توضیحات ظریف درمورد تفاهم لوزان به مردم ایران
تحریمها برداشته نشود توافق نهایی نیست
گروه دیپلماسی: جواد ظریف، وزیر خارجه ایران و رییس تیم مذاکرهکننده هستهای ایران در مذاکره با اعضای 1+5، سهروز بعد از بازگشت از لوزان، برای ارایه توضیحاتی در مورد تفاهم صورتگرفته در این دور از مذاکرات به تلویزیون رفت. او که به برنامه «نگاه یک» دعوت شده بود حدود دوساعت و ربع به توضیح در مورد این تفاهم پرداخت و اگرچه در لابهلای پاسخها نگران مشخصشدن برخی مواضع مذاکراتی تیمش بود، بااینحال ضرورت ارایه توضیح به مردم را نادیده نگرفت. او بارها در این برنامه تلویزیونی پاسخ برخی سوالات را مستلزم حضور دکتر صالحی دانست و از او و تیمش در همراهی مذاکراتی قدردانی کرد. جواد ظریف در این برنامه در مورد مدتزمان پذیرش محدودیتهای هستهای و نحوه لغو تحریمها بهصورت شفاف توضیح داد، نکتهای که آمریکاییها میخواستند به نوع دیگری آن را نشاندهند.
ظریف در این برنامه خبر داد نماینده اتحادیه اروپا به آنچه در بیانیه غیررسمی وزارتخارجه آمریکا آمده و موضع این اتحادیه را خلاف جلوه داده، اعتراض کرده است. او همچنین خبر داد «از هفته آینده مذاکرات ایران و 1+5 ادامه پیدا خواهد کرد.» عصر پنجشنبه و بعد از هشتروز مذاکره در لوزان سوئیس، طرفین برای دستیابی به توافق جامع تا 10تیرماه، به تفاهمی دست یافتند که در قالب بیانیهای مطبوعاتی توسط ظریف و موگرینی، وزیر خارجه ایران و مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، به دوزبان فارسی و انگلیسی قرائت شد. محمدجواد ظریف، در ابتدای این برنامه از همه تشکر کرد «حتی از کسانی که خرده به ما میگیرند و دلواپس ما هستند، زیرا آنها هم برای ما دعا میکنند و همیشه میخواهند عزت کشور حفظ شود و خون شهدای ما پایمال نشود.» ظریف در مورد شبی که حدود 9ساعت مستمر با طرف آمریکایی مذاکره کرده نیز توضیح داد: «من عادت دارم شبها زود بخوابم، اما من تمام عمر خود را در دیپلماسی چندجانبه بهسر بردم و در دیپلماسی چندجانبه معمولا جلسات در شب برگزار میشود... بههرحال این قسمتی از کار ماست. در شبهای آخر یا در جلسه حضور داشتیم یا مشغول آمادهسازی خود برای جلسه بودیم. با این اوصاف رکورد خواب من و دوستانم روزی یک الی سهساعت بوده که البته هیچ منتی بر سر کسی نیست و ما وظیفه خود را انجام دادهایم.» او در مورد آنچه در مذاکرات هستهای میگذشت، گفت: «این مذاکرات هم مفهومی، محتوایی و هم درباره عبارات و کلمات بود و درمجموع مذاکرات بلاانقطاعی بود و من در این 9ساعت برای اینکه کمی در اتاق راه بروم یا آب یا قهوهای بخورم، از روی صندلی بلند میشدم، حتی آمریکاییها شامشان را نیز در اتاق مذاکرات صرف کردند و بههرجهت مذاکرات پیچیده و خستهکنندهای بود، چراکه این مذاکرات سخت و تکراری بود.» نتوانستند ایران را به زانو درآورند ظریف با اشاره به اظهارات جان کری پس از بیانیه لوزان اشاره کرد: «وزیر امور خارجه آمریکا گفت ما نمیتوانیم مردم ایران را وادار به تسلیم کنیم و اینگونه گفت شاید برای تبلیغات قشنگ باشد که بگوییم مردم ایران را به زانو درآوردیم، اما در واقع اینگونه نیست.» شورای امنیت ناظر اجرای توافق ظریف در مورد تحریمها نیز گفت: «تحریمهایی که علیه ایران وضع شده، سهقسمت است؛ قسمت اول، تحریمهای شورای امنیت است، قسمت دوم تحریمهای آمریکا و قسمت سوم تحریمهایی است که اتحادیه اروپا اعمال کرده است و براساس بیانیهای که موگرینی خواند کلیه قطعنامههای شورای امنیت از روز توافق حذف میشود و این شورا تنها نظارتبر اجرای توافق را برعهده خواهد داشت.»