اتریش، دروازه ورود ایران به اروپا
سیدعلی خرم . سفیر پیشین ایران در مقر اروپایی سازمان ملل
اتریش و ایران بعد از جنگجهانی دوم همواره روابط بدون تنش و چالشی داشتهاند و شاید به غیر از یکی، دو مورد استثنا کماکان از موهبت دوستی برخوردار بودهاند. در هنگام سختیهای روابط ایران و اروپا، اتریش آخرین حلقه جداشده از ایران و بهمحض فراهمشدن شرایط، اولین حلقه وصل بهشمار رفته است. این وضعیت از منافع و امنیت ملی همسوی دو کشور حکایت دارد. اتریش بهجهت فقدان منابع اولیه طبیعی نظیر نفت و گاز چشم بهسوی ایران داشته و ایران هم بهجهت برخورداری اتریش از تکنولوژی اروپایی، امکان سرمایهگذاری در پروژههای صنعتی ایران و سیاست خارجی متعادل، چشم بهسوی اتریش داشتهاست. یکدهه قبل که بحث احداث خط لوله گاز از این منطقه به اروپا مطرح بود، شرکتهای اتریشی فعالانه در جهت دایرکردن خط لوله از ایران به اروپا نهتنها نقش مثبت ایفا کردند بلکه مطالعات امکانسنجی آنرا هم انجام دادند و اروپا هم بسیار علاقهمند به برخورداری از این خط لوله بود که با مخالفت آمریکا، اتریش مجبور شد برنامهریزی خود را موقتا کنار بگذارد. در حال حاضر تقابل روسیه با آمریکا و اروپا از یکسو و بهبود نسبی در روابط ایران و آمریکا از سوی دیگر، امکان
سرمایهگذاری در خط لوله جدید گاز از ایران را به اتریش واقعبینانه مینماید. سفر مقدماتی وزیر امور خارجه اتریش به ایران بهجهت فراهمکردن امکان سفر رییسجمهور این کشور میتواند طلیعهای برای مذاکرات جدی درباره این خط لوله در پرتو لغو تحریمها باشد. البته احداث این خط لوله تضادی با فروش گاز روسیه به اروپا ندارد چون روسیه کمتر از نصف گاز مصرفی اروپا را میتواند تامین کند. قبل از یکدهه پیش که اروپا اولین شریک تجاری ایران بهشمار میرفت، اتریش نیز از سهم قابلتوجهی در تجارت دوجانبه برخوردار بود که امید میرود با آب شدن یخهای روابط ایران و اروپا، روابط ایران و اتریش هم به سطح 10سال پیش و حتی بیشتر گسترش یابد. همانطور که گفته شد خوشبختانه تضاد اصولی در دیدگاههای سیاست خارجی دو کشور وجود ندارد و تفاوتهای موجود هم قابل تبیین و قابل تفاهم خواهد بود. اتریش یکی از کشورهای علاقهمند به تفاهم ادیان و ایجاد گفتوگو و دیالوگ است که در دوران اصلاحات، ایران یکی از فعالان در این زمینه بود و تلاش در جهت نزدیکی ادیان الهی وجهه همت کشورمان قرار داشت. اتریش به حقوقبشر و کرامت انسانی بهشکل احترامآمیز مینگرد که مطابق با
آموزههای دینی و تاریخی ایران هم است منتها ایران نسبت بهکارگیری این حوزه در سیاست و ساختن اهرم علیه کشورمان حساس است که باید با نشستهای گوناگون، دیدگاههای دوطرف را بهیکدیگر نزدیک کرد. یادمان نرود دومین کنفرانس جهانی حقوقبشر در سال1992 در وین برگزار شد که توانست به تنوع فرهنگی ملتهای گوناگون رسمیت جهانی ببخشد و این عامل مهم را در نگاههای حقوقبشری وارد سازد. جالبتر آنکه اولین کنفرانس جهانی حقوقبشر در سال 1348 در تهران برگزار شد و باعث شد کشورهای جهان به اصول اولیه احترام به حقوق انسانها متعهد شوند و به دو کنوانسیون حقوق مدنی- سیاسی و حقوق اقتصادی- اجتماعی- فرهنگی در جهان پیوندند و گزارش سالانه به سازمان ملل متحد ارایه دهند. اتریش از جمله کشورهای اروپایی است که نهتنها با بهکارگیری سلاحهای هستهای مخالفت جدی دارد بلکه داوطلبانه استفاده از انرژی صلحآمیز هستهای را کنار گذاشت تا احیانا از سوخت باقیمانده نیروگاههای هستهای، پلوتونیم با غنای بیش از 90درصد که مستعد ساخت سلاح است بازفراوری نشود. اما این کشور دو مقوله احترام به حقوقبشر و انرژی هستهای را هیچگاه بهعنوان مانع در روابط خود با سایر
کشورها ندیده و به گسترش روابط با آنها پرداخته است. درحال حاضر اتریش میزبان برگزاری گفتوگو و مذاکرات هستهای ایران و گروه 1+5 است که ایران با اطمینان خاطر مرتبا در این مذاکرات شرکت میکند و از همکاری میزبان بهرهمند میشود. آخرین کلام اینکه بیش از دوهزارو500نفر از دانشجویان ایرانی مشغول تحصیل در دانشگاههای اتریش هستند که میتواند سرمایهای برای آینده ایران باشد و در همین کشور بیش از 30هزارنفر ایرانی از سالیان گذشته زندگی میکنند که نوعی پتانسیل مثبت برای کشورمان جهت پیشبرد روابط بهشمار میرود. بنابراین با اطمینان در وادی گسترش روابط با اتریش گام بگذاریم و از پتانسیلهای متقابل در بخشهای سرمایهگذاری، نفت و گاز، تکنولوژی و حتی احترام به حقوقبشر بهرهمند شویم که اتریش تضادی با ایران ندارد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.