نگاهی به برنامههای رییسجمهوری آمریکا پس از چهارم«نوامبر»
چشم امید «اوباما» به انتخابات «کنگره» و «سنا»
بهاره محبی
باراک اوباما، رییسجمهوری آمریکا و حزب دموکرات به روزهای سرنوشتسازی نزدیک میشوند. کنگره که در نقش قوهمقننه آمریکا عمل میکند، از مجالس نمایندگان و سنا تشکیل شده و در انتخابات چهارمنوامبر قرار است وضعیت ۳۶کرسی سنا و تمام ۴۳۵کرسی مجلس نمایندگان مشخص شود. گرچه اغلب نظرسنجیها از پیروزی جمهوریخواهان خبر میدهند، اما بهنظر میرسد رقابت برای کنترل سنای آمریکا احتمالا به روزهای بعد از انتخابات چهارمنوامبر خواهد کشید چراکه در برخی حوزهها از جمله لوئیزیانا و جورجیا انتخابات به دوردوم کشیده خواهد شد. همچنین پیروزی احتمالی و غیرمنتظره برخی کاندیداهای مستقل از جمله در کانزاس و داکوتای جنوبی عدم قطعیت جدی را برای دوحزب دموکرات و جمهوریخواه تشدید خواهد کرد. این در حالی است که هرچهار ایالت برای جمهوریخواهان که تلاش دارند تا به ششکرسیای که برای کسب اکثریت صدکرسی در سنا نیاز دارند، حیاتی است. حزب جمهوریخواه در حال حاضر کنترل مجلس نمایندگان را در اختیار دارد و اگر در انتخابات چهارمنوامبر بتواند دستکم ششکرسی دیگر سنا را در اختیار بگیرد، تسلطش بر کنگره کامل میشود. پیشبینی برخی رسانهها چون واشنگتنپست این است
جمهوریخواهان ۹۴درصد شانس در اختیارگرفتن سنا را دارند. با این حال خبرگزاری رویترز گزارش داده در لوئیزیانا و جورجیا هیچ کاندیدایی حداقل در نظرسنجیها بیش از ۵۰درصد آرا که آنان را از رفتن به دوردوم معاف میکند، به دست نیاورده است. علاوه بر احتمال کشیدهشدن انتخابات در برخی ایالتها به دوردوم، احتمال پیروزی کاندیداهای مستقل در تعدادی از ایالتهای دیگر پیشبینی آینده را بیشازپیش دشوار میکند؛ کاندیداهایی که در رقابتهای انتخاباتی آشکارا تاکید کردهاند از هیچیک از دوحزب دموکرات و جمهوریخواه حمایت نخواهند کرد. با این حال تردیدی وجود ندارد اگر سرنوشت کنترل سنا در گرو حمایت یک یا دوکرسی باشد، قطعا فشارها بر این کاندیداهای مستقل برای حمایت یکی از این دوحزب افزایش خواهد یافت. جیم مانلی، مشاور هری رید، رهبر اکثریت دموکرات در اینباره میگوید: «واقعیت این است که نمیدانیم چه کسی قرار است پس از انتخابات چهارمنوامبر کنترل سنا را در دست داشته باشد. با توجه به شرایط امروز، شاید بیش از یکماه طول بکشد تا طرفی که قرار است اکثریت سنا را در دست داشته باشد، مشخص شود.» به گزارش خبرگزاری رویترز، انتظار میرود جمهوریخواهان
همچنان اکثریت مجلس نمایندگان را حفظ کنند بنابراین بهدستآوردن کنترل سنا به آنها قدرت بیشتری میدهد تا بتوانند طرحها و اولویتهای باراک اوباما که دوسال پایانی ریاستجمهوری خود را پشتسر میگذارد، مسدود کنند. اما در شرایطی که ترکیب جمهوریخواهان و دموکراتها در سنا ۵۰-۵۰ باشد، این رای معاوناول رییسجمهور، جو بایدن دموکرات است که اکثریت را مشخص خواهد کرد. به همین دلیل است که اکنون هر دوحزب وارد مرحله نهایی رقابت خود شدهاند. با این حال، آنچه از نظرسنجیها برمیآید، این است که اکثریت مطلق در اختیار هیچیک از دوحزب دموکرات و جمهوریخواه قرار نخواهد گرفت. بنابراین موقعیت حزب برتر بسیار شکننده