|

استعمال دخانیات، به‌مثابه تفریح

شرق، عسل عباسیان: با اینکه همیشه خانواده‌ها، فرزندانشان را از مصرف دخانیات و به‌خصوص سیگار منع می‌کنند، با اینکه تقریبا تمام رسانه‌ها بر این موضوع تاکید دارند، با اینکه دولت‌ها، پزشک‌ها و... مضربودن این مواد را دائما یادآوری می کنند، اما همه اینها سبب نشده تا برخی افراد وقتی به سنین نوجوانی و جوانی پا می‌گذارند، به سراغ سیگار و قلیان نروند و اتفاقا می‌بینیم که در بین جمع‌هایشان، گاه استعمال دخانیات، به‌مثابه تفریح و خوشگذرانی تلقی می‌شود. به بهانه هفته «بدون دخانیات» به سراغ سه چهره رفتیم تا آنها بگویند که چرا نصایح خانواده‌ها تاثیری بر روند روزافزون استفاده جوان‌ها از قلیان و سیگار ندارد و حتی استعمال مواد دخانی برایشان تبدیل به تفریح شده است؟ آذر منصوری . فعال اصلاح‌طلب از آنجایی که رفتار هر انسانی ناشی از نوع فکرکردن اوست و تفکر هر انسان هم ناشی از آموزش‌هایی است که فرد می‌بیند، چه به‌صورت رسمی و چه به‌صورت غیررسمی. فکر می‌کنم استفاده جوانان از دخانیات را هم باید در همین چارچوب مورد ارزیابی، بررسی و قضاوت قرار داد. اگر جوان امروز ما میل به استعمال قلیان یا سیگار دارد، این به‌دلیل نیاز و تمایلی است که ناشی از نوع تفکر نسل امروز ما نسبت به پدیده دخانیات است. بنابراین شاید بهتر باشد به‌جای امرونهی‌کردن و اقدامات سلبی در این زمینه یا محدودکردن، که علی‌القاعده با توجه به گستردگی این مواد و تجارتی که در اثر توزیع و تولید این مواد در جامعه جهانی شکل گرفته است غیرممکن به نظر می‌رسد، به فکر فرهنگسازی باشیم. راهکارهای سلبی نه‌تنها جوابگو نیستند و مشکلی را حل نمی‌کنند بلکه در تشدید این مشکل اجتماعی هم تاثیرگذار خواهند بود. البته که تجارت موادمخدر و دخانی آنچنان گسترده و تاثیرگذار است که چنانچه دولت‌ها برنامه مشخصی برای مقابله با این مافیا نداشته باشند آنچنان جامعه در‌گیر این معضل می‌شود که حتی شاید گاهی نجات، غیرممکن به نظر برسد. به‌هرحال متاسفانه این تلقی که مصرف مواد دخانی می‌تواند آرامش‌بخش باشد و مسایل و معضلات رایج را در افراد کمرنگ کند، زمینه‌ساز گرایش به این مواد است و مورد دیگر هم این است که استعمال قلیان و سیگار گاهی برای جوان‌ها جنبه تفریحی دارد و چنانچه زمینه‌ای برای ایجاد تفریحات سالمی که بتواند نیازهای نسل جوان را تامین کند، ایجاد شود، گرایش به مواد دخانی هم در جامعه کمتر خواهد بود. افشین یداللهی . روانپزشک و ترانه‌سرا قبل از اینکه از خودمان بپرسیم چرا جوان‌ها با وجود نگرانی همیشگی خانواده‌ها باز هم به سمت مصرف مواد دخانی می‌روند باید در نظر داشته باشیم که افراد در سنین جوانی و نوجوانی از گروه همسالانشان تاثیر می‌پذیرند. این تاثیرپذیری در بین افرادی که اعتمادبه‌نفس پایین‌تری دارند بیشتر است چون توانایی «نه»گفتن ندارند و دنباله‌روی می‌کنند و حتی اگر به انجام کاری تمایل هم نداشته باشند آن را انجام می‌دهند تا مورد پذیرش جمع همسالانشان واقع شوند. در این شرایط، اگر افراد پدر و مادری هم داشته باشند که از کودکی زیاد نصیحت و امرونهی‌شان کرده باشند، باز این تاثیرپذیری از گروه همسالان بیشتر می‌شود چون این افراد می‌خواهند به خانواده‌هایشان هم اثبات کنند که مستقل هستند و رفتارهای ساختارشکنانه دارند. ممکن است برای آنها، مصرف دسته‌جمعی دخانیات در مکان‌های عمومی نوعی ابراز خشم هم باشد. به‌طور کلی وقتی یک فرد از مجموع شرایط فردی و اجتماعی، ناراضی است، برای تخلیه این نارضایتی به دخانیات رو می‌آورد و این کار برایش نوعی واکنش به شرایط است، نوعی اعتراض مخرب و غیرسازنده. جمع‌هایی هم که افراد در آن برای استعمال این مواد دورهم جمع می‌شوند شباهت دارد به اینکه در فضای مجازی و گروه‌های وایبری و وی‌چتی و... محافلی تشکیل می‌شود که مدام اعضا از ارادت به یکدیگر می‌گویند و برای فرار از مشکلات روابط سطحی‌ای می‌سازند که در آن می‌خواهند از واقعیات و تلخی‌ها فرار کنند. آناهیتا همتی . بازیگر من به‌شخصه از سیگار متنفرم. هیچ‌وقت ‌هم به کافی‌شاپ‌هایی که در آنها، افراد سیگار می‌کشند نمی‌روم. اصلا دود را نمی‌توانم تحمل کنم و وقتی می‌بینم که جوان‌ها در بسیاری از اوقات تفریحشان تولید دود است، به نظرم وحشتناک می‌آید و فکر می‌کنم خب وقتی جایی وجود ندارد که جوان، همان‌طور که به کافه می‌رود و سیگار یا قلیان می‌کشد، برود و بدمینتون بازی کند، طبیعی است که دود را انتخاب می‌کند. چون گزینه دیگری برای تفریح ندارد. من متخصص مسایل اجتماعی نیستم اما فکر می‌کنم برای جلوگیری از گرایش جوان‌ها به دخانیات، فرهنگسازی ریشه‌ای لازم است. وقتی پدر و مادرها جلو بچه‌های کوچکشان، سیگار می‌کشند مسلما آن بچه‌ها هم یاد می‌گیرند. همان‌طور که وقتی پدر و مادری از پنجره ماشین، آشغال به بیرون پرت می‌کنند، باز هم فرزندشان این را یاد می‌گیرد و همین می‌شود که جاده‌های ما پر از آشغال است. نباید همه تقصیر را گردن جوان‌ها انداخت، چون در اصل پدر و مادرها آموزش غلط به آنها داده‌اند، شاید چون خودشان هم در این زمینه‌ها به‌درستی تربیت نشده‌اند. هیچ‌وقت جلو فرزند کوچکشان نگفته‌اند که حالا که من دارم سیگار می‌کشم، لااقل برای سیگارکشیدن به خارج از خانه و محیط بسته بروم که اطرافیانم از دودش اذیت نشوند. فاجعه آنجاست که می‌بینم حتی برخی به بچه‌های کوچکشان قلیان می‌دهند و از قل‌قل‌کردن بچه‌شان کیف می‌کنند. با چنین اتفاقاتی، خب نباید انتظار هم داشت که آن کودک، وقتی به سنین جوانی رسید، استفاده از دخانیات را خط قرمز بداند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.