|

سروش صبح و سخن دل در شهر همدان

فخرالسادات محتشمی‌پور

فکر می‌کردم شاید باباطاهر را جوان‌ها کمتر بشناسند. جوان‌هایی که از حرصشان و به صورت کاملا واکنشی سنت‌شکنی می‌کنند گاهی‌بدون آنکه سنت را خوب بشناسند. فکر می‌کردم پیرها هم دیگر دل و دماغ شعر و شاعری ندارند و باید راه طبیب و دواخانه را بیش از تفرجگاه و مقبره شعرا بشناسند. فکر می‌کردم باباطاهر هم مانند هم‌عصران و هم‌نسلانش تنها مانده است و عریان وسط شهری که گرما مسافران تابستانی را به سمت و سویش می‌کشاند. مسافرانی که نشانی غار علی‌صدر و خنکای آن را بهتر از مراکز تاریخی و فرهنگی بلدند. ظهر جمعه از تپه هگمتانه عازم میدان باباطاهر واقع در شمال شهر همدان شدیم. بازدید قبلی، خصوصا از موزه هگمتانه، ما را به دوران پیش از تاریخ برده بود و محو قدرت فکر، قریحه و ذوق هنرمندان و صنعتگران مادی و هخامنشی شده بودیم و با بازدید از کلیسای گریگوری استپانوس مقدس یادی از سعه‌صدر نیاکان در پذیرش عقاید و افکار و آداب اقوام و ملل تابعه کرده بودیم هرچند گزارشی از تمنای یزدگرد دوم که مسیحیان را به وانهادن کیش خویش و پذیرفتن آیین رایج خوانده بود تا وحدت در برابر دشمن مشترک ممکن شود، بر دیوار کلیسا نقش بسته بود و پاسخی که شنید مبنی بر اینکه خراجگزاری را پذیرفته‌ایم که تغییر آیین ندهیم! در یادمان مانده بود! باری مشاهده استخوان‌های مردمانی از هزاره‌های قبل از میلاد مسیح ما را به فانی‌بودنمان یادآور شد و سفالینه‌ها و آبگینه‌ها و سنگ‌های منقش به نقش‌های زیبا به ماندگاری هنر و فرهنگ و تمدن تذکرمان داد و تاریخ باستان را خوانده و ناخوانده به میانه تاریخ رسیدیم و میانه میدان باباطاهر که می‌گویند عارفی که عریانی‌اش به واسطه بری‌بودن از تعلقات و پیرایه های مادی زبانزد بوده و هست، قرن‌هاست که در آنجا آرمیده است. همراهان، گروهی از زنان کارآفرین و صاحب‌ کسب‌وکار بودند که در چارچوب اهداف انجمنی که 10سال است پایه‌گذاری کرده‌اند هر فصل عازم دیاری از سرزمین نیکان و پارسایان می‌شوند تا همگنان خود را بیابند و تبادل تجربه کنند و نیز تجارب ارجمندشان را در طبق اخلاص به دستان جست‌وجوگر نسل نو بسپارند تا این بخش از توانمندی‌های زنان ایرانی نیز چون دیگر حوزه‌ها نوبه‌نو تکرار شود. من اما هرگز فکر نکردم این زنان با همه گرفتاری‌ها و مشکلات مبتلا به‌خویش، دلشان برای فرهنگ سرزمین مادری نمی‌تپد و آنگاه که به آرامگاه عارف همدانی رسیدیم دیدم که تصورات پیشین در مورد پیران و جوانان نیز باطل است چرا که در این وادی همه فارغ از سن و جنسیت و قومیت و پایگاه اجتماعی‌شان ابیاتی مشترک را زیر لب زمزمه می‌کردند که در کتابی از کتب تاریخ و فرهنگ ایران عزیز حک شده است! ما نیز نشستیم و همخوانی‌ها کردیم و بعد گوش سپردیم به آواز پیرانی که باباطاهر برایشان الگوی وارستگی است وجوانانی که این عارف نامی را می‌شناسند و می‌شناسانند. چشم‌ها را بستیم و همنوا شدیم با نوای نام‌آوری سراسر عشق و شور. اما این همه داستان شیرین سفر ما نبود بلکه کمی آن سوتر درست زیر آفتاب مردادماه صندلی‌ها پر بود از میهمانان همدانی و مسافرانی از سراسر کشور که به دعوت انجمن ادبی همدان گرد آمده بودند تا نه‌تنها یاد باباطاهر را گرامی بدارند بلکه از شعرای قدیم و معاصرانی که حق به گردن فرهنگ و ادب ایرانی دارند، یاد کنند. گرما مانع از آن نبود که همراهان ما نیز فروتنانه تن به خاک بسایند و گوش جان به خروش هنرمندان جوان و نیز پیران روزگار بسپارند. آنچه در آخرین برنامه سفر سه‌روزه کارآفرینان کام‌ها را شیرین کرد هم‌زبانی‌هایی بود حاصل همدلی. بیش‌باد

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.