|

نهضت سوادآموزی از ابتدا تا کنون

عدالت آموزشی برقرار شده است؟

ایسنا: سابقه رفتن بزرگسالان به مدارسی که برای بچه‌مدرسه‌ای‌ها تدارک دیده‌اند، به سال1315 برمی‌گردد؛ زمانی که «سازمان تعلیم اکابر ایران» تاسیس شد تا از فاصله سواد بین نسل‌ها کم کند. تلاش‌ها البته همزمان با شهریور20 و اشغال ایران، نیمه‌تمام باقی ماند تا مرحله‌دوم سوادآموزی به بزرگسالان در سال41 آغاز شود و هدف خودش را تلاش برای تحقق اهداف توسعه و عمران کشور قرار دهد. می‌گویند «سپاه‌دانش» هم بخشی از این طرح بود و تلاش‌ها تا سال43 ادامه پیدا کرد. مبارزه با بی‌سوادی اما هنوز تلاش‌های بزرگ‌تری را می‌طلبد. همزمان با تشکیل سازمان جهانی به نام «کمیته بین‌المللی پیکار جهانی با بی‌سوادی»، بر فایده‌های اقتصادی سوادآموزی تاکید شد. کمیته ملی مبارزه با بی‌سوادی در همین چارچوب تشکیل شد و فعالیتی که سال49 ادامه داشت بیشتر بر اجرای برنامه‌های آموزشی در کنار سوادآموزی تمرکز داشت. در مجموع، قبل از انقلاب، پنج‌نهاد مختلف در دوره‌های زمانی متفاوت، سوادآموزی به بازماندگان از تحصیل را پیگیری می‌کردند: سازمان تعلیمات اکابر بین سال‌های1315 تا 20، سازمان آموزش سالمندان بین سال‌های32 تا 35، سازمان آموزش بزرگسالان بین سال‌های 35 تا 43، کمیته پیکار جهانی با بی‌سوادی بین سال‌های43 تا 55 و سازمان جهاد سوادآموزی در فاصله سال‌های سال 55 تا 57. بعد از انقلاب، شعار «ایران را سراسر مدرسه کنیم» روی دیوارها آمد و سر زبان‌ها افتاد و شور انقلابی برای باسوادکردن سریع آنهایی که از درس و مدرسه باز مانده بودند، به تشکیل نهضت سوادآموزی منجر شد. بعد از سرشماری سال85 و آماری که نشان می‌داد عملکرد سازمان نهضت سوادآموزی در فاصله 10سال بین دوسرشماری 75 تا 85 تنها باعث کاهش 5/1درصد از جمعیت بی‌سوادان شده است، پیشنهاد انحلال سازمان نهضت سوادآموزی مطرح شد، اما در نهایت این سازمان به یکی از معاونت‌های سازمان آموزش‌و‌پرورش تبدیل و واحدهای استانی آن در وزارت آموزش و پرورش ادغام شدند. آمارهای یونسکو می‌گوید ایران در میان 164کشور جهان در رتبه86 سوادآموزی قرار دارد. با این حال رییس سازمان نهضت سوادآموزی که معاون وزیر آموزش‌وپروش هم هست، می‌گوید عملکرد این سازمان قابل دفاع است: «در طول 30سال 35درصد نرخ باسوادی را افزایش دادیم. در سال58، 50درصد جمعیت بالای 60سال بی‌سواد بودند. در سال93، 85درصد باسوادند. سرشماری سال90 هم نشان داد نزدیک به 10میلیون از جمعیت کشور و چیزی حدود 15درصد بی‌سواد هستند. این تعداد جدا از افرادی است که سواد خواندن و نوشتن دارند اما کم‌سواد محسوب می‌شوند. با احتساب 10میلیون جمعیت دارای تحصیلات ابتدایی و کم‌سواد و همچنین 10میلیون جمعیتی که تا مقطع راهنمایی بیشتر تحصیل نکرده‌اند، 52درصد جمعیت کشور بی‌سواد یا دارای تحصیلات ابتدایی و سیکل هستند که براساس نظر کارشناسان در خطر بازگشت به بی‌سوادی قرار دارند.» گزارش مرکز آمار از نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال‌های85 و90 نشان می‌دهد میزان باسوادی مردان در جمعیت شش‌ساله و بیشتر، به ترتیب 7/88 و 4/88 درصد و در زنان به ترتیب 3/80 و 5/81درصد بوده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.