است و سرنوشت لوایح و قوانین مختلف را تنها چندرای مشخص میکند و این مساله بیانگر این است که قدرت سنا در تصویب قوانین رو به ضعف خواهد گذاشت. حتی اگر جمهوریخواهان برنده این ماراتن باشند نیز حداقل تا دوسال آینده با حزب حاکم بر دولت، یعنی دموکراتها روبهرو خواهند بود و کشمکش حزبی همچنان ادامه خواهد داشت اما جمهوریخواهان امید دارند با کارشکنی در برنامههای دولت اوباما و تضعیف وی و همحزبیهایش بتوانند در سال۲۰۱۶ برنده
انتخابات ریاستجمهوری شوند و با یکدستشدن ترکیب کنگره و دولت به اهداف خود دست پیدا کنند. در صورت کشیدهشدن انتخابات کنگره به دوردوم، رایگیری مجدد دراینباره در اواخر دسامبر یا اوایل ژانویه برگزار خواهد شد. بنا بر گزارش مرکز سیاست پاسخگو، این انتخابات با چهارمیلیارددلار هزینه یکی از گرانترین انتخاباتهای کنگره خواهد بود. روزنامه نیویورکر که نزدیک به جمهوریخواهان است، در گزارشی با اشاره به برنامههای باراک اوباما برای پس از انتخابات میاندوره کنگره مینویسد مسایل چالشبرانگیز بسیاری وجود دارند که باراک اوباما رسیدگی به آنها را به پس از انتخابات میاندورهای موکول کرده است؛ مسایلی چون برنامه بیمه خدمات درمانی (اوباماکر)، مهاجرت و انتخاب اعضای کابینه. نیویورکر مینویسد: «در نگاه نخست دلایل اوباما برای این به تعویقانداختن، حمایت از کاندیداهای دموکرات و نگهداشتن اکثریت سناست. اما دلایل فراتر از ایندو نیز وجود دارد. اوباما قصد دارد برخی از اقدامات رادیکال خود را در پایان سال و زمانی به مرحله اجرا درآورد که به اعتقاد مقامات دولت، رسانهها و افکارعمومی توجه کمتری به آنها دارند.» تغییر قوانین
مهاجرت باراک اوباما تصمیم دارد سیاستهای مربوط به مهاجرت را تغییر دهد، اما در این راه علاوه بر مخالفت جدی جمهوریخواهان، با مخالفتهای درونحزبی نیز روبهرو است؛ تغییراتی که از جمله میتواند به صدور اجازه کار برای بیش از ۷۰۰هزارمهاجر غیرقانونی در آمریکا بینجامد. واکنشها به این تصمیم چنان شدید بود که رییسجمهوری دموکرات بهتر دید هرگونه تصمیمگیری درباره قانونیکردن شرایط مهاجران غیرقانونی را به پایان سال۲۰۱۴میلادی و پس از انتخابات میاندوره کنگره موکول کند. به نوشته نیویورکر، اوباما در ماهژوئن سوگند یاد کرد بخش قابلتوجهی از سیستم مهاجرتی آمریکا را با توجه به اختیارات ریاستجمهوری در آمریکا و بدون کمک کنگره اصلاح خواهد کرد، اما تاکنون دست به هیچاقدام اجرایی نزده تا بیش از این مخالفان و حتی برخی از موافقان خود را خشمگین نکند. این روزنامه محافظهکار مینویسد: «قانونیکردن شرایط مهاجران غیرقانونی تاکتیکی برای جلب آرای اسپانیاییتبارها و سایر مهاجران در انتخابات ریاستجمهوری آتی آمریکاست. مهاجرت و مساله امنیت مرزی از تفرقهبرانگیزترین مسایل در میان جناحهای سیاسی در این دوره از انتخابات است که
