|

اعتبار بازیافته دیپلماسی ایرانی

ناصر فکوهی. مدیر انسان‌شناسی و فرهنگ

پنجشنبه 13فروردین1394، به مثابه یکی از روزهای مهم در تاریخ معاصر ثبت شد؛ نه به این دلیل که توافق‌نامه امضاشده برای ما، لزوما بزرگ‌ترین پیروزی‌ها باشد و برای طرف مقابل شکستی بزرگ یا برعکس، به این دلیل که کشور ما توانست پس از سال‌ها، در عرصه بین‌المللی در سطح یک مذاکره‌کننده مهم در برابر بزرگ‌ترین قدرت‌های جهان، بنشیند، از حق خود دفاع کند و به موقعیتی دست یابد که برای رسیدن به آن نیاز به سال‌ها زمان و یک مذاکره چندین‌هفته‌ای نفس‌گیر و بی‌سابقه، در تاریخ مذاکرات سیاسی قرن بیستم بود: اینکه بزرگ‌ترین قدرت‌های نظامی و اقتصادی، بالاترین رده از دستگاه دیپلماتیک خود را به‌صورتی تقریبا شبانه‌روزی بسیج کرده و پای میز مذاکره بنشانند تا به توافق‌نامه‌ای با ایران دست یابند ...وزنه کشور ما را در جهان تغییر داده و آن را به کشوری در خاورمیانه تخریب‌شده تبدیل کرده که اکنون می‌تواند ادعا داشته باشد از ثبات نسبتا بالایی برخوردار و قادر است چشم‌اندازهایی واقعی برای همکاری مسوولانه با تمام کشورها عرضه کند. البته این نکته که مسوولیت تخریب منطقه، با قدرت‌های بزرگ و در وهله نخست آمریکاست که بیش از نیم‌قرن است به خاورمیانه، صرفا به‌عنوان محلی برای تامین انرژی ارزان‌ نگریسته‌اند و به ازمیان‌بردن مشکل یهودستیزی در کشورهایشان با ایجاد یک دولت آپارتایدی، کودتا علیه دولت‌های دموکراتیک، جنگ‌افروزی میان اقوام و مذاهب، ایجاد گروه‌های سلفی، حمایت از تروریسم، حضور نظامی و... پرداخته‌اند، برای هر نظاره‌گر مطلع بین‌المللی بدیهی است. روشن است بدون تغییری اساسی و ریشه‌ای در سیاست قدرت‌های بزرگ در این منطقه و به‌رسمیت‌پذیرفتن حقوق مردم آن، نباید انتظار بازگشت به آرامش داشت، اما برای دستیابی به این امر، بدترین روش مبارزه، ورود به همان منطق زور و ارعاب و نیرنگ و نظامی‌گری قدرت‌های بزرگ و بهترین روش، مذاکره قاطعانه برای رفع تحریم‌ها و قرارگرفتن در مقام یک دولت موثر و طرف مذاکره اصلی برای قدرت‌هایی است که خود نیز می‌دانند باید در برابر ملت‌های خویش پاسخگو باشند. از همین‌رو وقتی می‌بینیم مذاکرات ژنو - که همه به‌خوبی آگاهند از همه‌سو، زیر نظر دقیق و با توافق کامل بالاترین مقامات همه کشورها بوده و راه را برای توافق‌نامه‌ای جامع و رفع تحریم‌های سخت باز می‌کند، آن‌هم در جهانی که لغو تحریم‌هایی ازاین‌دست، گاه بیش از نیم‌قرن به طول می‌انجامد- با موفقیتی بی‌نظیر به پایان می‌رسد، جای تقدیر هست، اما فراموش نکنیم تحریم‌ها بیش از 30سال است ادامه دارند و اکنون زمان آن فرا رسیده که همه تحریم‌ها از میان برداشته شوند و البته برای این کار باز هم باید مذاکره کرد و تفاهم دوسویه و توسعه درونی ما اصل و اساس باشد. دراین‌میان اگر کسانی شکی درباره اهمیت و صحت این استدلال‌ها دارند، کافی است نگاهی به نظر مخالفان بیندازند که در صف اول آنها، از یک‌سو جناح افراطی و جنگ‌طلب نتانیاهو قرار گرفته و ازسوی‌دیگر تندروترین نمایندگان لابی جنگی و نفتی آمریکا از مک کین تا جب بوش. ازاین‌رو نباید تعجب کرد اگر در هفته‌ها و ماه‌های آینده همه کسانی که با به‌ثمررسیدن چنین توافقی، در ایران و در آمریکا، شاهد تثبیت تعیین‌کننده کشور ما در عرصه بین‌المللی و به‌دست‌آمدن ابزارهای اقتصادی (رفع تحریم‌ها) و اجتماعی (بالارفتن اعتماد نسبت‌به دولت) برای بهبود وضعیت هستند، با تمام قوا به میدان بیایند و تمام تلاش‌های خود را صرف به‌شکست‌کشاندن این مذاکرات کنند. ازاین‌رو، به معنایی، مبارزه برای احقاق حقوق مردم ایران از امروز تا رسیدن به توافق‌نامه اصلی، آغازی دوباره خواهد داشت. تحریم‌ها به‌همان‌اندازه که فشارهایی سلطه‌جویانه و بی‌رحمانه بر طبقات متوسط و پایین ما دارند و هدفشان انزوا و بی‌ثباتی کشور است، بزرگ‌ترین موقعیت را نیز به همه دشمنان صلح در ایران و جهان و پرطمع‌ترین سوداگران مالی و سودجویان جنگی می‌دهند و تا زمانی‌که لغو نشوند، چنین خواهد بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.