|

بازگشت اصلاح‌طلبی به قاب انجمن اسلامی دانشگاه‌ها

این‌روزها تابلو اعلانات انجمن اسلامی دانشجویان دانشکده‌‏های متعدد دانشگاه تهران، علامه‌طباطبایی، شهیدبهشتی، امیرکبیر و... نشان از خردادماه دارد و ماه بعد از آن؛ تابلویی که در چندسال گذشته قاب خاک‌خورده‏ای بود که رکود این نهاد را در دانشگاه‌های متعدد به رخ می‏کشید؛ اتاقی با درهای قفل‌شده و گاه نیمه‌باز البته با همسایه‌‏ای که امروزه می‏گویند هویت «بدلی» دارد؛ «انجمن اسلامی دانشجویان مستقل» و به قول دانشجوی حقوق دانشگاه شهید بهشتی«انجمن نه‌چندان محبوب» که در کنار انجمن اسلامی دانشجویان در حال حیات است؛ انجمنی که در سال 1378 از دل دفتر تحکیم وحدت بیرون آمد و دوسال بعد به طیف علامه و شیراز منشعب شد. طیف علامه به تفکر اصلاح‌طلبی و طیف شیراز به تفکر اصولگرایی نزدیک بود و در گذر زمان هر دو به سر طیف نزدیک‌تر می‏شدند. تحکیم‌وحدتی‏‌ها در دهه 70 با محوریت آزادی‌های سیاسی، اجتماعی و البته رکود جریان چپ در دنیا به دل تفکر اصلاح‌‏طلبی غلتیدند و به سیدمحمد خاتمی رای «آری» دادند. البته پایگاه انتخاب خاتمی هم دانشگاه بود و در آنجا ایده‌های خود را از «گفت‌وگوی تمدن‏ها» تا «جامعه مدنی»، «توسعه سیاسی» و «آزادی‌های مدنی- اجتماعی» مطرح می‌کرد و با دانشجویان به گفت‌وگو می‌‏نشست. خاتمی انتخاب اکثر رای‌اولی‌ها بود که در آن‌روزها دانشجوی دانشگاه‌ها بودند که بعد از 17سال فرازونشیب زیادی را در دانشگاه به نظاره نشستند؛ از دوران طلایی دانشگاه تا جدایی تحکیمی‏‌ها از خاتمی و فصل سرد قهر آنها که انتخابات 1384 را رقم زد و البته آخرین 16 آذر سال 1383 که خاتمی به دانشگاه امیرکبیر رفت و در آنجا در برابر عکس‌العمل دانشجویان گفت: « بعد از من، کسانی بیایند که دوست دارید.» دیداری که نه دانشگاه و نه خاتمی آن را فراموش نکرد و البته بعد از خاتمی کسی نیامد که دانشجویان و جنبش دانشجویی آن را دوست داشته باشند. انجمن‌های اسلامی در حمایت از نامزدی حسن روحانی در انتخابات بیانیه رسمی و سراسری منتشر کردند. آنها در حمایت از برنامه روحانی و بعدها وزارت علوم که به شکسته‌شدن فضای امنیتی حاکم بر دانشگاه‌ها اشاره داشت اقدام کردند اما به انتظار تغییر ننشستند و خود دست به اقدام زدند و دومین بیانیه خود را در 13 آبان سال 1392 منتشر کردند که به خرد انتقادی، آزادی، تساهل و دانش اشاره دارد که دانشگاه می‌تواند به جنبه‏های گوناگون بحران و تنگناها در کشور بپردازد و راه‎های برون‏رفت را برای آن جست‌وجو کند... و دانشجو و دانشگاه در فضایی آزاد به نقد و گفت‌وگو بپردازد و مطالبات صنفی- علمی خود را مطرح کند. آنها برای پیگیری این مطالبات «شورای احیای انجمن اسلامی دانشجویان» را طرح کردند. طیفی که در دانشگاه‌ها برای احیای انجمن اسلامی دانشجویان فعال شده‏‌اند و دست به عملگرایی در زمینه انتشار بیانیه تا دیدار با مقامات ارشد کشور و سازماندهی انجمن زده‏‌اند و خواهان پیگیری و حل مشکلات خود هستند. محمد رهبری، سخنگوی انجمن اسلامی دانشگاه تهران می‌گوید: «در سال‌های گذشته انجمن اسلامی دانشجویی در خیلی از دانشگاه‌ها با مشکلاتی مواجه بود. ولی ما به فعالیت محدود خود ادامه می‌دادیم. در دوسال اخیر ریاست دکتر فرهاد رهبر، برای دعوت از استادان برای سخنرانی و خیلی از برنامه‌ها با مشکلات جدی مواجه بودیم و مجوز برگزاری برنامه‏ها صادر نمی‎شد طوری که از سال 1388 به‌بعد سختگیری‌ها خیلی زیاد شد. ولی حالا فضا تغییر کرده و امید به دانشگاه برگشته است.»یکی از اعضای سابق شورای مرکزی انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی فضای حاکم بر انجمن‌ها را یکسان نمی‌داند: «در سال 78 شورای انقلاب فرهنگی قانونی را گذراند تا بر اساس آن انجمن‌ها اساسنامه خود را تصویب کنند. انجمن اسلامی دانشگاه شهید بهشتی در سال 1374 تصویب شده بود و به ما گفتند که قانون عطف به‌ماسبق نمی‌شود و شما با همان مجوز می‌توانید به فعالیت خود ادامه دهید تا اینکه در 16 آذر سال 1391 به ما مجوز برگزاری مراسم داده نشد و حتی گفتند که این انجمن موجودیت ندارد. البته بهانه اصلی این بود که انجمن اسلامی دانشجویان مستقل تشکیل شود. امروز در چهار دانشکده حقوق، معماری، علوم تربیتی و علوم پایه این مشکل وجود دارد و ما در حال رایزنی با وزارت علوم هستیم.»حالا 9سال از آن زمان گذشته و امروز انجمن اسلامی دانشجویان به دوره جدیدی قدم گذاشته است. دیدار دانشجویان با سیدمحمد خاتمی و نصب گفته‌ها و عکس‌های او در تابلو اعلانات انجمن‌های اسلامی دانشجویان، نشان از آغاز جدیدی برای آنهاست.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.