|

«عباس حری» کتابدار شناخته‌شده

یزدان منصوریان. دانشیاردانشگاه خوارزمی

زنده‌یاد دکتر عباس حری -که هفتم اردیبهشت دومین سالگرد درگذشت او بود- در کنار همه ویژگی‌های ارزنده‌اش، ذهنی بسیارمنظم و منسجم داشت. برخورداری از این توانایی، از یک‌سو بر اثربخشی آثار استاد می‌افزود و از سویی دیگر دلیلی بر جذابیت و ماندگاری نقش معلمی ایشان محسوب می‌شد. درنتیجه هم پژوهشگر و نظریه‌پردازی موفق در «علم اطلاعات و دانش‌شناسی» بود، هم سال‌ها در مقام آموزگاری دلسوز در جمع کتابداران این سرزمین محبوبیتی ویژه داشت. زمانی که می‌خواست موضوعی را تبیین کند، با ایجازی استادانه اصل مطلب را در کمترین زمان روشن می‌کرد. می‌دانست ساختار بحث را چگونه سازماندهی کند که - متناسب با میزان آشنایی مخاطب با موضوع- به نتیجه مطلوب برسد. گفتار و نوشتار دکتر حری به راستی الگو و نمونه‌ای عملی از «مدیریت مؤثر یک بحث منطقی» بود. درنتیجه همیشه دقیق و عمیق سخن می‌گفت و دریچه‌ای تازه در ذهن مخاطب می‌گشود. به‌این‌ترتیب، شفافیت و سادگی در کنار عمق مطالب، جذابیت خاصی به آثار استاد می‌بخشید. بازتاب این مهارت در نوشته‌های استاد نیز دیده می‌شود، نثر پاکیزه و پرباری که کمترین نشانی از اطناب و پرگویی در آن دیده نمی‌شود. در روزگاری که ارزش کار علمی اعضای هیأت علمی بیشتر ناظر بر کمیت آثارشان است و کیفیت به ‌حاشیه ‌رانده ‌شده، روش و منش استادانی مثل دکتر حری که مبتنی بر کیفیت کار علمی بود، نیاز امروز دانشگاه‌های ماست. علاوه بر توانمندی علمی، فروتنی و خوش‌رویی ایشان برای دانشجویان الهام‌بخش بود. گفتارشان همیشه با طنزی هوشمندانه و نکته‌های نغز همراه می‌شد. درنتیجه ضمن ایجاد فضایی صمیمی برای اطرافیان، از هر سخن استاد می‌شد نکته‌ای سودمند آموخت. نکته‌هایی که بخشی از آنها در خاطرات همکاران و شاگردانش در کتابی با عنوان «سر دلبران: مجموعه دل‌نوشت‌ها و دل‌گفت‌هایی در سوگ دکتر عباس حری» منتشر شده است. این اثر به کوشش خانم آناهیتا کرمانی، زیر نظر دکتر نرگس نشاط و به همت نشر کتابدار منتشر شده است. کتاب دیگری نیز با عنوان «در محضر استاد: گفتارهایی از دکتر عباس حری» شامل گزیده‌ای از سخنرانی‌ها‌ و مصاحبه‌های سال‌های اخیر است. به‌راستی در هر صفحه آن، مفهومی برای یادگیری هست. تحلیل محتوای این متن درباره تبیین مفاهیم مختلف تخصصی و عمومی می‌تواند پژوهشی مستقل باشد. مثلا، در تعریف مقام معلمی می‌نویسند: «معلمی از نظر من باور به مجموعه‌ای از ارزش‌هاست. تفاوت است میان معلمی و مدرسی. تدریس و یاددهی فنی است که می‌توان آموخت و فراگرفت. اما معلمی یک باور است. تدریس جزئی از معلمی است، اما همه آن نیست. کسان بسیاری مدرس من بوده‌اند و درس‌هایی را از آنان فراگرفته‌ام، اما معلمان اندکی را در زندگی تحصیلی‌ام می‌شناسم». (ص.31) بی‌تردید ایشان یکی از همین معلمان بود که سهم مؤثری در فرایند تحصیل دانشجویان داشته‌اند. یا درباره دشواری کار کتابداری بر این باورند: «امروز کار کتابداری، بیرون‌کشیدن نیلوفر آبی از مرداب است. آنچه در بیرون وجود دارد، مجموعه‌ای بسیارآشفته و آلوده است. کتابدار از دل این مجموعه باید گل‌ها را بیرون بکشد و در اختیار بگذارد. بنابراین، وظیفه ترویجی کتابخانه و به‌تبع آن کتابدارها امروز به‌مراتب بیشتر و دشوارتر از زمانی است که اطلاعات بسیاراندک بود». روحش شاد و یادش گرامی باد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.