البته به لطف تهدید روزافزون تروریستها و داعش و همچنین همهگیرشدن بیماری ابولا بسیاری از آمریکاییها نیز با سیاستهای دولت اوباما و دموکراتها در اینباره مخالف هستند.» انتصابهای بحثبرانگیز گرچه یکماه از زمان استعفای اریک هولدر، دادستان کل آمریکا، میگذرد، اما باراک اوباما هنوز جایگزین وی را اعلام نکرده است. نیویورکر مینویسد: «اوباما هنوز جانشین هولدر را معرفی نکرده زیرا فردی را که برای این پست در نظر دارد، بهمراتب رادیکالتر از دادستان پیشین است: توماس پرز. پرز در حالحاضر به عنوان وزیر کار در دولت باراک اوباما مشغول به کار است. از نگاه نیویورکر توماس پرز سیاستمداری غیرصادق است که برای نیل به اهداف خود از گفتن هیچ دروغی ابا ندارد. این نشریه مینویسد: «پرز بهمراتب بیش از اریک هولدر معتقد به توهم تبعیضنژادی در آمریکاست. در واقع گروههای رادیکال لاتین به اوباما فشار آوردهاند تا پرز را بهعنوان دادستان کل آمریکا منصوب کند. اما پرز کسی نیست که شایستگی چنین پستی را داشته باشد.» برنامه هستهای ایران انتخابات میاندورهای کنگره در شرایطی برگزار میشود که بر اساس
نظرسنجیهای اخیر از جمله در نشریه پولیتیکو در زمینه روابط خارجی، جمهوریخواهان دست بالا را دارند. رایدهندگان همچنین به آسوشیتدپرس گفتهاند حزب جمهوریخواه را با ۲۲درصد برتری برای حفاظت از کشور ترجیح میدهند و برای حل بحرانهای جهانی این حزب را با ۱۰درصد برتری قابلاعتمادتر میدانند. ولی نصر، مشاور اوباما و از استادان دانشگاه جان هاپکینز درباره تاثیر مقابل مذاکرات هستهای ایران و انتخابات میاندورهای کنگره و همچنین برنامههای باراک اوباما برای پس از انتخابات در اینباره در روزنامه نیویورکتایمز مینویسد: «این یک بازی پیچیده است زیرا انتخابات بر مذاکرات تاثیر دارند و میزان پیشرفت گفتوگوها نظر رایدهندگان را مشخص میکند. آمریکا از همان زمانی که زمان رسیدن به توافق جامع را ۲۴نوامبر تعیین کرد، این مذکرات را به انتخابات گره زد... اگر جمهوریخواهان همانطور که پیشبینی میشود عمل کنند (مخالفت با توافق و لغو تحریمها) آنگاه دولت اوباما تلاش خواهد کرد تا هرچه سریعتر با ایران به توافق برسد و این کار را پیش از آغاز به کار کنگره جدید یعنی قبل از تاریخ اول ژانویه به انجام برساند. روزنامه نیویورکر جمهوریخواه
مینویسد: «به نظر میرسد اوباما در مذاکرات هستهای با ایران قصد دارد امتیازهای بیشتری به تهران بدهد اما نه تا پس از انتخابات میاندورهای کنگره. به همین دلیل زمان پایانی مذاکرات ۲۴نوامبر، ۲۰روز پس از برگزاری انتخابات، تعیین شده است. باراک اوباما بارها از احتمال تعلیق تحریمهای اقتصادی ایران سخن گفته و در عمل اجازه داده سانتریفیوژهای ایران به کار خود ادامه دهند؛ معاملهای که هیچیک از کاندیداهای دموکرات در مناظرههای تلویزیونی تمایلی به دفاع از آن نخواهند داشت.» جنگ علیه تروریسم جمهوریخواهان مخالف دولت، در آستانه برگزاری انتخابات میاندورهای کنگره، حملات خود را به طرح ناکارآمد اوباما برای مقابله با گروه تروریستی داعش افزایش دادهاند. این در حالی است که اقدام چندماه پیش اوباما برای مبادله بو برگدال، سرباز آمریکایی دربند طالبان، با پنجزندانی طالبان با انتقادهای جدی بهویژه از سوی سناتورهای جمهوریخواه روبهرو شد. این تصمیم که بدون اطلاع کنگره صورت گرفته، خشم محافظهکاران و قانونگذاران آمریکایی را برانگیخت. جان مککین، سارا پیلین و برخی دیگر از جمهوریخواهان، مبادله زندانیان طالبان با
