|

کمرنگی نشانه‌های ارتباط هنرمند و جامعه

حسین باهر . جامعه شناس

عصر امروز برای دیدن دوباره فیلم «گاو»؛ یکی از بهترین ساخته‌های داریوش مهرجویی به موزه استاد انتظامی دعوت شده‌ام؛ چه اتفاق فرخنده‌ای، آن‌هم همجوار با تولد مهرجویی که یکی از برجسته‌ترین سینماگران ایران است. فیلم «گاو» را در دوره دانشجویی دیده بودم و معتقدم که در زمانه خودش، یکی از تاثیرگذارترین ساخته‌های هنری بود، بنابراین دیدن دوباره این فیلم می‌تواند محکی و مقایسه‌ای باشد بین شرایط آن روزگار جامعه و روزگار فعلی. فیلم «گاو» به این خاطر از عظمت بالایی برخوردار بوده که روایتگر این‌همانی‌شدن شخصیت اصلی است؛ هشداری است برای جامعه‌ای که تک‌بعدی به انسان‌هایش نگاه می‌کند و آنها را در نشیب مسخ‌شدن قرار می‌دهد. بعدها از این دست فیلم‌ها کمتروکمتر در سینمای ایران ساخته شدند و ارتباط هنرمند و جامعه کمرنگ‌وکمرنگ‌تر شد. هنوز، «گاو» جزو 10 فیلم برتری است که در سینمای ایران می‌توانم از آنها یاد کنم. البته باید اعتراف کنم که در طول این سال‌ها، خیلی به سینما نرفته‌ام و فکر می‌کنم که بخشی از مردم جامعه ما نیز در این حس با من شریک هستند که علاوه‌بر تولیدات نه‌چندان قابل‌قبول سینمایی، تسلط پدیده‌های امروزی مثل رایانه، باعث افول ستاره سینما در آسمان جامعه شده است. در آن روزگار، فیلم گاو یکی از نمونه‌های برجسته همکاری ارزش‌آفرین میان یکی از بهترین نویسندگان ایرانی (غلامحسین ساعدی)، یکی از بهترین کارگردانان زمانه (داریوش مهرجویی) و تیمی از بهترین بازیگران سینمای ایران بود که از میان نام‌های بسیار، هنوز تصویر عزت‌الله انتظامی در نقش «مش‌حسن» را از یاد نمی‌برم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.