حادثه پاریس؛
توحش وهابی در واکنش به توحش نظامی غرب
ژیلبر آشکار* . ترجمه: لاله رشیدی
مسالهای که اول از همه باید برای جلوگیری از هرگونه بدفهمی به آن اشاره کرد، این است که قطعا کشتن 12روزنامهنگار و شهروند اقدامی بسیار وحشتناک بوده و خیلی واضح است که من با این شکل از توحش بهشدت مخالف هستم. اما چیزی که الان ما با آن روبهرو هستیم متاسفانه تلاشی است همهجانبه برای مقصرجلوهدادن دین «اسلام» در رسانههای غربی. در حال حاضر اظهارنظرهای بسیاری در رابطه با این مساله شده است که البته هیچکدام از آنها تا الان اظهارنظرهای رسمی نبوده است. اما نمیشود انکار کرد که اینک ما با هجوم عظیمی از یاوههای نژادپرستانه علیه مسلمانان روبهرو هستیم. به همین دلیل که معتقدم باید در این زمینه چندین واقعه را یادآوری کنم. چند روز پیش تلاش کردم که مقیاس سروصدایی که این کشتار وحشتناک به راه انداخته است را با سروصدایی که فاجعههایی مثل کشتار بیش از 75دانشآموز نروژی توسط یک جوان نروژی ضداسلام به نام «آندرس برویک» یا کشتار 29مسلمان فلسطینی غیرنظامی در مسجد توسط یکصهیونیست به نام «باراک گلداشتاین» در سال1994 با خود به همراه داشته است با یکدیگر مقایسه کنم. همه اینها قطعا اقدامات وحشتناکی هستند که من آنها را سالها قبل تحتعنوان جدال توحشها توصیف کردهام. در مقابل چنین اعمال وحشیانهای قطعا یکنیرویی در مقابل این شکل از توحش شکل میگیرد که خود را درواقع مظلوم و منکوبشده این شکل از توحش میداند که این نیرو میتواند خود به یک نیروی متوحش دیگری در مقابل توحشی که به او رفته است، بدل شود. وضعیت عراق تصویر خوبی از این مساله به ما میدهد. دوجوان فرانسوی متهم به کشتار در پاریس بسیار متاثر از تحولات عراق بودند. ایندو، عضو شبکهای بودند که در حال جنگیدن با نیروهای نظامی آمریکا هستند. اتفاقی که در این سالها در عراق در حال وقوع بوده چیزی جز توحش آمریکا نبوده است. وقایعی مانند شکنجه در زندان ابوغریب یا کشتار در فلوجه توحشی چشمگیر بود. همین مساله سبب پرورش نیروهایی در مقابل ایالاتمتحده شد که القاعده آن را نمایندگی میکرد که درواقع چیزی جز روی دیگر توحش (بربریسم) نبودند. دولت بوش قبل از حمله به عراق این ادعا را داشت که برای ازمیانبرداشتن القاعده به عراق حمله میکند. اما اینک القاعده در عراق منطقهای وسیعتر از آن چیزی که رویایش را داشت در اختیار خود دارد. از دیگرسو، مسالهای که اینک در سوریه هم با آن مواجه هستیم چیزی جز ادامه تفکر القاعده نیست. حمله آمریکا به دیگر کشورها و اشغال نظامی این کشورها نتیجهای جز ایجاد گروههای تندرو نداشته است. نکته دیگری که باید به آن اشاره کرد این است که ایالاتمتحده سالهاست که متحد عربستانسعودی است. عربستان بهترین دوست خاورمیانهای آمریکاست و میتوان گفت این دوستی نزدیکتر از دوستی آمریکا و اسراییل است.
عربستان تفسیری از اسلام را ارایه میدهد (وهابیت) که بسیار فناتیک (مرتجع) است و در ضدیت با دیگر تفسیرها از اسلام است. این تفسیر از اسلام بسیار افراطی است. آنها این ایدئولوژی را علیه هر جناح چپ یا نیروی مترقیای در منطقه به کار میبرند. این مساله سابقهاش به دهههای 50 تا70 برمیگردد که در نهایت هم در افغانستان به نقطه اوج خود رسید. درواقع در افغانستان به این واسطه به نقطه اوج دوستی با آمریکا رسید که گروهی که معتقد به ایدئولوژی وهابیت بودند توسط ایالاتمتحده برای مقابله با اشغال نظامی افغانستان توسط شوروی بهکار گرفته شدند. بعدها لازم بود که مساله 11سپتامبر پیش بیاید که بوش اعلام کند که اینها از ما بهخاطر دموکراسی و آزادی متنفرند. از این قبیل حرفهای گمراهکننده در این سالها زیاد شنیدهایم. اجازه دهید ماجرایی را در رابطه با فرانسه توضیح دهم که ربطی هم به اشغال عراق ندارد. همانطور که میدانید بعضی از شهروندان فرانسوی که پیشینه الجزایری دارند در این چندسال اخیر رفتارهایی افراطی از خود بروز دادهاند. این شکل از رفتار، درواقع واکنشی به اسلامهراسی و نژادپرستی فراگیر در جامعه و رسانههای فرانسه است. همه میدانند که فرانسه کشوری است که گذشته استعماری دارد. در سال2005 پارلمان به قانونی رای داد که در مدارس لازم است به دانشآموزان در رابطه با نکات مثبت استعمار آفریقایشمالی آموزش داده شود. این قانون مانند آن است که روزی در مدارس آمریکا در رابطه با نکات مثبت بردهداری آموزش داده شود. این نهایت نژادپرستی یک جامعه است. بهنظر من همه باید به پیشزمینههای پدیدآمدن این مسایل در فرانسه توجه کنند اما نه بهعنوان توجیهی بر کشتار 12روزنامهنگار و شهروند توسط کسانی که پیرو یکی از مرتجعترین ایدئولوژیها بودند بلکه برای دانستن این مساله که چگونه در جامعهای مثل فرانسه چنین نفرتی شکل میگیرد. * فیلسوف و جامعهشناس فرانسوی
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.