گروهبان برگدال را خطایی فاحش خواندند. به گفته آنها این اقدام خطر علیه سربازان آمریکایی را بیشتر کرده و منجر به تقویت طالبان شده است. انتقادها به قدری بالا گرفت که وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) اعلام کرد تحقیقاتی را در اینباره انجام خواهد داد. این تحقیقات گرچه مدتی است پایان یافته، اما هنوز منتشر نشده است. همچنین بنا بر اعلام وزارت دفاع هیچکس اجازه نخواهند داد تا زمان صدور مجوز از سوی تیم پزشکان نظامی با برگدال مصاحبه کنند. نیویورکر مینویسد: «هفتهها از پایان تحقیقات ارتش میگذرد و دیگر کمتر کسی شک دارد دلیل منتشرنشدن این گزارش تحقیقی درباره نحوه گروگان گرفتهشدن و آزادی برگدال، انتخابات میاندورهای آمریکا و موقعیت شکننده حزب دموکرات است. این در حالی است که به نظر میرسد اقدام آقایرییسجمهور در معاوضه سرباز آمریکایی با پنجعضو طالبان اکنون داعش را نیز متقاعد کرده سربازان آمریکایی را برای آزادی تروریستهای مورد نظر خود از جمله عافیه صدیقی ملقب به «بانوی القاعده» برباید و حال وکلای زندانیان گوانتانامو با توجه به رفتاری که باراک اوباما با اعضای طالبان داشته است، خواستار آزادی موکلان خود هستند چون از نظر
آنان طالبان و القاعده دیگر تهدیدی جدی علیه امنیت ملی آمریکا محسوب نمیشوند و تمام اینها سیاستهای دولت در مبارزه با تروریسم را زیرسوال میبرد.» با این حال، سوزان رایس، مشاور امنیت ملی کاخسفید، در حمایت از تصمیم دولت اوباما برای تبادل زندانیها و توجیه عدماطلاع به کنگره گفته است کاخسفید این وظیفه مقدس را داشت که هیچ سربازی را به حال خود در میدان جنگ رها نکند. به گفته وی، برگدال در شرایط جسمی خطرناکی قرار داشت و برای همین باراک اوباما کنگره را در جریان عملیات تبادل وی با زندانیان طالبان قرار نداده است. طرحهای محیطزیست باراک اوباما بارها تغییرات آبوهوایی را تهدیدی برای امنیت ملی آمریکا خوانده و گفته دولت وی قصد دارد با همکاری کنوانسیون زیستمحیطی سازمانملل، یک توافقنامه در اینباره تهیه کند، اکنون انتظار میرود آژانس حمایت از محیطزیست محدودیتهای جدیدی را برای نیروگاهها اعلام کند. این آژانس پیشتر طرحی را علنی کرده بود که بر اساس آن، تمامی مراکز تولید برق ایالات متحدهآمریکا، باید مقدار تولید و پخش گاز دیاکسیدکربن را کاهش دهند. در این طرح به عنوان مثال از نیروگاهها خواسته شده
بود تا سال۲۰۳۰میلادی تولید این نوع گاز را نظر به آنچه در سال۲۰۰۵ تولید میکردند، ۳۰درصد کاهش دهند. روزنامه نیویورکر با اشاره به مخالفت جمهوریخواهان با چنین طرحهایی مینویسد: «محدودیتهایی که قرار است آژانس حمایت از محیطزیست اعلام کند، احتمالا نزدیک به ۳۶۶میلیارددلار برای صنایع کشور هزینه دربر خواهد داشت. به دلیل تاثیرات احتمالی وضع این محدودیتها برای آرای انتخاباتی، دولت اوباما ترجیح داده تا این قوانین طاقتفرسا را در پایان سال و پس از انتخابات چهارمنوامبر نهایی کند. البته بهنظر میرسد وضع این قوانین محدودیتکننده تازه آغاز راه وضع قوانین دستوپاگیر و سختگیرانه بیشتر در زمینه مسایل زیستمحیطی آن هم بدون موافقت کنگره است.» گفته میشود مراکز تولید برق حرارتی، در ایالاتمتحدهآمریکا، نزدیک به یکسوم گازهای گلخانهای را تولید میکنند. اصلاح ساختار خدمات درمانی (اوباما کر) اصلاح ساختار بیمه درمانی در آمریکا که از شعارهای اصلی باراک اوباما در انتخابات ریاستجمهوری بود، با گذشت ششسال از آغاز فعالیت دولت وی هنوز به نتیجهای مشخص نرسیده است. موافقان بر طبل بیمه همگانی و کنترل هزینهها
