|

علاج زخم کهنسال با احترام به آزادی‌بیان

حافظ موسوی

حمله تروریست‌های بنیادگرا به مجله شارلی‌ابدو و کشتار بیش‌از 12 روزنامه‌نگار و کاریکاتوریست و افراد دیگر در فرانسه، چندروزی است که دنیا را در بهت و حیرت فروبرده است. جنایتی که این تروریست‌ها انجام دادند آنقدر فجیع و وحشیانه بود که حتی کسانی که انتظار نمی‌رفت آن را محکوم کنند با بقیه همصدا شدند. جمع زیادی از نویسندگان و روزنامه‌نگاران هم با بیانیه و تجمع و...، این اقدام ضدانسانی را محکوم کردند. حق هم همین بود. مایه خوشحالی است که چنین طیف گسترده‌ای از انسان‌ها و جریانات مختلف فکری، فرهنگی و سیاسی در ایران و بقیه نقاط دنیا روی یک‌مساله مشخص، یعنی محکوم‌کردن حمله به یک مجله و به عبارت دیگر روی نفی خشونت، ظاهرا به اجماع رسیدند. امیدوارم روزی شاهد آن باشیم که این اجماع، باطنا هم وجود داشته باشد. اما بگذارید به‌عنوان یک ایرانی و یک شهروند خاورمیانه‌ای، به این موضوع که خواهی‌نخواهی به حساب خاورمیانه نوشته خواهد شد، از زاویه دیگری نگاه کنم. ترور و خشونتی که امروز دامن فرانسه را گرفته، چندین‌سال است که همچون آتشی مهارناپذیر به‌جان این منطقه، یعنی خاورمیانه، افتاده. تروریست‌هایی که چند‌روز پیش با شعار الله‌اکبر به مجله شارلی‌ابدو حمله کردند و آن فاجعه را رقم زدند، با همین شعار، مردم خاورمیانه، اعم از شیعه و ایزدی و کرد و سکولار و هر که را که مثل آنها نمی‌اندیشد، می‌کشند. روزنامه‌نگاران و روشنفکران خاورمیانه، که ما هم جزوی از آنها هستیم، باید به همکاران غربی و اروپایی خود یادآوری کنند که آنچه هم‌اکنون در حال وقوع است، یک جنگ صلیبی ِ دیگر نیست که یک‌طرفش مسلمان‌ها باشند و طرف دیگرش مسیحیان. ما باید به آنها بگوییم که حساب این جانیان از حساب اکثریت مردم خاورمیانه جداست. ما باید به آنها بگوییم که نگران میلیون‌ها خاورمیانه‌ای‌تبارهایی هستیم که در اروپا و آمریکا زندگی می‌کنند. ما باید از آنها بخواهیم که سیاستمداران خود را بازخواست کنند که چه کرده‌اند که 12هزار جوان مسلمانی که در اروپا متولد شده‌اند و در نظام آموزشی آنجا تحصیل کرده‌اند به صفوف القاعده و داعش پیوسته‌اند؟ ما باید از سیاستمداران منطقه‌ای و بین‌المللی بپرسیم که چرا و چطور شد که خاورمیانه‌ای که روی گنج عظیم نفت خفته است، ظرف چندسال چنین ناگهانی و غیرمنتظره منفجر شد و روزی نیست که از کوچه‌ها و خیابان‌هایش سیل خون جاری نباشد. کشتار اخیر پاریس بسیار وحشیانه و دلخراش بود و جان حدود 18،17 انسان را گرفت. اما فراموش نکنیم که در خاورمیانه روزی نیست که کمتر از صدنفر انسان بی‌گناه؛ جان خود را در عملیات‌های تروریستی از دست ندهند. خاورمیانه را تا همین چندسال پیش دیکتاتورهایی اداره می‌کردند که غالبا متحدان آمریکا و دولت‌های اروپایی بودند. من واقعا نمی‌فهمم که این جنگ ابلهانه فرقه‌ای چرا در آن دوره وجود نداشت یا به این حدت و شدت وجود نداشت؟ آیا این به آن معناست که خاورمیانه لایق دموکراسی نیست؟ آیا ما حق نداریم به همه آنچه در منطقه می‌گذرد به دیده شک و تردید نگاه کنیم؟ روزنامه‌نگاران و روشنفکران خاورمیانه حق دارند و ‌باید چنین پرسش‌هایی را مطرح کنند. البته این نیز به آن معنا نیست که از خودمان غافل شویم. بلایی که بر سر ما آمده است، از آسمان نازل نشده. ویروس این بلا در جان ما نهفته بوده است. دمل چرکینی که امروز سر باز کرده است، ریشه‌ای تاریخی دارد. خاورمیانه این دمل چرکین را زیر پول بادآورده نفت و استبدادشرقی‌اش پنهان کرده است. اگر دلارهای نفتی نبود، هیچ‌یک از حکومت‌های این منطقه حتی برای یک‌دهه نمی‌توانستند سر پا بمانند. دلارهای نفتی، حکومت‌های منطقه را از رای مردم بی‌نیاز کرده است. اگر عربستان‌سعودی به رای مردم نیاز داشت، آیا می‌توانست یک جوان وبلاگ‌نویس را زیر شلاق ببرد؟ و دیگران و دیگران و دیگران؟ برای علاج این زخم کهنسال، چاره‌ای جز گفت‌وگو وجود ندارد و شرط تحقق گفت‌وگو، احترام به آزادی بیان است. آیا این رویا، در این منطقه، دست‌یافتنی خواهد شد؟

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.