|

هنوز به وعده‌ها عمل نشده است

مهدی غبرایی

نویسندگان و مترجمان از هر اقدام مثبتی که در این مدت در حوزه نشر و ممیزی کتاب شکل گرفته باشد با روی گشاده استقبال می‌کنند. اما شاید به علت فشارهایی که همه می‌دانیم بر وزیر ارشاد و به‌طورکلی وزارتخانه ارشاد وارد می‌شود، قطعا به قول‌ها و وعده‌هایی که در این مدت در مورد نشر کتاب داده شده، نتوانسته‌اند عمل کنند. ولی هنوز امیدوارم که وزارت ارشاد قدم‌های شجاعانه‌تری بردارد تا تغییراتی ملموس‌تر شکل گیرد. متاسفانه کتاب‌هایی که از دولت قبل در ارشاد معطل مجوز بوده‌اند هنوز هم معطل‌اند و هیچ پاسخی درباره وضعیت آنها داده نشده؛ اما کتاب‌هایی که در این دوره به ارشاد فرستاده شده‌اند در بازه زمانی کوتاه‌تری بررسی شده و مجوز گرفته‌اند. من هنوز هشت کتاب در ارشاد دارم که از آنها چهارتایشان چاپ اولی هستند و هنوز هیچ‌کس خود را مسوول نمی‌داند که دست‌کم پاسخی درباره وضعیت آنها بدهد. از این‌رو من تغییر چندانی در نمایشگاه کتاب امسال در مقایسه با چندسال گذشته نمی‌بینم. البته تغییراتی جزئی و موردی صورت گرفته و مثلا شنیده‌ام که در نمایشگاه امسال چند کتاب بهرام بیضایی و غلامحسین ساعدی امکان چاپ یافته‌اند. اما هنوز در کلیت ماجرا تحولی رخ نداده و تنها تک و توک کتابی توانسته‌اند منتشر شوند. در مورد سانسور، یا به قول آقایان، ممیزی، از سطح مدیریت به پایین تغییری رخ نداده و تنها حرف‌هایی از وزیر ارشاد یا دیگر مسوولان کتاب شنیده شده است. اما من هنوز این امید را دارم که تغییراتی نه‌فقط در حرف، که از سطح مدیر کل به پایین به وجود‌ آید. چندی پیش جمعی از نویسندگان و مترجمان نامه‌ای نوشتند و در آن تاکید کردند که سانسور را بردارید و همان‌طور که در قانون تصریح شده، نظارت بر انتشار کتاب‌ها را به خود نویسندگان و مترجمان بسپارید. مسوولیت کار را به خود ما بسپارید و در این شرایط خودمان جوابگوی مسایل مربوط به کتاب‌هایمان خواهیم بود. من شخصا هنوز بر محتوای همان نامه تاکید دارم. مسوولان ارشاد باید پاسخ دهند که چرا کتاب‌هایی که از سال‌ها قبل در اداره کتاب مانده‌اند هنوز بلاتکلیف‌اند. دست‌کم امیدواریم مسوولان ارشاد پاسخگو باشند. این‌روزها مکرر شنیده می‌شود که در دولت قبلی در حوزه‌های مختلف خبط‌وخطاهایی صورت گرفته و باید این روند را تغییر داد. بخشی از خبط‌وخطاها مربوط به وزارت ارشاد و نشر کتاب است و حالا باید مسایل این حوزه هم اصلاح شوند. امروز نزدیک به 9ماه از استقرار دولت جدید می‌گذرد و برای اصلاح روند قبلی در حوزه کتاب فرصت‌های زیادی از دست رفته است. از سویی دیگر ما هنوز با بحران نشر دست به گریبانیم. قیمت کتاب‌ها روزبه‌روز گران‌تر می‌شود و این مشکل هم خرید کتاب را دشوار کرده است. با این حال اساسی‌ترین مساله نشر کتاب در ایران هنوز هم سانسور است که بی‌اعتمادی زیادی برای کتاب‌خوان‌ها به وجود می‌آورد. ضمن اینکه توزیع کتاب در کشور ما شکل منسجم و سازماندهی‌شده‌ای ندارد و این چیزی است که از عهده دولت خارج است و ناشران باید فکری به حال آن کنند. دولت هرچه از بار خود بکاهد و به بخش خصوصی امکان فعالیت دهد، می‌تواند راه را برای ایجاد گشایش در حوزه کتاب هموارتر کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.