میکوبند و مخالفان از بالارفتن هزینهها و بدترشدن خدمات بیم دارند. اصلاح ساختار خدمات درمانی در جامعه آمریکا و ابعاد و حدود آن، بحثهای بسیاری را در این کشور برانگیخته است؛ بهویژه اینکه بحران اقتصادی جهانی توجیه سرمایهگذاریهای هنگفت دولتی در این عرصه را از بین برده است. از موانع بزرگ بر سر راه تحقق طرح اوباما برای اصلاح ساختار خدمات درمانی، گروهی از نمایندگان جمهوریخواه هستند که شکست این طرح را شکست کامل سیاسی اوباما میدانند و از هیچتلاشی در این راه فروگذار نیستند. جمهوریخواهان نسبت به هزینههای سنگین چنین برنامه گستردهای شدیدا ابراز نگرانی میکنند. اما نظرسنجیها نشان میدهد حزب دموکرات تنها در زمینه خدمات درمانی توانسته با ۳۶درصد بر ۳۲درصد، برتری خود بر حزب جمهوریخواه را حفظ کند. روزنامه نیویورکر نیز با دستگذاشتن روی بالارفتن هزینههای این طرح، برای مردم آمریکا مینویسد: «دولت تعیین نرخ حق بیمه بهداشت و درمان در بورس را به پس از ۱۵نوامبر، زمانی که وبسایت این طرح دور جدید ثبت از افراد برای سال۲۰۱۵ را آغاز میکند، موکول کرده است. این در حالی است که سال گذشته ثبتنام افراد درست از اولاکتبر آغاز
شد. از شواهد چنین برمیآید نرخ حق بیمه امسال بیش از ۱۴درصد باشد، اما رایدهندگان آمریکایی زمانی که چهارمنوامبر پای صندوقهای رای میروند، از این موضوع مطلع نیستند. کاهش محبوبیت اوباما و دموکراتها نشان میدهد آنها در این زمینه نیز چندان خوب عمل نکردهاند.» مقابله با گسترش بیماری ابولا هم اینروزها به موضوعی مهم در رقابت کاندیداهای دموکرات و جمهوریخواه تبدیل شده است. بر اساس نظرسنجیهای منتشرشده، ۶۱درصد نظردهندگان گفتهاند به عملکرد دولت اوباما در برابر ابولا اعتماد دارند. با این حال، جمهوریخواهان در تبلیغات انتخاباتی خود، حزب حاکم در کاخسفید را متهم میکنند که در برابر ورود ابولا به آمریکا ناکارآمد بوده است. دموکراتها در پاسخ میگویند مصوبات اقتصادی جمهوریخواهان در کنگره، دست دولت را برای تخصیص بودجه در این راه بسته است. خط لوله نفتی کیستون ایکسال باراک اوباما در حوزه نفت نیز از تصمیمگیری درباره خط لوله کیستون ایکسال (Keystone XL) خودداری کرده است. خط لوله کیستون برای انتقال نفتخام سنتتیک از نفت ماسههای آلبرتا، کانادا و شمال ایالاتمتحده، به پالایشگاههای ساحل خلیج در تگزاس
است. دوفاز پروژه در حال بهرهبرداری است و فازسوم از اوکلاهما تا ساحل خلیج در تگزاس در دست احداث است و چهارمی منتظر تایید دولت آمریکا است. نیویورکر مینویسد: «تصمیمگیری درباره این خط لوله به دلیل مخالفت گروههای مدافع محیطزیست و بومیان این مناطق ششسال است به تعویق افتاده است و اکنون رییسجمهور اوباما که نگران خشمگینکردن متحدان زیستمحیطی خود آنهم در آستانه انتخابات میاندورهای کنگره است، بار دیگر تصمیمگیری در اینباره را به تعویق انداخته است.»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.