... «جنس قطعنامه شورای امنیت عوض و تحریمها لغو میشود و تحریمهای دیگر تبدیل به محدودیت میشود. ما هنوز مذاکره میکنیم که این محدودیتها چه زمانی تعلیق و لغو شود، تا زمانیکه به این توافق نرسیم، توافق نهایی نخواهد بود.» بازگشت به حالت عادی وزیر امور خارجه ایران در مورد روند بازگشت پرونده ایران به حالت عادی گفت: «طبق آنچه ما و آقای کری گفتیم، محدودیتهای غنیسازی ما 10ساله خواهد شد و بعد از آن روند خود را طی میکند. ما از تمام حقوق هستهای، همین امروز نیز برخورداریم. محدودیتها را برای مدتی پذیرفتهایم.»... «من با اطمینان میگویم ما هیچ تعهد اضافی به کشور وارد نخواهیم کرد... بنابراین منتقدان به مذاکرهکنندگان اعتماد کنند.» او ادامه داد: «سهماه به ما اجازه دهید تا مذاکره کنیم. این هشت، 9روز آخر از سختترین روزهای زندگی من بوده است... ما باور داریم که آمریکا ابرقدرت و قابلاعتماد نیست. ما امید داریم که آمریکا و کشورهای غربی بتوانند این خیانتهایی را که به مردم ما کردهاند قدری تخفیف دهند.» بیانیه مطبوعاتی ظریف در مورد بیانیه مطبوعاتی قرائتشده توسط خود و موگرینی نیز توضیح داد «این متن حدود یکساعتونیم قبل از مصاحبه مطبوعاتی آماده شده بود و خودمان در اینباره مذاکره کرده بودیم.» او با انتقاد از صداوسیما در مورد ادعای اشتباه در ترجمه گفت: «این متن حقوقی نیست، بلکه بیانیه مطبوعاتی است چون ما از ابتدا گفته بودیم ما یک توافق داریم و توافقی است که حداکثر در تیرماه انجام شود. ما روی راهحلها بحث کردیم و این راهحلها به شکل چرکنویس است و هنوز اختلاف نظر و پرانتز دارد. این بیانیه بین خودمان تدوین شد و چند دور هم مذاکره شد. همکاران بنده آن را ترجمه کردند و من به همکارانم گفتم که باید مطمئن باشیم که عین متن ترجمه شود، بنده و عراقچی دوباره این متن را مشاهده کردیم تا کم و زیادی از متن اصلی نداشته باشد.» او یادآوری کرد آنقدر به نمایندگان مردم ایران اعتماد وجود دارد که مترجمان هیچیک از وزرای خارجه از آنها نخواستهاند که این متن را قبل از قرائت ببینند. تعداد سانتریفیوژها وی تاکید کرد: «در چرکنویس بیانیه من و خانم موگرینی راجع به تعداد سانتریفیوژها صحبت شد که بیش از پنجهزار سانتریفیوژ در نطنز و بیش از هزار سانتریفیوژ در فردو فعالیت خواهد کرد و سانتریفیوژهایی که در نطنز هستند، غنیسازی خواهند کرد. تصمیم نظام این است که سانتریفیوژهایی که در فردو هستند، آنجا باشند و بنا نداریم که با آن سانتریفیوژها، غنیسازی کنیم و همچنان که آمریکاییها گفتهاند مواد شکافناپذیر به سانتریفیوژها تزریق نشود و ما هم هیچگاه خلاف این را نگفتهایم. این از مواردی است که در آن پرانتز نیست و روی آن توافق است که هزار سانتریفیوژ که زنجیرهاش در حال چرخش بدون مواد است آنجا باقی میماند... آن هزار سانتریفیوژ در فردو برای آن است که خیالمان راحت باشد. تاسیسات ما برپاست زیرا شرایط ما امروز در حال تغییر است.» فکتشیت چهارشنبه آماده بود رییس دستگاه دیپلماسی درباره «فکتشیت» آمریکاییها نیز اظهار کرد: «ما در ژنو تفسیر ندادیم، بلکه عین توافق را بیرون دادیم اما آنها fact sheet دادند. آمریکاییها متنشان را چهارشنبه آماده کرده بودند. ما تا شش صبح کار میکردیم ولی آنها