سخنرانی منتشرنشده سال 68 هاشمی درباره جنگ
پایگاه اطلاعرسانی آیتالله هاشمیرفسنجانی برای نخستینبار، سخنرانی منتشرنشدهای از رییس مجمعتشخیصمصلحتنظام را که در 13تیر 68 در اولین همایش ائمه جمعه ایرادشده منتشر کردهاست. «هاشمی» در این سخنرانی به بیان نکاتی درباره آخرین روزهای حیات امام پرداخته است. «هاشمی» درباره رهبری بعد از امام گفته بود: «امام با پیشبینیهای خوبی که کردند کار را در روال درستی انداختند. آنموقع ما با دید خودمان یک ضمانتی برای تداوم وظیفه رهبری تنظیم کرده بودیم که متاسفانه اواخر به اشکال برخورد کرد که آقایان در جریان اشکال کار هستند. در این اواخر وقتی که به اشکال برخورد کردیم، همهمان نگران بودیم و شاید خیلی از مردم هم نگران بودند که چه خواهد شد. ولی امام، راه را درست باز کردند، اصل مساله را حل کردند و بهگونههایی که ما گفتیم و شما شنیدید، ایشان راه را نشان ما دادند، اما معذوراتی داشتند که این معذورات مانع صراحت ایشان بود. شاید نمیخواستند در تاریخ، یک بدعتی بشود که همیشه رهبری را رهبر قبل تعیین بکند و بگذارند به روال قانونی خودش انجام بشود، لذا با صراحت نمیگفتند. شاید معذوراتی داشتند از اینکه بالاخره شخصیتهای بزرگوار
و عظیم علمی و عملی که ما در کشور داریم با تصریح امام ممکن است مسایلی از لحاظ توقعات و... بهوجود بیاید، این هم منظور دیگری بود. اما ایشان بهنظر میرسید که مصمم بودند به یک نحوی این مطلب را به ماها برسانند. در جلسات متعددی که به مناسبتهایی بحث میشد و ابراز نگرانی میشد، ایشان بهنحوی میفرمودند که بههرحال راه ما همین است، من اینها را در نماز جمعه گفتم و حتما آقایان شنیدند و اینجا نمیخواهم تکرار بکنم.» رییسجمهور وقت درباره بحث اجتهاد هم گفته است: «ایشان بحثی که در مورد اجتهاد اواخر شروع کردند یعنی تذکراتی که میدادند، حالا ما بیشتر معنایش را میفهمیم که امام چه اصراری داشتند که مفهوم اجتهاد و مصداق مجتهد مناسب کارهای اجتماعی و رهبری را برای ما مشخص کنند. بالاخره مجتهدی که در امور ولایت کشور میخواهد دخالت بکند، نیاز به یکسری معلومات و اطلاعات و آشناییها با مسایل اجتماعی دارد که معمولا در مدرسه دست آدم نمیآید، هرقدر هم که آدم در مدرسه باسواد باشد و استاد باشد و متبحر باشد ولی بههرحال باید در میدان عمل با واقعیتهای زندگی و پیچیدگیهای زندگی صنعتی امروز آشنا بشود. اجتهاد را یک معنای وسیعی
برایش در نظر گرفتند که این خیلی در کارمان بهدرد خورد و بعد بهگونههایی مصداق آن اجتهاد را هم برای ما تعیین کردند و این مهم است. همه مفاهیم کلی را میشود تطبیق کرد اما اینکه ایشان با اشاراتی تعیین کردند مصداق آن مجتهد مورد نظر خودشان را، این دوتا را که آدم نگاه میکند میبیند که باز همان وظیفه رهبری است بَلّغ ما اُنزِلَ الیک مِن ربک که نگران آینده نباشند که مبادا برخورد آرا و اندیشهها و تمایلات کار مملکت را دشوار بکند.» چگونگی تغییر قانون اساسی «هاشمی» درباره اصلاح قانون اساسی هم گفتهبود: «کار دیگری که امام پذیرفتند و قبلا نمیکردند، مساله اصلاح قانون اساسی بود. ما خیلی وقت بود که خدمت امام میگفتیم که قانون اساسی در اداره کشور مشکلات دارد، این (حرف) تازهای نیست، سالهاست میگوییم. من خودم مدتهاپیش، چندتا موضوع را که مکتوب بعد از رحلت امام مشکلساز شود به امام نوشتم منجمله همین قانون اساسی را که بههرحال ما با این قانون اساسی نمیتوانیم کشور را درست اداره کنیم که حالا نقاطش را عرض میکنم که چه مشکلاتی داشتیم. البته در بحثها اینها را آقایان شنیدند که امام قبول نمیکردند و
