|

هوشمند‌سازی، الزامی برای توسعه تجارت ایران و افغانستان

عبدالرسول خلیلی . کارشناس اقتصادی

افغانستان، علاوه بر منابع انسانی و فرهنگی غنی، منابع طبیعی سرشاری نیز دارد که مجموعه این ظرفیت‌ها و اشتراکات باید در خدمت ارتقای سطح همکاری‌های دو کشور ایران و افغانستان قرار گیرد. هدف افغانستان تبدیل‌شدن به مرکز مواصلاتی در منطقه و بازیابی هویت سابق خود به عنوان چهارراه ارتباطی در منطقه است. رئیس‌جمهوری افغانستان با توجه به توسعه روابط دو کشور در زمینه‌های حمل‌ونقل، سرمایه‌گذاری و همکاری‌های فرهنگی و اقتصادی ضمن اظهار تمایل برای افزایش مبادلات تجاری خاطرنشان کرد که کشورش به دنبال ایجاد شبکه ترانزیت، خطوط انرژی و راه‌اندازی گمرکات جدید مرزی است. رئیس‌جمهور ایران با اظهار علاقه‌مندی افغانستان و ایران برای گسترش همکاری در عرصه‌های اقتصادی، معادن، صنعت و تجارت به اتصال مسیر ترانزیتی بندر چابهار به زاهدان اشاره کرد. روحانی با اشاره به اینکه افغانستان می‌خواهد در زمینه‌های مختلف همکاری‌های خویش را با ایران گسترش دهد، گفت: هیأتی از کشور چین به‌زودی مسئله احداث خط آهن از چین به واخان و هرات را مورد بررسی قرار خواهد داد. با ایجاد این زیرساخت و راه‌آهن و حمل و نقل دو طرفه از چابهار به هرات افزایش حجم تجاری دو کشور از حدود سه‌میلیارد دلار، منافع دو کشور را از طریق سرمایه‌گذاری مشترک میان بخش‌های خصوصی دو کشور ارتقا خواهد بخشید. فعالیت در ایجاد خط زنجیره ارزش افزوده ظرفیت‌های معادن مس، آهن و طلا از جمله فرصت‌های مشترک سرمایه‌گذاری بخش خصوصی دو کشور است که با ایجاد زیرساخت‌ها و شبکه‌های حمل و نقل، فراهم شده به طوری که با تکمیل آن ایران مستقیما به کشور چین وصل شده و کریدور اتصال آسیای جنوبی به آسیای غربی و شمالی شکل خواهد گرفت و عملا زمینه‌های گسترش همکاری‌های اقتصادی و توسعه آن در بخش‌های صنعت، معدن، کشاورزی، ترانزیت و حمل‌ونقل، خدمات فنی مهندسی، ‌ای‌سی‌تی، گردشگری و غیره را به وجود می‌آورد. این همکاری‌ها از طریق تمرکز روی بنگاه‌های کارآفرینی و دانش‌بنیاد عملی می‌شود. به‌علاوه عملیاتی‌کردن مفاد موافقت‌نامه‌های تجارت آزاد، مدیریت تعرفه‌های ترجیحی، عوارض کامیون‌های اقلام صادراتی ایران به افغانستان و صدور ویزا برای تجار افغانستانی، می‌تواند هزینه‌های تولید و صادرات را به دو کشور از جمله به افغانستان کاهش دهد. گفتنی است صدور ضمانت‌نامه‌ها، تسهیل نقل و انتقال ارز، پرداخت جوایز صادراتی، تسهیل خروج ماشین‌آلات، اعمال استانداردهای کارشناسی برای حل مشکلات قرنطینه نباتی و بهداشتی در مورد کالاهای صادراتی و تأمین هزینه شرکت در مناقصات از جمله کارهای مهمی است که برای رونق تجارت و افزایش صادرات بین دو کشور باید انجام داد. احداث خط ریلی بین دو کشور همچنین می‌تواند هزینه‌های حمل و نقل را کاهش دهد. انتقال یک کانتینر از ایران به افغانستان تا پنج‌هزار دلار هزینه دارد،‌ اما با احداث این خط به یک‌هزار دلار کاهش پیدا می‌کند که این مبلغ مابه‌التفاوت در کاهش قیمت کالاها تاثیر‌گذار است. در شرایط فعلی حجم سرمایه‌گذاری افغانستانی ها در ایران 124 میلیون دلار است که از این مبلغ 65درصد آن محقق شده است. سرمایه‌گذاری ایران نیز در افغانستان بالا‌تر از 300 میلیون دلار نیست. این در حالی است که گفته می‌شود سرمایه افغانستانی‌ها در ایران چهار تا هشت میلیارد دلار برآورد شده است. از این جهت باید زمینه حضور سرمایه‌گذاران و تجار افغانستان را در ایران که حدود 400 نفر هستند، فراهم کرد. ضمن اینکه تاکنون 500 شرکت ایرانی در افغانستان به ثبت رسیده‌اند. از دیگر راه‌حل‌های موجود برای رشد تجارت میان دو کشور می‌توان به تعدیل تعرفه گمرکی از طرف دولت افغانستان برای تجار ایرانی اشاره کرد، به طوری که در برخی اقلام از جمله فراورده‌های سوختی 40 درصد ارزش هر تن را شامل می‌شود که باعث افزایش همین میزان‌ کالاهای صادراتی ایران به افغانستان شده و عملا قدرت رقابت را در بازار افغانستان کاهش می‌دهد. بدین‌دلیل تهیه نقشه راه و اعمال سیاست‌های راهبردی موثر می‌تواند اعتماد و علاقه‌مندی را میان تجار و سرمایه‌گذاران دو کشور بیشتر کرده و بازار اقتصادی و تجاری را که ظرفیت‌های زیادی دارد به روی آنها بگشاید. زمینه‌سازی برای سرمایه‌گذاری مشترک بر اساس اقلام کالاهای وارده دو کشور با اعمال نرخ‌های رقابتی می‌تواند حوزه اقتصاد و صنعت را در دو کشور فعال کند و بازی برد- برد را در عرصه تعامل بین‌المللی از طریق رشد تجارت پوشش دهد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.