متن خود را از قبل آماده کرده بودند.» توافق نهایی رییس دستگاه دیپلماسی کشورمان با تاکید بر اینکه بیانیه مطبوعاتی الزامآور نیست، تصریح کرد: «اگرچه چرکنویس مهم است و تدوین آن را هم شروع کردیم اما یک سند حقوقی نیست ولی در نهایت تا 10 تیر توافق نهایی انجام میشود. البته هنوز تصمیم نگرفتیم توافق را امضا کنیم یا اینکه صادر کنیم، ولی همه در این توافق کردیم که یک قطعنامه تحت ماده 41 فصل هفتم منشور مللمتحد در شورای امنیت صادر شود که تمام قطعنامههای قبلی را نقض میکند و این توافق را تایید میکند.» وزیر امور خارجه ایران با بیان اینکه ما به همه راهحلها رسیدیم، تصریح کرد: «راهحلها همین است اما ممکن است طرز نگرش آنها متفاوت باشد.»... «هیچ سند توافقشدهای صددرصد بهنفع یک طرف نیست و افتخار ما این است که با شش کشور مذاکره کنیم و نتوانند خواستههایشان را به ما تحمیل کنند اما ما هم باید کارهایی را انجام دهیم که در مسیر جلوگیری از پیشرفت صنعت هستهای نیست بلکه در راستای اعتمادسازی است.» وی خاطرنشان کرد: چون طرف مقابل به صراحت گفته است که ما انتخاب دیگری نداریم، میتوان به آینده این توافق امیدوار بود. در حالی که هشتکشور بیشتر در دنیا غنیسازی نمیکنند، پذیرفتهاند ایران غنیسازی کند، این نشاندهنده آینده روشن است. اگر توافقنامهای امضا شود، ما عین آن توافق را منتشر میکنیم و مردم ایران آگاه هستند و دروغ هم پایدار نخواهد ماند.» مسایل داخلی آمریکا رییس دستگاه دیپلماسی کشورمان در مورد مسایل داخلی آمریکا اظهار کرد: «اگر توافق انجام شود و در شورای امنیت به تصویب برسد، دیگر آن بحثی که جمهوریخواهان در کنگره مطرح کرده بودند مبنی براینکه هر توافقی با اوباما تنها تا پایان دوره ریاستجمهوری وی اعتبار خواهد داشت منتفی خواهد شد.»... «آمریکا اگر بخواهد بعد از توافق هستهای با ایران اقدام دیگری انجام دهد و برخلاف قطعنامه جدید شورای امنیت عمل کند و مجددا ایران را تحریم کند، دیگر این تحریمها بیارزش خواهد شد.» بعد از تصویب قطعنامه وزیر امور خارجه کشورمان ادامه داد: «شورای امنیت شش قطعنامه علیه ایران تصویب کرده است و قطعنامه 1929 شورای امنیت یک فاجعه بزرگ بینالمللی است و در توافقنامه ژنو در بحث تعلیق یا حذف تحریمها سوءتفاهمهایی وجود داشت که دلیل آن نیز برداشت متفاوت از یک لغت بود اما در بیانیه اخیر از کلمهای استفاده کردهایم که در نظر غربیها نیز به معنای «لغو» است و بر اساس آن، تحریمها لغو شوند. البته برخی از بندهای قطعنامههای شورای امنیت که مربوط به اقلام اشاعهای و تسلیحاتی است از قطعنامه شورای امنیت خارج خواهند شد اما لغو نمیشوند و بهعنوان محدودیت برای مدتزمان معینی که روی آن توافق خواهد شد اعمال میشوند. روزی که قطعنامه تصویب شود، طرفین باید اقداماتی انجام دهند و بین تصویب و اجراییشدن توافق فاصله وجود دارد و ما نیز باید اقداماتی در فردو، نطنز، اراک و دیگر تجهیزات هستهای انجام دهیم که مورد توافق مسوولان نظام است و این اقدامات قطعا بیهوده نخواهد بود و طی یک بازه زمانی انجام خواهد شد.» نحوه لغو تحریمها ظریف اظهار کرد: «از روزی که قطعنامه شورایامنیت اجرایی شود و آژانس انرژی اتمی تایید کند که ما اقدامات لازم را انجام دادهایم در آن لحظه آمریکا موظف است کلیه تحریمهای اقتصادی و مالی را که علیه ایران وضع کرده بود متوقف کند. بر اساس حقوق بینالملل دولت آمریکا متعهد میشود که