ضرورت کشف پیشدستانه جرائم نوظهور
فرشید رفوگران . وکیل دادگستری
خبر مربوط به کلاهبرداری یکی از شبکههای ماهوارهای، روز گذشته در روزنامه «شرق» منتشر شد. در این خصوص، باید توجه کرد که به موازات پیشرفت تکنولوژی و گسترش وسایل و راههای ارتباط جمعی و تغییرات وسیع در تمام زمینههای اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی که نشأتگرفته از همان پیشرفت است، شاهد بروز چالشهای نوظهور حقوقی و ناهنجاریهای نوین کیفری در عرصههای مختلف هستیم که گاه در قالب بزهکاریهای جدید مانند جرائم رایانهای رخ میدهد. گاه این ناهنجاریها، جرمانگاری شده و مجازات قانونی مربوطه، تنظیم و تصویب میشود و گاه نیز رسیدگی به روشهای جدید بزهکاری در چارچوب همان قوانین قدیم، توجیه و میسر میشود. یکی از این، موارد گسترش تحصیل مال از طریق نامشروع و کلاهبرداری بهوسیله پخش تبلیغات گسترده و مهندسیشده بعضی از شبکههای ماهوارهای یا سایتهای اینترنتی است. مجرمانی که در خارج از کشور هستند، گاه با انواع ترفندهای کارآمد، موفق به جلب اعتماد مردم و امیدوارکردن آنها به امیدهای واهی ازجمله امکان تحصیل یا اشتغال مطلوب یا مهاجرت به اروپا و آمریکا یا انجام معاملات سودآور یا برندهشدن در مسابقات خیالی یا... شده و به کمک همدستان داخلی خود و سوءاستفاده از خلأهای نظارتی موجود، میلیاردها تومان از اموال و وجوه مردم فریبخورده را به یغما میبرند و متأسفانه بعضی نیز موفق به ادامه فعالیت خود در گستره زمانی طولانی و چندساله و عدم برخورد با موانع کارآمد قانونی و کسب میلیاردها تومان ثروت نامشروع میشوند. در اینکه باید نسبت به تعقیب و مجازات مباشران و معاونان چنین جرائمی اقدام کرد، هیچ تردیدی نیست، اما آنچه مهمتر و ضروریتر است، اقدامات پیشگیرانه و مؤثر انتظامی و امنیتی است. اگرچه ممکن است شخص مالباخته نیز به دلیل سهلانگاری یا طمعورزی، مورد نکوهش و سرزنش قرار گیرد، اما نباید این غفلت یا سادهلوحی را مانع موجهی بر انجام دقیق وظایف خاص مراجع قانونی و نظارتی دانست. حداقل انتظار از نیروی انتظامی و سایر مراجع ذیربط این است که در بدو مشاهده و بروز چنین رسانههای تبلیغی مجازی یا شبکههای ماهوارهای که اقدام به فعالیتهای مشکوک تجاری و جلب نقدینگی مردم میکنند و پیش از رسیدن مجرمان به هدف خود و به یغمابردن اموال مردم، نسبت به رصد دقیق، پیشگیری هدفمند علمی، پیگیری سریع قانونی، اطلاعرسانی عمومی، انسداد حسابهای بانکی داخلی، قطع ارتباط و اتصال آنها به خارج از کشور و تعقیب عناصر اصلی و فرعی و دستگیری عاملان داخلی و پیگرد مباشران و مسببان خارجنشین از طریق مبادی ذیربط ازجمله وزارت امور خارجه، پلیس بینالملل و قوه قضائیه، اقدام کنند و انجام وظیفه خطیر خود را به طرح شکایت و پیگیری مالباختگان، منوط نکنند دراینبین نیز نباید از نقش مؤثر و مهم جراید و رسانههای داخلی و رسالت خطیر آگاهیدهی عمومی آنها، چشم پوشید.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.