|

پایان خواب زمستانی اصناف فرهنگی

گیسو فغفوری

شاید بعدها بیشتر بدانیم در آن هشت‌سال یا چهارسال دولت دهم چه بر سر فرهنگ و هنرمان آمد؛ همان‌طور که این‌روزها می‌دانیم که آب واقعا نیترات دارد، شیرهایمان روغن پالم دارد و... . شاید بعدترها در سطرهای کوتاهی در تاریخ از مسوولان فرهنگی آن‌سال‌ها یاد شود و سیاست‌هایشان، ایده‌ها و آرمان‌هایشان بحث و بررسی شود. اما هنوز زمان زیادی نگذشته است، از روزی که «خانه سینما» منحل اعلام و گفته شد به تاریخ پیوسته است، روز‌هایی که خبر توقیف‌شدن ناشرانی همچون چشمه، نگاه و... منتشر شد؛ روزی که انجمن صنفی روزنامه‌نگاران در پیش چشمان اعضایش بسته شد و قرار هم نیست بازگشایی شود؛ روزهایی که جشنواره فیلم فجر بی‌حضور سینماگران و میهمانان خارجی کم‌فروغ برگزار می‌شد؛ روزهایی که خبر عطر چندمیلیونی یا سفرهای حج اهدایی می‌پیچید. موارد هم زیاد است... در هفته دولت هستیم هرچند به گفته رییس‌جمهور «رسانه ملی حاضر نیست خدمات دولت را برای مردم تبیین کند»، هرچند فشار زیادی از سوی مخالفانش در مجلس بر آن وارد می‌شود. برنامه استیضاح علی جنتی ، وزیر خوش‌برخورد فرهنگ و ارشاد اسلامی در حال تهیه است. موارد آن هم کمابیش مطرح است، صدور مجوز اکران فیلم «عصبانی نیستم» یا تک‌خوانی‌های زنان در کنسرت‌ها و... اما با یک نگاه گذرا به فعالیت‌های فرهنگی دولت یازدهم می‌توان به این نکته رسید که انجمن‌ها و نهادهای صنفی فعالیت خود را گسترش داده‌ و توانسته‌اند از زیر بار هراس‌های بی‌اعتمادی دولت به صنوف بیرون آیند و راه خود را با احتیاط و قدم‌های کوچک در پیش گیرند. اتحادیه ناشران، روز هفتم‌شهریور انتخابات هیات‌مدیره خود را با رقابت بین 26 ناشر برگزار می‌کند تا هفت‌نفر از بین آنها برای چهارسال انتخاب شوند. اتحادیه ناشران در انجام کارهای صنفی نیز فعالیت‌های خود را سرعت بخشیده و علاوه بر کمک‌هایی برای لغو مالیات ناشران و کتابفروشان به‌دنبال حضور پرشور ناشران در نمایشگاه فرانکفورت بوده است و تسهیلاتی برایشان همچون ارسال کتاب‌های انتخاب‌شده ناشران به نمایشگاه توسط اتحادیه، استفاده رایگان از فضای غرفه جهت نمایش این کتاب‌ها و درج مشخصات فارسی و چکیده انگلیسی عناوین منتخب در کاتالوگ کتاب‌های ایرانی عرضه‌شده در فرانکفورت را ارایه داده است. دیگر صنفی که به‌نظر می‌رسد از‌ سال گذشته تاکنون توانسته است فعالیت‌های خود را گسترش دهد «خانه‌سینما» است؛ هرچند جشن اصلی به‌دلیل محدودیت مالی و مشکلات معیشتی سینماگران قرار است در حیاط خانه سینما برگزار شود. سه جشن کوچک دیگر نیز توسط اصناف در روزهای منتهی به روزملی سینما - 21 شهریور- در تالار حرکت برگزار می‌شود. به گفته مدیرعامل خانه سینما: «بسیاری از مشکلات از چهارسال قبل شروع شد. اگر از ‌سال 85 تا امروز دولت احمدی‌نژاد همکاری می‌کرد و صندوق بیمه بیکاری تاسیس می‌شد، بسیاری از این مشکلات امروز حل شده بود. دولت جدید می‌خواهد به مسایل ریشه‌ای‌تری بپردازد. وضعیت معیشتی در طول ماه‌های اخیر وخیم‌تر شده و باید هر چه‌زودتر اقدامات ریشه‌ای در این زمینه انجام گیرد.» خانه موسیقی نیز در این دوره فعالیت خود را با تکیه بر جوانانش آغاز کرده است؛گروهی از چهره‌های جوان موسیقی به‌عنوان مشاوران از یک‌سال پیش تاکنون در خانه موسیقی فعال شده که نتیجه آن برگزاری «جشنواره موسیقی تهران» از 12 تا 18 شهریور و توجه به کپی‌رایت است؛ هفته‌ای پرشکوه برای جشن پانزدهمین ‌سالگرد تاسیس خانه موسیقی که عوایدش در اختیار این نهاد صنفی قرار می‌گیرد. فعالیت صنفی یا امکان توجه به معضلات حرفه‌ای این روزها گسترش یافته است، نمونه آن را می‌توان در توجه به مساله کپی‌رایت دید؛ مثلا همزمان با فستیوال موسیقی تهران کمپینی به‌صورت گسترده برای کپی‌رایت با عنوان «من از موسیقی حمایت می‌کنم» راه‌اندازی می‌شود چرا که عدم رعایت کپی‌رایت یکی از بزرگ‌ترین معضل‌ها در هر حوزه‌ای است؛ هم ناشران موسیقی از مشکلاتش نالان هستند و هم بیش از 200 سینماگر در نامه‌ای نسبت به عدم رعایت کپی‌رایت اعتراض کردند. این روزها می‌گذرد با امید به بهبود فضای فعالیت و کار، حل مشکلات ممیزی و باور به این نکته که وزارت فرهنگ و ارشاد تنها نهاد قانونی تصمیم‌گیری در زمینه مجوز است. شاید انجمن صنفی روزنامه‌نگاران هم باز شود. آن وقت راحت می‌توان گفت که اهالی فرهنگ کدام خانه و صنفی فعال دارند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.