میگفتند زمانش میرسد. این اواخر بهگونهای علاقه نشان دادند که ما آن روز نفهمیدیم، ولی حالا میفهمیم که چرا شد. ایشان فرمودند که خوب آن چیزی که درباره قانون اساسی میگفتید، حالا میشود مطرح کرد، آنجاهایی که فکر میکنید لازم است، بگویید، هر کسی نظرات خودش را داد و ایشان هم نظرات همه را شنیدند، در آخر آنچه که خودشان به آن رسیده بودند، آن را مطرح کردند.» او درباره اختلاف بین رییسجمهوری و نخستوزیر هم گفته بود: «در قوهمجریه وضع از این بدتر بود. قانونی که خبرگان اول برای اداره کشور در بخش اجرایی نوشته بودند، بهگونهای بود که وظایف رییسجمهور و نخستوزیر در خیلی موارد با هم تداخل میکرد. رییسجمهور مدعی بود حق اوست و نخستوزیر مدعی بود حق اوست و این باعث میشد بسیاری از کارهای مملکت میخوابید. آخر دیگر کار به جایی رسیده بود که امام ما را -روسای سران سه قوه را- مامور کردند و گفتند هرجا نخستوزیر و رییسجمهور با هم توافق نکردند، رای شما حاکم باشد. گاهی اتفاق میافتاد که نه رییسجمهور قبولش داشت و نه نخستوزیر، ما انتخاب میکردیم و میگفتیم این را به مجلس معرفی کنید، بهخاطر اینکه بهجایی نمیرسید و باید
هم همین کار را میکردیم.» «هاشمی» درباره اختیارات رهبری هم گفته بود: «حل مساله اختیارات در مورد مساله رهبری هم باز یک مسالهای بود که آن هم حل شد. بعضیها البته اختیارات رهبری را براساس ولایت مطلقه میدانند که رهبر همهجا میتواند اعمال نظر کند و کارش را انجام دهد. اما در قانون اساسی باز یک محدودیتهایی بود که نکات عمدهاش را برطرف کردیم. با اصلاحاتی که شده، هنوز هم در دستمان است و آن کارهای جاری فعلی که آنها را انجام میدهیم، باعث میشود اعمال وظیفه رهبری در شرایط جدید قانون اساسی بهتر باشد و یک مقدار کسری حضور امام را با این جبران کنیم و با این قانون اساسی که حالا انشاءالله مردم رای خواهند داد و مورد عمل قرار خواهد گرفت، یک مقدار راهمان درست شود». رییسجمهوری وقت درباره پذیرش قطعنامه هم گفته بود: «وقتیکه امام قطعنامه را پذیرفتند، خیلیها نگران شدند؛ مخصوصا بخشی از طبقه رزمنده و جوانان و اینها یکمقدار برایشان گران بود، اما امام میدانستند که بعد از خودشان اداره این جنگ برای کشور کار دشواری است و میدانستند اگر این بناست حل شود در زمان خودشان باید حل شود. این کار را خودشان پیشقدم شدند و انجام دادند
و جزو همان قسمت بحث اول من است، اینکه خودشان راه انقلاب را و رهبری بعد از خود را باز میکردند و هموار میکردند. این کار را ایشان کردند و سیاست ما هم واقعا این است که جنگ نکنیم ولی نمیتوانیم، آن یک طرف قضیه است، چون یک وقت میبینیم دشمنان ما مصلحتشان نبود که صلح باشد، دشمنان که مصلحتشان نیست صلح شود، این داخلیها و این نزدیکیها بر مصلحتشان است.»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.