|

نگاهی به انتخابات ریاست‌جمهوری تونس

احزاب «خانواده دموکراتیک» در برابر یک نامزد واحد یعنی رییس حزب ندای تونس قرار دارند؛ فردی که در بین 26نامزد فعلی از همه قوی‌تر است. در این میان تصمیم جنبش النهضه برای سرنوشت انتخابات آینده تعیین‌کننده خواهد بود. به‌زودی قرار است در تونس برای نخستین‌بار بعد از انقلاب علیه نظام دیکتاتوری «زین‌العابدین بن‌علی» انتخابات ریاست‌جمهوری برگزار شود. گزارش‌های رسیده حاکی از رقابت‌های شدید بین نامزدهای برجسته در این انتخابات است و هرکدام می‌کوشند از طریق تبلیغات گسترده و دادوستدهای سیاسی راه خود را به کاخ ریاست‌جمهوری «کارتاژ» باز کنند. بعد از کنارکشیدن «عبدالرحیم الزواری» وزیر سابق دولت زین‌العابدین بن‌علی در این انتخابات، 26نامزد دیگر حضور دارند. در میان نامزدهای موجود هنوز هم البته چهره‌هایی از نظام سابق به چشم می‌خورد. یکی از نامزدهای برجسته که به نظام سابق تعلق دارد، «کمال مرجان» است. او کسی بود که در گذشته وزارتخانه‌های دفاع و خارجه به وی واگذار شده بود؛ یا «منذر الزنایدی» وزیر سابق بهداشت و گردشگری یا «مصطفی کمال النابلی» وزیر سابق برنامه‌ریزی که همه از چهره‌های نظام گذشته به شمار می‌روند. با این حال، نظرسنجی‌ها حکایت از آن دارد که «باجی قائد السبسی» رییس حزب ندای تونس از همه شانس بیشتری دارد. او نیز از چهره‌های نظام سابق است که بعد از انقلاب برای مدت کوتاهی ریاست پارلمان را برعهده داشت. حزب او یعنی «ندای تونس» اخیرا توانست در انتخابات پارلمانی بیشترین رای را به دست آورد. رقیب السبسی در طرف دیگر این رقابت‌ها چندنامزد برجسته حضور دارند که روزگاری در صفوف مبارزان علیه نظام بن‌علی بودند. از جمله آنها «منصف المرزوقی» رییس‌جمهور کنونی تونس یا «مصطفی بن‌جعفر» رییس مجلس قانون‌اساسی است. «احمد نجیب‌الشابی» رییس حزب جمهوری، «حمه الهمامی» سخنگوی جبهه مردمی چپ ، «عبدالرئوف العیادی» رهبر جنبش «وفاء» و «عبدالرزاق الکیلانی» مدیر انجمن حقوقدانان تونس نیز از جمله نامزدهای این جناح مبارز و انقلابی به شمار می‌روند. صرف‌نظر از پشتوانه مبارزاتی این افراد، ناظران شانس «کلثوم کنو» نخستین نامزد زن ریاست‌جمهوری در تونس را هم کم‌رنگ نمی‌دانند. او نیز زمانی که در راس انجمن قضات تونس قرار داشت، از جمله کسانی بود که با نظام سابق مبارزه می‌کرد. اما رقابت‌های کنونی تنها محدود به مقامات نظام سابق یا کسانی که با آن مبارزه می‌کردند، نمی‌شود، بلکه شامل رسانه‌ها و افراد مستقل و بازرگانان نیز می‌شود که یکی از برجسته‌ترین‌شان «سلیم الریاحی» رهبر حزب ملی آزاد است؛ یعنی حزبی که در انتخابات پارلمانی توانست با دست‌یافتن به 16کرسی در مقام‌سوم قرار گیرد. نکته قابل‌توجه اینکه در انتخابات ریاست‌جمهوری کنونی هنوز جنبش اسلامگرای «النهضه» نامزدی را برای این دوره از رقابت‌ها معرفی نکرده است؛ حزبی که در انتخابات پارلمانی با کسب 69کرسی در مقام‌دوم جای گرفت. رهبران این حزب می‌گویند همچنان مشغول رایزنی برای اعلام حمایت از یکی از این نامزدهای توافقی هستند. بدیهی است اگر نامزدهای موجود نتوانستند بیش از 50درصد رای‌ها را به دست آورند، انتخابات به دور دوم کشیده خواهد شد که قرار است در آخر ماه دسامبر برگزار شود. خانواده دموکراتیک «جوهر بن مبارک» که یک تحلیلگر سیاسی است، می‌گوید: به‌طور قطع سرنوشت انتخابات در مرحله اول روشن نخواهد شد. انتظار می‌رود شخصیت‌هایی را که حزب ندای تونس یا جنبش النهضه معرفی می‌کنند، بیشترین شانس را داشته و به دور دوم راه یابند. او ادامه می‌دهد جنبش النهضه با دشواری‌های زیادی برای تعیین نامزد دلخواه خود مواجه است زیرا اگر منصف المرزوقی یا «مصطفی بن جعفر» را انتخاب کند، شانس قائد السبسی را دوچندان کرده است. به‌گفته او «تنها کسی که می‌تواند به‌صورتی جدی رقیب السبسی باشد «احمد نجیب الشابی» است» زیرا اگر رای‌های النهضه و ائتلاف خانواده دموکراتیک در سبد الشابی ریخته شود، او می‌تواند کفه ترازو را به نفع خود تغییر دهد. در همین رابطه «رضوان المصمودی»، رییس مرکز مطالعات اسلام و دموکراسی می‌گوید نامزدی که از همه شانس بیشتری برای انتخاب‌شدن دارد، باجی قائد السبسی است. او از محبوبیت زیادی برخوردار بوده و هیچ‌کس تقریبا قادر به رقابت با السبسی نیست. با این حال، به نظر او هم اگر المرزوقی، بن‌جعفر و الشابی موافقت کنند که از یک نامزد حمایت کنند و حزب النهضه هم از آنها حمایت کند، «انتخابات به دور دوم کشیده خواهد شد و شانس چنین نامزدی بیشتر خواهد شد». المصمودی می‌گوید بقیه نامزدها به‌نسبت معروف نیستند و به احتمال زیاد انتخابات ریاست‌جمهوری نیز مانند انتخابات مجلس بین ندای تونس و النهضه دوقطبی‌خواهد شد. او درباره اینکه نسبت به امکان به‌قدرت‌رسیدن حزب ندای تونس ابراز نگرانی می‌شود، می‌گوید: در عمل هم جای نگرانی وجود دارد چون ممکن است دوباره حاکمیت یک حزب واحد در تونس تکرار شود. حزب ندای تونس هم‌اکنون پارلمان و دولت آینده را در اختیار دارد و در صورت برنده‌شدن در انتخابات ریاست‌جمهوری، قدرتی یکپارچه خواهد داشت.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.