|

روز معمار و ساخت‌وساز بی‌تناسب با فرهنگ ایرانی

سعید برآبادی: سوم اردیبهشت تا چندسال پیش برای معماران یک‌روز معمولی بود، درست به همان اندازه که برای دیگرمردم، یک‌روز معمولی بود اما 10سالی است که به پیشنهاد نهادهای فعال در این حوزه، این روز به‌عنوان روز معمار معرفی شده اما هنوز در تقویم رسمی کشور به ثبت نرسیده است. کافه‌نظر قرار است به بهانه این روز از معماران درباره تعامل میان جامعه معماری کشور و مردم سوال کند، از آنها بپرسد که اصولا قرار است معماری چه گلی به سر شهرهای کشور بزند که خواهان ثبت در تقویم رسمی کشور است و از همه مهم‌تر اینکه آیا معماران خود با ثبت چنین روزی -که از قضا روز بزرگداشت شیخ‌بهایی نیز هست- به‌عنوان روز معمار موافق هستند یا نه؟ سیدعلیرضا قهاری . رییس انجمن مفاخر معماری ایران واقعیت این است که دنیا معماری ما را تکریم می‌کند اما معمار ما را به فراموشی می‌سپارد، معمار ما در این دوره جزو افراد ناشناخته جامعه ایرانی و جهانی است. پس اگر قرار باشد حرکتی نو کنیم و برای چیزی ارزش قایل شویم آن چیز، خود معمار است. معمار نمی‌تواند خودش را نشان بدهد، چنان مورد کم‌توجهی است که جرات نمی‌کند خودش را نشان بدهد و در عرصه جهانی طرح و ایده ارایه دهد. اما بعد از سال 83 وقتی این نقد به کار ما وارد شد که معماری را فراموش کرده‌ایم، ما آمدیم و در هفته معماری سعی‌مان را بر آن گذاشتیم که آثار معماری را به نمایش بگذاریم، که ممکن است میراث معماری گذشته ما باشد، آثار معماران معاصر باشد یا حتی ایده‌های نو برای معماری... تعیین روز مستقلی به نام «روز ملی معمار» در سال 1383 و حمایت رسانه‌ای از این اقدام، موجب شد که ضمن تلاش برای ثبت آن در تقویم کشوری، این روز توسط معماران و مردم و رسانه‌ها ماندگار شود. در این مدت، فعالیت‌های اجتماعی معماران، نشان داد که این هنر و حرفه می‌تواند بیش از پیش و تنگاتنگ با منافع و نیازهای امروزی جامعه همخوانی و همسویی داشته باشد. --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- حمیدرضا ناصرنصیر . معمار و مدرس دانشگاه برای پاسخ به این سوال ابتدا باید به این سوال مهم پاسخ داد که آیا معماری در ایران یک مساله ملی است؟ به اعتقاد من پاسخ این سوال مثبت است چراکه سال‌هاست از نقش تاریخی معماری در ایران فاصله گرفته‌ایم و سیمای رنجور معماری امروزمان تناسبی با گذشته پرشور هنر و معماری ما ندارد. همچنین گستردگی معماری به‌خاطر گستردگی خانه‌ها و شهرها، تمام وجوه زندگی ما را در برگرفته و بر زندگی و رفتارها و فعالیت‌های روزانه ما به‌طور مستقیم تاثیر می‌گذارد. هزینه‌های صرف‌شده در معماری نیز یکی دیگر از اولویت‌های ملی‌بودن این مساله را به ما یادآور می‌شود. اینکه هنوز سرمایه‌های ملی‌مان را در طریقی ناراست از ساختن به هدر می‌دهیم، هنوز به زمین و طبیعت جفا می‌کنیم و هرروز چیزهایی را می‌سازیم که کمترین تناسبی با آموزه‌های کهن و دیرینمان ندارند. بنابراین روز معمار این فرصت را در اختیار همه قرار می‌دهد که درباره معماری فکر کنند و بیاموزند چراکه پای مساله‌ای ملی و مردمی در میان است. --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ساناز افتخارزاده . معمار و تئوریسین معماری انسانی چندسالی است که انجمن‌ها و گروه‌های معماری می‌کوشند که سوم اردیبهشت، روز شیخ‌بهایی را به‌عنوان روز معمار در تقویم رسمی کشور به کرسی بنشانند و با برگزاری جشن‌هایی به مناسبت این روز، در جهت نهادینه‌کردنش تلاش می‌کنند. اما لازم است از خود بپرسیم که آیا به‌راستی ما معماران حق داریم از مردم بخواهیم که روزی را به‌نام ما در تاریخ خود ثبت کنند؟ باید خارج از خود در حوزه انصاف بایستیم و قضاوت کنیم چرا به‌راحتی در تقویم ملی روزی به‌نام خبرنگار و روزی به‌نام آتش‌نشان یا پزشک وجود دارد ولی روزی به‌نام مهندس کامپیوتر یا بسازوبفروش یا معمار وجود ندارد؟! پاسخ آن ساده است؛ زمانی باید از مردم خواست که فردی، شغلی یا صنفی را ارج بنهند که در خدمت آن ملت باشد اما ما معماران چه می‌کنیم؟ گروهی از ما با برگه‌فروشی و امضافروشی نام خود را زیر هر نقشه بسازوبفروشی قرار می‌دهیم و گروهی دیگر با توسل به نماسازی دست در‌دست بسازوبفروش‌ها به‌اصطلاح بار خود را می‌بندیم و جماعتی دیگر سرسپرده نهادهای قدرت و ثروت در عرصه ساخت‌وساز به پشتوانه مجلات و تبلیغات و رسانه‌ها در کسب ثروت و شهرت رقابت می‌کنند. در این میان گروه معدودی از معماران همچنان در پی معماری واقعی هستند و باید کارشان را ارج نهاد. در یک جمع بندی کلی، در آستانه سوم اردیبهشت باید از خود بپرسیم که توقع ما برای قدردانی مردم از معمارها، دقیقا به‌خاطر چه خدمتی از سوی ما به شهرهای آنهاست؟ مردم در عمل و آمال ما چه جایگاهی دارند؟ چطور می شود حق خود را به عنوان یک معمار به شهر و شهروندانش ادا کنیم؟

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.