فراموشی آگاهانه «جریان انحرافی»
آمنه شیرافکن . خبرنگار
سکوت عجیب اصولگرایان درباره یک ترم سیاسی، نکتهای نیست که بتوان به سادگی از کنار آن گذشت؛ مفهومی که در دوره احمدینژاد ساخته شد و با خروجش از قدرت، به فراموشی سپرده شد. این روزها کمتر اصولگرایی درباره «جریان انحرافی» حرف میزند.
بماند که حضور احمدینژاد در قدرت، بخشی از سرمایه اجتماعی داشته و نداشته اصولگرایان را به هوا فرستاد اما سکوتشان درباره تمام تخلفهای او و زیرمجموعهاش تحت عنوان جریان انحرافی تاملبرانگیزتر از همیشه است. به ویژه اینکه آنها یکی در میان، نسبت به یادآوری مواردی از تاریخ چند سال گذشته روی میآورند. این مکانیسم بیش از هر چیز امکان توجیهی و مبتنی بر فراموشی خطاهای گذشته را در اختیارشان قرار میدهد.
بدون شک؛ اگر پایبندی به اصول اخلاقی نبود، جناح رقیب میتوانست این ترم سیاسی را یکی در میان در بوق و کرنا کرده و از حاشیههای سیاسی آن بگوید، همان کاری که این روزها برخی اصولگرایان و به ویژه تندروترهاشان مشغول آن شدهاند. اما در حال حاضر حاضران در قدرت به ناچار تنها بر ابعاد تخلف اقتصادی رخداده در دولت گذشته تاکید کردهاند و مساله «جریان انحرافی» هم خواسته و ناخواسته از خاطر رفته است. اصولگرایان خسته از قانونشکنیهای احمدینژاد نخستین بار این ترم سیاسی را در ادبیات خود گنجانده و تلاش کردند تا برخی حلقههای نزدیک به احمدینژاد را مسبب انحراف در این جریان معرفی کنند. نقدشان البته موسمی بود و بعدتر به فراموشی سپرده شد. آنها هیچگاه به نقد خود نپرداختند و حتیالامکان در پوستین دیگران افتاده و از مرور خطاهای طیفی و جناحی خود سر باز زدند. این روزها؛ اصولگرایان بر طبل برخی مفاهیم و برساختههای سیاسی میکوبند و بنا دارند جریان فکری را متوجه امر دیگری کنند. اما این تلاشها به هر سمت و سویی پیش رود، نمیتواند مسوولیت آنها را در سکوتشان در یک برهه تاریخی خاص به فراموشی سوق دهد. سرمایه اجتماعی کشور در سالهای گذشته دستخوش تغییرات ساختاری شده و حالا آنها در بازبینی و بازیابی سیاسی و جناحی خود با مشکلات عمدهای مواجهاند؛ از فقدان شخصیتهای کاریزماتیک گرفته تا گسستهای عمیق درون سیستمی. اما آنها به سبکهای عجیبی از سر تغافل به دیگری روی آوردهاند و مدام توپ اتهام را در زمین حریف میاندازند و از برچسبزدنهای متنوع فرو نمیکاهند. فراموشیشان درباره نقدشان به جریان انحرافی نیز ریشه در همین رویکرد دارد. آنها اصولا میخواهند وضعیت را طوری جلوه دهند که گویا در این هشت سال، جریان انحرافی و غیرانحرافی در کار نبوده و افکار عمومی را به امور دیگری متوجه میکنند. آنها از بازگشت به گذشته حضور مستقیم و غیرمستقیمشان در دولت، واهمه دارند. نمیتوانند برخی مسایل را بپذیرند و با انواع ابزارها به پیش میشتابند. بیخبر از آنکه نمیتوان بدون مرور خطاها و سکوتهای معنادار گذشته گامی به پیش نهاد. از انتخابات مجلس گرفته تا ریاستجمهوری آینده همگی فرصتهای سیاسیاند که پیروزی در آنها نیاز به شفافسازی حداکثری دارد. در این میان اصولگرایانی پیروز میدان خواهند بود که نه تنها از بازیهای قدیمی و نخنمای گذشته دست برداشته که هر چه بیشتر مواضع و مسایلشان را با جریانهای اصولگرای انحرافی مشخص کنند. جریان اصولگرای انحرافی بیش از هر چیز به بالندگی این گفتمان سیاسی در جامعه ایران ضربه زده و حالا حضور دوبارهشان در قدرت کار سادهای نخواهد بود. مادام که اصولگرایان بخواهند به جای حل مسایلشان به برخی امور دیگر پرداخته و مدام بر طبل اینگونه سوژهها بکوبند نه تنها وضعیت خودشان را بهبود نبخشیده که در معرض تهدید حذف هستند، دستکم تندروترهایشان.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.