شاهراه تجاری سوریه در کنترل مخالفان اسد
مسیری قدیمی به دمشق که از اردن عبور میکند و تجار هزارانسال از آن رفتوآمد میکردند، حالا قطع شده است. مرز دولتیای که از اردن و سوریه میگذرد، پس از درگیریهای سنگین، بمبگذاریهای شبکهای و غارتهای وحشیانهای که هفته گذشته در پاسگاه و در نزدیکی منطقه تجاری اتفاق افتاد، حالا بسته شده است. این تقاطع که قسمت سوریاش به دست مخالفان میانهرو افتاده، آخرین دروازه رسمی بین اردن و سوریه بود که 230مایل مرز مشترک دارند. پناهندگان هنوز میتوانند از ایستهای بازرسی یکطرفه ویژهای که از سوی ارتش اردن اداره میشود، عبور کنند اما عبورومرور عادی کالا و مردم بین دوکشور متوقف شده و به گفته مقامات اردن بعید است بهزودی از سر گرفته شود. به گزارش واشنگتنپست، این هفته، اندک راه بازمانده از بزرگراه چهارباندی اردن به سوریه نیز بسته شد و فقط قسمتی از آن برای چرای گوسفندان و بازگشت کامیونداران به خانههایشان در سوریه باز ماند. در طرف دیگر مرز هم شورشیان چندروز کامیونداران سوری را گروگان گرفتند و بارهای آنها را غارت کردند. زمانی میلیونهادلار کالا از این دروازه عبور میکرد؛ دروازهای که مسیر بسیار مهمی در تجارت جهانی کالاهای اساسی نظیر سبزیجات، برق، سنگمرمر و فولاد میان اروپا و خاورمیانه از طریق ترکیه، سوریه، اردن، عراق و عربستان سعودی بود. از دسترفتن دروازه رسمی بین سوریه و اردن هم نمادین و هم جدی است، نهتنها به دلیل ضربه به تجارت، بلکه به این دلیل که اکنون بسیاری از مردم اردن احساس میکنند در محاصره مانده و محدود شدهاند. برای سوریها وضع از این نیز بدتر است. «یوسف منصور» اقتصاددان اردنی میگوید: «این مسئله مهمی است و ما را دچار خفقان میکند.» فرماندهان هوادار غرب گروه میانهرو ارتش آزاد سوریه هفته گذشته به خبرنگاران از کنترل خود بر این جاده خبر دادند و کنترل دولت «بشار اسد» رییسجمهوری سوریه بر مرز جنوبی را تکذیب کردند. ابوهادی آلعبود، یکی از افسران ارتش آزاد سوریه به رویترز گفت: «ما به آخرین نماد حاکمیت رژیم در امتداد مرز، ضربه وارد کردیم.»«حسین مجالی» وزیر کشور اردن روز یکشنبه به مجلس این کشور گفت در حال حاضر منطقه امن است و نیروهای اردنی هرگونه سرریزخشونت را متوقف میکنند. او گزارشهای غارت و چپاول را «اغراقآمیز» توصیف کرد. به گفته مقامات اردنی و شاهدان، عناصر ارتش آزاد سوریه، نیروهای هوادار به بشار اسد را چهارشنبهشب و پس از چندروز درگیری سنگین، از مرز عبور دادهاند. مشخص نیست چرا نیروهای دولتی سوریه پس از سالها تلاش برای حفظ مسیر، اکنون آن را رها کردهاند و انگیزه شورشیان برای دردستگرفتن و قطعکردن این شاهراه ارتباطی نیز نامعلوم مانده است. صبح پنجشنبه، اعضای یکگروه شبهنظامی وابسته به جبهه «النصره»، مدتی کنترل محلی نزدیک به منطقه آزاد تجاری اردن و سوریه را در دست گرفتند و دروازهها را به روی مردم محلی باز کردند. این منطقه با خودرو، فولاد، کالای الکترونیک، سیگار خارجی، چوب و کالاهای دیگری پر شده بود. یک کارگزار اردنی بیمه که صحنه محاصره را از تپهای در نزدیکی آن محل تماشا کرده بود، گفت: «من مردانی را میدیدم که با دوچرخه وارد منطقه آزاد تجاری میشدند و با لندرور آخرین مدل بیرون میآمدند.» به گفته نبیل رومان، رییس کمیسیون سرمایهگذاران منطقه آزاد اردن، آنها 350 وسیله نقلیه به علاوه جرثقیل، لیفتراک و بولدوزر را بهسرقت بردند. او ضرر و زیان این غارت را چیزی حدود صدمیلیون دلار برآورد کرد. رومن با اشاره به مرز اردن با اسرائیل، عراق و عربستان سعودی ادامه داد: «به نقشه خاورمیانه نگاه کنید. ما در دایرهای بسته زندگی میکنیم.»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.