سرنوشت وعده «روحانی» در آستانه پایان دومینسال ریاستجمهوری
انجمنصنفیروزنامهنگاران ایران همچنان در برزخ
مسعود هوشمندرضوی . عضو هیاتمدیره انجمن صنفی روزنامهنگاران ایران
آغاز ماجرا انجمن صنفی در طی سالهای فعالیت خود هرگز فعالیت سیاسی انجام نداده و باوجود تمام اتهاماتی که نسبت داده میشود، انجمن یک تشکل کاملا صنفی است و هرگز در هیچ انتخابات و رقابت سیاسیای بیانیه صادر و از هیچ شخص یا جریان فکریای حمایت نکرده است، حتی از رییس دولت اصلاحات که انجمن در دوره او تاسیس شد. انجمن بههیچعنوان وارد پیکارهای سیاسی نشده و نخواهد شد. حتی در مواقعی که یکی از اعضای هیاتمدیره به اتهام غیرمطبوعاتی بازداشت شده، انجمن اعلام حمایت نکرده است. منشأ اتهامات کجاست؟ شاید این اتهامات بهخاطر جنس فعالیت روزنامهنگاران باشد. با توجه به اینکه شغل روزنامهنگاری بهطورکلی مرتبط با سیاست است، وقتی مثلا در اعتراض به بازداشت یک خبرنگار بیانیهای صادر میشود، این شائبه به وجود میآید که انجمن صنفی فعالیت سیاسی میکند، درحالی که حمایت از یک روزنامهنگار بازداشتشده جزو وظایف ذاتی انجمن صنفی است. چرایی پلمب پس از رویکارآمدن آقای محمود احمدینژاد، وزارت کار وقت شروع به کارشکنی در قبال انجمن کرد و با بهانهجویی تلاش داشت تا انجمن را بهسمت تعطیلی و انحلال بکشاند. نامه (20)نفر از اعضای انجمن به وزارت کار و امور اجتماعی وقت در آستانه برگزاری مجمععمومی عادی سالانه انجمن صنفی در مردادماه 1385، بهانه لازم را به دست مسوولان وزارت کار داد تا بازی بلاتکلیفکردن وضعیت حقوقی انجمن را آغاز کنند. این افراد که جملگی کاندیدای انتخابات پیشرو بودند، در این نامه که زمینهساز مشکلات بعدی برای انجمن شد، اعلام کردند که «فردا در رایگیری شرکت نکرده و هیاتمدیره انجمن را به تمکین از «قانون» و تلاش مجدانه برای«اصلاح» اساسنامه فرامیخوانیم» (عصر ایران، 14/5/1385). در این نامه سرگشاده همچنین آمده بود: «همانگونه که مطلعاید براساس نامه شماره 57718 مورخ 11/5/85 وزارت کار به انجمن، تشکیل مجمععمومی برای انتخاب اعضای هیاتمدیره و بازرسان جدید عملا به اصلاح اساسنامه و پیشبینی درخصوص نحوه تصمیمگیری در دور سوم مجمع موکول شد. از آنجا که هیاتمدیره محترم حداقل پنجسال پیش (در سال80) به استناد نامه شماره 664/80 مورخ 6/8/80 آقای ارغندهپور به معاون وزیر کار وقت با چنین شبهه و موضوعی مواجه شده و علیرغم تشکیل مجمععمومی اقدام به اصلاح اساسنامه نکردهاند، امروز باید پاسخگوی اعضاء و مشکل ایجادشده باشند. متاسفانه برخی اعضاء هیاتمدیره بهجای برخورد حقوقی و حل مساله مجددا به برخوردهای سیاسی با موضوع رو آوردهاند که شایسته آنان نیست. اینجانبان امضاکنندگان زیر و کسانی که به قصد انجام رقابتی «سالم» و البته «قانونی» بهعنوان نامزدهای این دوره از انتخابات ثبتنام کردهایم، اعلام میداریم با توجه به نظر قطعی وزارت کار درخصوص غیرقانونیبودن انتخابات فردا، از شرکت در رایگیری امتناع کرده و هیاتمدیره محترم را به تمکین از قانون و تلاش مجدانه برای «اصلاح» اساسنامه فرامیخوانیم» (همان). درحالی که دلایل، مدارک و مستندات مستحکم و ثبت شده انجمنصنفیروزنامهنگارانایران، برای اثبات قانونیبودن اقدامات آن کفایت میکرد اما هیچگاه این دلایل شنیده نشد و مدارک ارایهشده موردتوجه قرار نگرفت. وزارت کار نیز از آن پس به همین دلیل و با بهانهتراشیهای دیگری درباره نحوه برگزاری مجامع عمومی، از تایید یا رد مصوبات مجامع سر باز زد و حتی درباره مجامع عمومی که نصاب لازم و قانونی را کسب کرده بودند و در آن اصلاحات اساسنامه نیز به تصویب رسیده بود، سیاست سکوت و بیعملی را اتخاذ کرد و مشکلات از آنجا آغاز شد. عمده این بهانهجوییها ناموجه و غیرقانونی بودند. کارشکنیها تا آنجا پیش رفت که وزارت کار طی نامهای خطاب به انجمن، ادعا کرد که انجمن در شرایط انحلال قرار دارد. در خلال شکایت انجمن از وزارت کار در دیوان عدالتاداری، ساختمان انجمن پلمب شد و گرهی بر گرههای قبلی افزوده شد. بلاتکلیفی و سردرگمی؛ نتیجه پلمب انجمن درحال حاضر روزنامهنگاری در ایران متولی ندارد. خیلی از مزایایی که روزنامهنگاران باید از آنها برخوردار باشند، تعطیل شده است. برای مثال، انجمن با همکاری شهرداری تهران، سالانه به هزارنفر از روزنامهنگاران مجوز طرح ترافیک اعطا میکرد. در حالی که اکنون مجوز ورود