|

حسابداران و تاریکخانه‌های اقتصادی

غلامحسین دوانی . حسابدار مستقل

فدراسیون بین‌المللی حسابداران جهان (IFAC) در سی‌امین‌سال تاسیس خود (دو تا هشت‌دسامبر 1977) مصادف با (11تا 17آذرماه1386) به تمامی اعضای خود توصیه کرده هفته اول دسامبر (مصادف با دومین‌هفته آذرماه) را به‌عنوان «هفته جهانی حسابداری» اعلام و با برپایی گردهمایی، همایش و سخنرانی به تجلیل از حرفه خودانتظام بپردازند. در همین‌راستا نهادهای حرفه‌ حسابداری کشور شامل جامعه حسابداران رسمی ایران، انجمن حسابداران خبره ایران، انجمن حسابداری ایران، سازمان حسابرسی و انجمن مدیران مالی در گردهمایی 13آذرماه 1386 مقرر کردند پانزدهم آذرماه، همه‌ساله به‌عنوان روز حسابدار نامگذاری شود. فدراسیون بین‌المللی حسابداران جهان (IFAC) در هفتم اکتبر سال1977 در یازدهمین کنگره جهانی حسابداران که در مونیخ آلمان برگزار شد توسط 63نهاد حرفه حسابداری از 51کشور جهان تاسیس شد و در حال حاضر دارای 175عضو حقوقی از 130 کشور جهان مشتمل بر 2/5میلیون‌‌نفر حسابدار است. انگلستان با دارابودن هفت‌نهاد حرفه‌ای و کانادا و استرالیا هم هریک با دارابودن سه نهاد حرفه‌ای، بیشترین تعداد عضویت را در این فدراسیون دارا هستند. از ایران هم جامعه حسابداران رسمی ایران و انجمن حسابداران خبره ایران به‌عنوان اعضای پیوسته فدراسیون بین‌المللی حسابداران جهان شناخته شده‌اند. ایفک (IFAC) مرجع استانداردگذاری حسابداری و حسابرسی جهانی به‌شمار می‌رود. قدیمی‌‌ترین نهادهای حرفه حسابداری ایران، انجمن حسابداران خبره ایران (تاسیس 1351) و سپس جامعه حسابداران رسمی ایران به‌عنوان تنها نهاد قانونی حرفه حسابرسی (تاسیس 1380) هستند. رشته حسابداری به‌عنوان پرطرفدارترین رشته دانشگاهی کشور که کمترین نرخ و تعداد بیکاری را دارد نقش برجسته‌‌ای را به خود اختصاص داده است. به‌طوری‌که براساس آخرین آمارهای وزارت علوم، در حال‌ حاضر بالغ‌بر 4/5‌میلیون‌نفر دانشجو در مقاطع مختلف مشغول تحصیل هستند که 200نفر در رشته‌های کاردانی، سه‌میلیون‌نفر در رشته‌های کارشناسی، 530هزارنفر کارشناسی‌ارشد و حدود 45هزارنفر در رشته‌ دکترا به درس و مشق مشغول هستند. رشته حسابداری با بالاترین تعداد دانشجو (حدود 300هزارنفر) و پس از آن رشته حقوق، کامپیوتر (نرم‌افزار و سخت‌افزار)، مهندسی‌برق، مهندسی عمران و روانشناسی قرار دارند. بررسی اجمالی نقش حسابداران رسمی در بازارهای پولی و مالی موید آن است که در سال‌جاری بالغ بر 200میلیارددلار دارایی‌های بنگاه‌های اقتصادی کشور توسط حسابداران رسمی مورد رسیدگی قرار می‌گیرد. گفته می‌شود از جمعیت 20میلیون‌نفری شاغل کشور حداقل 12تا15درصد در مشاغل حسابداری و مدیریت بازرگانی اشتغال دارند. با نگاهی به گذشته نه‌چندان‌دور که حسابداری در «دارالفنون» تدریس می‌شد تا برپایی رشته حسابداری در دانشگاه‌تهران، ‌مدرسه‌عالی حسابداری و امور مالی شرکت ملی نفت و موسسه عالی حسابداری دکتر عزیز نبوی شروع به تکوین و تحول کرد تا در حال حاضر که بالغ بر 300هزارنفر دانشجوی حسابداری در کشور وجود دارند بارقه‌های بسیاری برای رشد و اعتلای حرفه حسابداری زده شده که چنانچه دولتمردان و مسوولان دولتی علاقه‌مند به شفاف‌سازی، پاسخگویی و حسابدهی باشند راهکاری مگر ارتقای حرفه حسابداری و رشته حسابرسی مستقل وجود ندارد. نهاد حسابداران به‌عنوان بزرگ‌ترین نهاد خودانتظام مدنی حرفه‌ای باوجود راه دشواری که تاکنون پیموده توانسته به‌عنوان تنها رشته دانشگاهی که می‌تواند تا مقطع دکترا بدون هیچ‌گونه محدودیتی تولید متخصص کند، عرض‌اندام کند. به طوری‌که تعداد دانشجویان ورودی رشته حسابداری در 13سال گذشته بالغ‌بر یکصد‌برابر و تعداد مراکز آموزشی که در مقطع کارشناسی‌ارشد رشته حسابداری فعالند 10برابر گذشته و تعداد استادان این رشته نیز با افزایش 150برابری مواجه بوده است. حضور فارغ‌التحصیلان برجسته این رشته در مناصب نهادهای پولی و مالی کشور نظیر بانک‌مرکزی، سازمان بورس، وزارت امور اقتصادی و دارایی، بزرگ‌ترین شرکت‌های سرمایه‌گذاری و... نشان‌دهنده نقش و جایگاه حرفه حسابداری است. اگر آمارهای وزارت علوم موید نسبت ثابت 10درصد دانشجویان کشور در رشته حسابداری است، جا دارد حداقل 10درصد نگاه و چشم‌انداز دولت هم به این حرفه جلب شود زیرا حسابداری و حسابرسی از ارکان حکمرانی خوب و مولفه اصلی «شفاف‌سازی» محسوب می‌شوند. حرفه مستقل حسابرسی می‌تواند فارغ از همه فشارهای سیاسی- اقتصادی با نورافکن رسیدگی‌های خاص، تاریکخانه‌های اقتصادی را روشن کرده و دولت را در مبارزه با فساد و تقلب یاری کند. به امید روزی که حسابرسی به‌عنوان مهر تایید عملکرد همه نهادهای دولتی و خصوصی مورد حمایت قانون و دولت قرار گیرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.