|

مسابقه برای امضای توافق با ایران پیش از جمهوریخواهان

ترجمه: روح‌الله نخعی

موانع سیاسی بر سر راه توافق هسته‌ای در ژانویه افزوده ‌خواهند شد؛ زمانی که رهبران دموکرات دیگر نخواهند توانست رای برای تحریم‌های جدید را متوقف کنند. مذاکره‌کنندگان به‌سرعت در تعقیب توافق گریزان بر سر برنامه هسته‌ای ایران هستند، قبل از آنکه محافظه‌کاران در ایالات‌متحده و ایران بتوانند مذاکرات را متوقف کنند. بعد از آنکه ایران و شش قدرت جهانی در عبور از موانع در وین ناموفق بودند، توافق موقت تا پایان ماه ژوئن [اوایل تیر]، با هدف دستیابی به توافقی کلی تا ماه مارس [اواخر سال ۹۳]، تمدید شد. مذاکره‌کنندگان اصلی، وزیرخارجه ایالات‌متحده، جان کری و وزیرخارجه ایران، محمدجواد ظریف، پس از خروج از مذاکرات گفتند پیشرفتی جدی حاصل شده و مصالحه در زمان تعیین‌شده ممکن است. ظریف گفت: «ما همه مصریم که نیازی به هفت‌ماه برای رسیدن به توافق نداریم، چون مذاکره‌کنندگان بلافاصله مشغول کار خواهند شد.» تا دوشنبه، آخرین روز مذاکرات، ظریف اصرار کرده‌ بود که شکاف‌های باقیمانده بین طرفین - در صورتی که ضرب‌الاجل نیمه‌شب یکی،دوروز عقب برده شود - قابل‌رفع‌ هستند. از نظر پیشرفت مذاکرات، گفته شده که ظریف از پیشنهاد تمدید هفت‌ماهه که یکشنبه توسط دول غربی در گروه شش کشور مذاکره‌کننده (متشکل از ایالات‌متحده، بریتانیا، فرانسه، آلمان، روسیه و چین) مطرح شد شگفت‌زده بوده. طبق گفته منبعی نزدیک به مذاکرات، این تمدید توسط فرانسه پیشنهاد شده و حمایت کاخ‌سفید را دریافت کرده؛ حمایتی که تمایل کری به ادامه مذاکره را رد کرد. تصمیم برای تمدید مکالمات در چنین بازه زمانی طولانی‌ای، یک قمار است. واکنش تندروهای ایالات‌متحده و ایران به تمدید یادآوری می‌کند که موانع سیاسی بر سر راه توافق به شکل قابل‌توجهی افزایش خواهند یافت. سناتور مارک کرک، جمهوریخواهی که یکی از مروجان اصلی ایده تحریم‌های کنگره علیه ایران بوده، ادعا می‌کند تطویل مکالمات به ایرانی‌ها اجازه می‌دهد برنامه هسته‌ای خود را بدون تهدید تحریم‌ها ادامه دهند: «تنها چیزی که ایرانی‌ها نداشتند زمان بود و حالا آنها ۲۱۹روز زمان دارند.» در ایران، روزنامه‌های تندرو گفت‌وگوهای وین را به‌عنوان شکست توصیف کردند. «وطن‌امروز» در تیتر یک بزرگ یک‌کلمه‌ای خود نوشت: «هیچ»؛ تیتر یک روزنامه محافظه‌کار کیهان نیز این بود: «کدخدا قابل اعتماد نبود؛ تحریم‌ها تمدید شد.» دیپلمات‌های حاضر در گفت‌وگوهای وین گفته‌اند که ضرب‌الاجل فوری‌تری در ششم ژانویه وجود دارد؛ وقتی که کنگره ایالات‌متحده برای اولین‌بار پس از انتخابات گردهم خواهند آمد؛ انتخاباتی که در آن جمهوریخواهان کنترل سنا را به دست آوردند. پس از آن تاریخ، رهبران دموکرات دیگر نخواهند توانست از به‌رای‌گذاشته‌شدن لایحه تحریم‌های جدید علیه ایران جلوگیری کنند. علاوه‌برآن، جمهوریخواهان فقط ۱۲ رای دموکرات‌ها را لازم خواهند داشت تا حق وتوی رییس‌جمهور را [برای این لایحه] باطل کنند. تا حدود زیادی به همین دلیل است که ظریف می‌گوید که می‌خواهد تا قبل از پایان سال [میلادی] توافق بر سر چارچوب را به نتیجه برساند. «ایلان گولدنبرگ» که تا ماه پیش یکی از سیاستگذاران خاورمیانه وزارت امورخارجه [ایالات‌متحده] بود، می‌گوید اگر مذاکره‌کنندگان در دستیابی به توافق جامع ناتوان باشند، گزینه دوم نسخه مضاعفی از محدودیت کنونی علیه توسعه هسته‌ای ایران و تحریم‌ها خواهد بود. او که حالا مدیر امنیتی خاورمیانه و مرکز امنیت جدید آمریکاست، می‌گوید: «راه‌حل بهینه یک توافق جامع است، اما اگر آن ممکن نباشد، مذاکره‌کنندگان ممکن است توافق موقت قدرتمندتری با رفع تحریم‌های بیشتر و قدم‌های بیشتر برای محدودیت مساله هسته‌ای را انتخاب کنند.» او می‌افزاید: «کنگره ممکن است سعی کند چنین توافقی را پس بزند اما به احتمال بیشتر، تحریم‌هایی تصویب خواهد کرد که فقط در صورت نقض توافق، اجرایی خواهند بود. این کار باعث آشفتگی‌های جدی از طرف ایران می‌شود اما احتمالا توافق را از مسیر خارج نخواهد کرد.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.