|

بسته‌نگار، رشیدی، عدل از روز ملی‌شدن صنعت نفت گفتند

نخستین تجربه تحقق مطالبات شهروندی

شرق، عسل عباسیان: برای جوان‌های امروزی شاید فقط یک روز باشد که تعطیلات نوروز را بیشتر کرده، اما برای بسیاری ماجرا طور دیگری است. «29اسفند؛ روز ملی‌شدن صنعت نفت»، برابر است با خاطره تحقق یکی از نخستین آرمان‌های شهروندی‌شان. ماجرای ملی‌شدن صنعت نفت برای ایرانی‌ها از آن دست اتفاقاتی است که هر کس از منظر خودش آن را تعبیر می‌کند. «محمد بسته‌نگار» هم تصاویری از آن اتفاقات را در ذهن دارد و می‌گوید: «آن روزها من 9ساله بودم و در مدارس همه اظهار شادی می‌کردند از اینکه دولتی روی‌ کار آمده و دارد در جهت خواسته‌های مردم ایران تلاش می‌کند. خواسته‌هایی که ادامه‌دهنده آرمان‌های مشروطیت بود و با روی‌کارآمدن رضاخان از بین رفته بود، دومرتبه بعد از شهریور 20 با حرکت مردم و مبارزه‌شان در جهت برقراری حکومت قانون و آزادی‌های قانون اساسی دوران مشروطیت و همچنین تلاش برای برقراری دموکراسی ادامه پیدا کرد. تبلور این خواسته‌ها در چارچوب ملی‌شدن نفت متجلی شد. آن زمان سفارت انگلیس و روسای شرکت نفت که انگلیسی بودند یک دولت مستقلی بودند که در تمام شوونات کشور دخالت می‌کردند؛ از روی‌کارآمدن نخست‌وزیر و وزرا و... گرفته تا اینکه شعبات سفارت انگلیس که به‌عنوان کنسولگری انگلیس نفوذ داشتند و دخالت تام در شوونات کشور می‌کردند و عملا ما مستعمره بودیم. از طرفی رفتار خفت‌آمیزی که با مردم در شرکت نفت می‌شد و حتی ورود ایرانیان به پارک‌هایی که در سیطره شرکت نفت بود، جلوگیری می‌شد و در چنین فضایی با رهبری دکتر مصدق و دیگر سران تلاش شد نفت ایران ملی شود و خب طبیعتا همه در آن روزها با این اتفاقات غرق در شادی بودند.» «داوود رشیدی» که در آن روزها نوجوانی بوده که به‌تازگی روزهای 18سالگی را پشت‌سر گذاشته نیز از این حال و هوا چنین می‌گوید: «آن روزها جوان بودیم و قهرمان، مصدقی شده بود که از رختخواب، پوزه انگلیس را به خاک می‌مالید. در خیابان‌ها دسته‌دسته راه می‌افتادیم و «زنده‌باد مصدق» سرمی‌دادیم. دکتر مصدق مردم را راهنمایی کرد و با تحقق آرمان ملی‌شدن صنعت نفت، دل میلیون‌ها ایرانی را مملو از شادی و شعف کرد.» از طرفی «کامران عدل» این اتفاق را واقعه‌ای ناگزیر می‌داند که خیلی از ایرانی‌ها را تنبل کرده است. او معتقد است: «اگر نفت نبود شاید ما وضعمان بهتر بود. با ملی‌شدن صنعت نفت، درآمدمان بیشتر شد و از سه‌درصد رسید به 50‌درصد اما خب مسایل جانبی‌اش اذیتمان کرد. چیزی نیست که بگوییم بد است. در هر صورت مال ماست اما این معایب را هم در کنارش دارد. اگر نفت به‌وفور نبود شاید رقم‌های نجومی اختلاس و... هم نبود. نهایتا مردم گناهی ندارند اما همه دعواها همیشه سر پول نفت است.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.