگی آنها کاسته شود نهاینکه «سوادداشتن» خود به وسیلهای برای یک نابرابری تازه بدل شود.
نعمت احمدی حقوقدان ابتدا به این مسئله توجه کنیم که چرا جمعیت تقریبا 10 میلیون نفری واجبالتعلیم مملکت از سواد خواندن و نوشتن محرومند درحالیکه ایران، سازمانی به نام نهضت سوادآموزی دارد با 36 سال سابقه و بودجههای بسیار گزاف که به نظر میرسد به هرز رفته و صرف رسیدن به رسالت این سازمان نشده است. امروز آمارها از 10 درصد جمعیت بیسواد در کشور خبر میدهند که عملا قصور در زمینه آموزش آنها با این سازمان و دیگر نهادهای درگیر با موضوع آموزش در کشور است، اما آیا میشود بهخاطر قصور یک سازمان، جمعیتی را از حقوق اجتماعی محروم کرد؟ قانون اساسی این تنبیه را بههیچعنوان نمیپذیرد. چنین محرومیتهایی تنها با رأی دادگاه قابل اجراست و نمیشود بیسوادان را از حقوقی محروم کرد که قانون اساسی به فردفرد ایرانیها اعطا کرده. به اعتقاد من، در شرایط فعلی بهجای آنکه به این اولتیماتوم یکساله بیندیشیم، باید از سازمان نهضت سوادآموزی کشور، تحقیقوتفحصی صورت بگیرد تا بدانیم اعتبارات این 36 سال، چطور مصرف شده که هنوز بیسوادی در کشور وجود دارد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.