کلیه تحریمها را لغو کند اما در اتحادیه اروپا وضعیت فرق میکند و بعد از نهاییشدن توافق در همان روز بلافاصله تحریمها لغو خواهد شد.» همکاری دنیا در راهاندازی رآکتور آبسبک اراک ظریف در مورد وضعیت اراک گفت: «اگر به توافق برسیم حتما توافقی دوطرفه است و در این توافق ما به نیروگاه آبسنگین اراک دست یافتهایم. برخی از اقدامات ایران در جهت منافع ماست. نیروگاه اراک را ما طراحی میکنیم اما به دلیل تحریمها برخی از قطعات را از بازار سیاه خریداری کرده و این همواره برای ما مشکلساز بوده است، زیرا برخی اوقات این قطعات عملکرد تخریبی دارد و ما را دچار مشکل میکند. رآکتور آبسنگین اراک را به خاطر اینکه تکنولوژی آن را داشتیم، ساختیم. ما به دنبال این هستیم، چون این تکنولوژی را توانستیم خودمان تولید کنیم آن را به سرانجام برسانیم لذا گفتیم ما میآییم این رآکتور را بازطراحی میکنیم چون طراحی آن به نوعی مربوط به چند دهه قبل است و ما دوست داریم همزمان با اینکه یاد گرفتیم رآکتور آب سنگین را درست کنیم رآکتور آب سبک را نیز راهاندازی کنیم. اینکه ما چرا به سراغ رآکتور آب سنگین رفتهایم دلیلش آن بود که آن را بلد بودیم اما اگر دنیا بیاید و همکاری کند تا ما فناوری رآکتور آب سبک را یاد بگیریم به همه فناوریها دست پیدا کردهایم. البته ما امیدی به خارجیها نبستهایم و میخواهیم همه چیز را خودمان یاد بگیریم.» پروتکل الحاقی دایمی است ظریف با اشاره به اینکه توافق زمانی دائمی خواهد شد که به تصویب مجلس برسد، گفت: این موضوع را آمریکاییها میدانند و البته ما قرارمان این است که به نظامهای داخلی یکدیگر کاری نداشته باشیم اما همین موضوع را نیز نمیدانیم که در توافق نهایی میخواهیم با آن چه کار کنیم چرا که شاید تصمیم بگیریم ما هم مقررات داخلی را وارد بکنیم و آنها نیز متقابلا این کار را انجام بدهند. دسترسیها به تاسیسات همان چیزی خواهد بود که در پروتکل آمده اما مجلس شورای اسلامی در آخر باید آن را تصویب کند، همان طور که آنها میگویند در آخر کنگره باید تمام تحریمها را لغو کند.» رییس دستگاه دیپلماسی ایران گفت: «پروتکل الحاقی دائمی است. محدودیت غنیسازی ما 10 ساله است. بعضی اقدامات را ما برای 15 سال قبول کردیم بدین جهت که اعتمادسازی کنیم؛ زیرا برای ما ضرری ایجاد نمیکند... تمام این چیزهایی که ما میخواهیم بپذیریم خیلی بیشتر از آن را کشور ژاپن در مدت 20سال مشغول به اجرای آن است.» میزان غنیسازی ظریف در پاسخ به سوالی درباره میزان و سوی غنیسازی گفت: «در شرایط کنونی ما نیازی به چیز زیادی نداریم. ما توافق کردهایم که این ذخایرمان را در بازار بینالمللی بفروشیم و اورانیوم بخریم. 190هزارسو زمانی است که تولید سوخت بوشهر را انجام دهیم. باید بتوانیم میله سوخت را بسازیم که بحمدالله توفیقات خوبی داشتیم. خود این قرصهای سوخت را ساختیم اما این یک روند است. 190هزار سو با IR1 نطنز را پر میکند. در نطنز ما چیزی حدود 50هزار سانتریفیوژ جا میگیرد در حالی که IR8 ما 20سو است. اگر نطنز را با IR8 پر کنیم 800هزار سو دارد. از روزی که توافق حاصل شد میتوانید شروع کنید به تستکردن گاز با IR8. ما داریم این فناوری را بومی تولید میکنیم.» وزیر امور خارجه کشورمان تاکید کرد: «توانمندیهای دفاعی ایران خارج از هرگونه بحث و مذاکره است و ما در اینباره به هیچوجه مذاکره نخواهیم کرد.»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.