به طرح ترافیک در دست روزنامهها و بهقدری محدود است که بعضا مدیران نشریات آن را فقط به نورچشمیهای خود میدهند و روزنامهنگاران از این فرصت بیبهره هستند. وضعیت دستمزد، حقالتحریر و بیمه تامیناجتماعی روزنامهنگاران نیز بسیار اسفبار است. بسیاری از کارفرمایان از بیمهکردن روزنامهنگاران طفره میروند. در دوران فعالیت انجمن، در بسیاری از موارد با مراجعه به تامیناجتماعی از بازرس بیمه میخواستیم که به محل روزنامه مراجعه و زمینه بیمهشدن روزنامهنگاران را فراهم کند. درحالی که امروز از روزنامهنگار خواسته میشود که خودش به ادارات تامیناجتماعی برود و با شکایت از کارفرما طلب بیمه کند که این نیز از بسیاری جهات غیرقابلانجام است. بحثهای آموزشی نیز که برای خود پروندهای جداگانه دارند. آموزشهای ضمن کار یا حتی آموزش قانون کار نیز برای روزنامهنگاران امری ضروری است زیرا این شغل دارای کمترین امنیت شغلی است. استفاده از امکانات علمی و پژوهشی انجمن، مشخصا دانشکده خبرنگاری و کتابخانه انجمن نیز یکی دیگر از مواردی بود که با تعطیلی انجمن از دسترس روزنامهنگاران خارج شد و بسیاری امکانات و خدمات دیگر که در فرصتهای بعدی به آنها اشاره خواهد شد. اقدامات دولت جدید انتظار میرفت همزمان با اعلام بازپسگیری شکایت از سوی وزارت محترم اطلاعات، ساختمان انجمن فکپلمب و مجمععمومی برگزار شود. البته انجمن مراتب قدردانی خود را از وزارت اطلاعات دولت آقای روحانی اعلام کرده است اما تاکنون هیچ اتفاق دیگری نیفتاده و با وجود پیگیریهای مستمر و فشرده، پلمب ساختمان باقی مانده و از آن بدتر امکان برگزاری مجمععمومی نیز هنوز فراهم نشده است. این در حالی است که حسب اطلاع، تاکنون هیچ پروندهای علیه انجمن در هیچ ارگانی تشکیل نشده که بتوان آن را پیگیری کرد. حتی وکیل انجمن سردرگم شده است، زیرا نمیداند از کجا باید پیگیری و با کجا باید مکاتبه کند. هیچکس هم پاسخگو نیست و انجمن نمیداند که متصدی بازگشایی انجمن چه کسی است و باید به چه ارگان یا شخصی مراجعه کند. وزارت کار با دستور روحانی چه کرد؟ حداقل انتظار روزنامهنگاران از وزیر کار آقای روحانی، این بود که یا تصمیمات مجامع عمومی قبلی را تایید و اقدامات غیرقانونی مدیران قبلی وزارت کار را باطل کند یا امکان برگزاری مجمععمومی جدید را فراهم کند، اما این اتفاق نیفتاد. درحالی که وزارت کار میتواند و وظیفه دارد که این خواسته قانونی انجمن را اجابت کند. ---------------------------------------------------------------------------------- مجمععمومی؛ راهحل عملی انجمن چندینبار با آقای روحانی مکاتبه و در آخرین نامه از کوتاهی وزارت کار گلهگذاری کرده است. رییسجمهوری نیز دستور داده مساعدت شود اما هنوز مساعدتی صورت نگرفته است. روزنامهنگاران از زمان رویکارآمدن آقای روحانی مدام منتظر بودند تا به مناسبتهای مختلفی انجمن بازگشایی شود؛ از سالروز پیروزی انقلاب و روز جهانی آزادی مطبوعات گرفته تا روز جهانی کارگر، روز خبرنگار، سال نو و... اما متاسفانه هیچ اقدامی صورت نگرفته است. آقای حسامالدین آشنا هم که گفته بود با یک نام دیگر انجمن را بازگشایی میکنیم و عملا اساس این موضوع را که اقدامی از سوی وزارتکار صورت بگیرد تا انجمن بازگشایی شود را زیر سوال برده است. وعدهها و دستورات رییسجمهوری، رفتارهای سایر دستگاهها برزخ عجیبی را برای انجمن به وجود آورده است. البته اخباری از گوشهوکنار به گوش میرسد مبنیبر اینکه اگر اعضای هیاتمدیره کنونی استعفا دهند، انجمن بازگشایی خواهد شد. در اینجا لازم میدانم یادآوری کنم که اکثریت اعضای فعلی هیاتمدیره در انتخابات قبلی کاندیدا نشدند و اگر انتخابات قبلی تایید شده بود، خودبهخود افراد جدیدی جایگزین ما شده بودند. همین الان هم اگر مجمععمومی بخواهد دوباره برگزار شود تا آنجایی که اطلاع دارم، تعدادی از اعضای فعلی تمایلی به اعلام کاندیداتوری نخواهند داشت. یقین دارم برای همه اعضای هیاتمدیره انجمن، بقای انجمن در اولویت قرار دارد و بنابراین اگر کنارهگیری مدیران فعلی انجمن موجب بازگشایی آن شود، آنان در این خصوص درنگ نخواهند کرد. اما چه اعضای کنونی هیاتمدیره بخواهند استعفا دهند و چه نخواهند کاندیدا شوند، در هر دوصورت مجمععمومی باید برگزار شود و درباره ادامه کار انجمن و اعضای هیاتمدیره جدیدش تصمیم بگیرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.