|

شجاع پوریان:

محسن هاشمی برای شهردار شدن لابی نکرد

عکس: مهدی حسنی، شرق

محسن هاشمی برای شهردار شدن لابی نکرد
ولی‌الله شجاع پوریان، معاون اداری شورای شهر تهران، این روزها یکی از آرام‌ترین اعضای شورا در جلسات علنی است و دیگر چندان خبری از آن نطق‌های پیش از دستور و نقدهای تندش در مجلس هفتم درباره سفرهای استانی، واردشدن گروه‌های غیر مرتبط به فعالیت‌های اقتصادی و روشنگری‌هایش نیست. اما هرچقدر در صحن شورا آرام است، دفترش در طبقه دوم شورای شهر شلوغ و پررفت‌وآمد است. در یکی از همین ظهرهای شلوغ دفترش با او به‌عنوان یکی از تشکیلاتی‌ترین اعضای اصلاح‌طلب شورای شهر تهران درباره آسیب‌شناسی رفتار اصلاح‌طلبان در انتخاب شهردار تهران به گفت‌وگو نشستیم. او معتقد است نسخه شهرداری تهران می‌توانست جور دیگری پیچیده شود؛ اگر احمد مسجدجامعی رییس اصلاح‌طلب شورا براساس اختیارات قانونی به حرف‌های اصلاح‌طلبان گوش می‌کرد و در دقایقی که لابیگری اصولگرایان و فشارهایشان سر به سقف می‌سابید، پس از دور نخست رای‌گیری برای شهرداری، سرپرست تعیین و انتخاب شهردار تهران را به روز دیگری موکول می‌کرد، نتیجه جور دیگری رقم می‌خورد، اما چنین نکرد. در 15 دقیقه میان دو انتخابات شهرداری چه اتفاقی افتاد که رای 15-15 محسن هاشمی و قالیباف 16-14 به نفع قالیباف تمام شد؟ اکنون که گردوغبار آن ایام فرونشست، به‌خوبی می‌توان فهمید که گزینه هاشمی از اول درست نبود، البته نه به دلیل توانمندی‌های فردی و مدیریتی، چراکه او مدیری قابل است، بلکه به‌دلیل حواشی موضوع و حساسیت‌های سیاسی‌ای که وجود داشت و فوری‌ترین آن متحد کردن اصولگرایان شورا به نفع آقای قالیباف بود. در صورتی‌که گزینه‌های دیگری می‌توانست در میان اصولگرایان حامیانی داشته باشد. اما در خصوص سوال شما باید گفت که: در میان جمع 15 نفری که در نخستین مرحله رای‌گیری به محسن هاشمی رای دادند باورها به یک اندازه نبود. برخی بر اساس اعتقاد و گرایش سیاسی رای ندادند، شاید تصور می‌کردند که هاشمی صددرصد رای می‌آورد و چون رای برابر شد، تردید کردند، دل آنها لرزید و از پیروزی مایوس شدند. در چنین شرایطی شانس قالیباف را بیشتر دیدند و به سوی او چرخیدند؛ البته فضای جلسه هم بی‌تاثیر نبود زیرا وقتی اعضای شورا با رای برابر دو نامزد مواجه شدند، آشفتگی در جلسه راه یافت. البته هر دو گروه اصلاح‌طلب و اصولگرا از این رای شوکه نشدند، زیرا هر دو گروه در این رقابت شانس برابری داشتند. پس از اعلام رای، همهمه و لابی‌ها شدت یافت، فشارها و پیشنهادهای مختلف نیز تصمیم‌گیری صحیح برای رییس جلسه را هم با مشکل مواجه کرد. فشار به ورزشکاران که رای آنها شناور قلمداد شد، بیشتر از همه بود و از درون و بیرون جلسه با آنها تماس گرفته می‌شد. به هرحال اگر در فضای آرام‌تر و در جلسه‌ای دیگر رای‌گیری انجام می‌شد، اشکالات کمتری به وجود می‌آمد. اما هر چه بود، گذشت و امروز باید پیشبرد اهداف و برنامه‌های اعلامی نمایندگان شورا وجهه همت همه باشد. فضای جلسه چگونه بود؟ گفتم فضای جلسه آرام نبود و تماس‌های زیادی از درون و بیرون شورا با اعضا گرفته می‌شد. برخی اعضا که روبه‌روی هم قرار داشتند، تلفنی با هم‌صحبت می‌کردند و برخی تماس‌ها هم توسط برخی از افراد وابسته به تشکیلات سیاسی بود که پیش از آن با افرادی برای رای دادن به فرد خاصی رایزنی کرده بودند و حالا تماس‌ها و درخواست‌های خود را تکرار می‌کردند. در حالی‌که شیوه درست این بود که در جلسه رای‌گیری رایزنی دیگری وجود نداشته باشد، به دلیل اینکه جلسه بعد از دوماه رایزنی و مشورت و بررسی تشکیل شده و دیدگاه هر فرد شکل گرفته بود، قاعدتا و اخلاقا نیازی به لابی مجدد نبود. منطقی این بود که فضای جلسه ملتهب نشود و هرکس با اختیار کامل و بدون احساس فشار رای می‌داد. آیا هاشمی یا نزدیکانش هم در طول جلسه لابیگری می‌کردند؟ خیر، هاشمی و قالیباف در جلسه با کسی لابی نکردند تنها یکی، دو نفر از اعضا با مسجدجامعی گفت‌وگوی کوتاهی داشتند. حول چه محوری؟ اینکه اول رای‌گیری به روز دیگری موکول شود و برخی هم اصرار داشتند که رای‌گیری تکرار شود. مسجدجامعی چه گفت؟ تصمیم گرفت جلسه رای‌گیری را تجدید کند. آیا در حیطه اختیارات او بود؟ بله، البته در آیین‌نامه تمام احتمالات جلسات پیش‌بینی نشده و در چنین شرایطی معمولا رییس باید تصمیم بگیرد و این تصمیم درست یا نادرست اجرا می‌شود. آیا نظر شما هم این بود که رای‌گیری به روز دیگری موکول شود؟ اگر می‌شد، چه اتفاقی می‌افتاد؟ بله موافق بودم. اگر رای‌گیری به روز دیگری موکول می‌شد، می‌توانستیم روی گزینه خود تجدیدنظر کنیم و از مطالبات صددرصدی چشم‌پوشی کرده و حداقل روی یک گزینه مرضی‌الطرفین توافق کنیم و یا یک اصلاح‌طلب دیگری را که روی آن حساسیت کمتری می‌بود، نامزد کنیم. بعد از جلسه شنیده می‌شد که حتی برای نشستن به‌ویژه در کنار اعضای ورزشکار فشارهایی وجود داشت، آیا صحت دارد؟ جلسه به گونه‌ای بود که در چیدمان نشستن‌ها این تصور ایجاد می‌شد، شاید اعضا می‌خواستند از نتیجه رای دوستان خود اطمینان بیشتری پیدا کنند. برخی هم آرایشان را به هم نشان می‌دادند و البته صندلی افراد به هم خیلی فشرده بود و امکان دیدن رای دیگران با چرخاندن سر امکان داشت. قبل از اتمام رای‌گیری دوم، خبرگزاری فارس خبری گذاشت که قالیباف شهردار تهران شده است. آیا آنها از جریاناتی مطلع بودند یا اطمینان یافتند که قالیباف شهردار می‌شود، یا صرفا جوسازی رسانه‌ای بود؟ فضا‌سازی ژورنالیستی بود وگرنه تا پایان جلسه اطمینان صددرصدی نسبت به اینکه کی شهردار شود، وجود نداشت. آیا بعد از اعلام نتیجه دور دوم انتخابات شوکه شدید؟ نه، چراکه من از اول اعتقاد داشتم فضای خاکستری و شکننده‌ای پیش‌رو داریم و باید با نامزد دیگری وارد شویم. ما می‌توانستیم شخصی را نامزد کنیم که حساسیت‌های کمتری روی او باشد و سوابق مدیریتی‌اش از قالیباف نیز کمتر نباشد. چراکه چندین وزیر کابینه اول و دوم خاتمی که سابقه مدیریتی مرتبط با امور شهری داشتند همچون مهندس عبدالعلی‌زاده، خرم و... نیز نامزد بودند. پس چرا اجماع روی محسن هاشمی صورت پذیرفت؟ اخلاق تشکیلاتی حکم می‌کند که به رای اکثریت احترام بگذاریم. چون محسن هاشمی در اکثریت اصلاح‌طلبان شورا رای بیشتری داشت، تصمیم بر این بود که اعضای فراکسیون تبعیت از رای تشکیلاتی داشته باشند طبعا باید به او رای می‌دادیم. به نظر شما اگر جلسه به صورت علنی برگزار می‌شد، امکان رقم خوردن نتیجه‌ای جز این وجود داشت؟ چرا جلسه به صورت غیرعلنی برگزار شد؟ در پاسخ سوال اول هم اشاره کردم که اگر رای‌گیری در فضای آرام‌تری برگزار می‌شد، شاید اتفاقات دیگری رخ می‌داد. البته این به معنای رای آوردن آقای هاشمی نیست بلکه ممکن بود تاکتیک ما عوض می‌شد و به‌عنوان مثال اصلاح‌طلبان با نامزد دیگری که در اردوگاه اصولگرایان هم پایگاهی داشته وارد رقابت می‌شدند. نکته‌ای که برخی به‌عنوان اشتباه استراتژی اصلاح‌طلبان شورا قلمداد کردند، یعنی معرفی مهندس هاشمی به‌عنوان نامزد خود. رویه غیرعلنی بودن جلسات یکشنبه‌ها و همچنین جلسه انتخاب شهردار بدعتی بود که چمران پایه‌گذار بود. آیا حالا که رییس شورا اصلاح‌طلب است، قرار نیست تغییری در این حوزه ایجاد شود؟ تفسیر آقای چمران این است که جلسات روزهای یکشنبه علنی اما بدون حضور خبرنگاران می‌باشد و این تفسیر به‌نظر من تفسیر درستی نیست اما روال این بوده و از آن زمان تاکنون بحث‌هایی را که ممکن است به تنش بینجامد، در جلسات یکشنبه‌ها بررسی می‌کنند و من هم موافق نیستم و به نظر من نیمی از ظرفیت شورای شهر تهران با غیرعلنی بودن جلسات یکشنبه‌ها هدر می‌رود و تاکنون چندین بار به ریاست شورای شهر تهران پیشنهاد کردم که هر دو جلسه علنی با حضور خبرنگاران برگزار شود. به‌نظر شما ناکامی اصلاح‌طلبان در انتخاب شهرداری تهران ناشی از رای غیرسازمانی دو عضو اصلاح‌طلب بود، یا تخلف احزاب در معرفی اعضا؟ من واگویی آن اتفاق را به صلاح نمی‌دانم. اکنون به همگرایی همه اعضای شورا نیاز مبرم داریم اما تردید نباید کرد که کشور ما پیشینه طولانی و موفقی در امر تحزب ندارد. رفتار حزبی و سازمانی در همه جای دنیا تعریف و نمودی دارد. به نظر من به همان اندازه که صنعت ما با صنایع پیشرفته دنیا فاصله دارد، دموکراسی و تحزب نیز در کشور ما با کشورهای پیشرفته زاویه دارد. اگر حزبی ساختار صحیح حزبی داشته باشد، قطعا خروجی آن مطمئن است. البته این موضوع به پیشامد شورای چهارم خلاصه نمی‌شود؛ در انتخابات ریاست‌جمهوری هم گاهی همه احزاب هم‌سو از فردی حمایت می‌کنند اما وقتی آن فرد رییس‌جمهور شد، خود را منتخب احزاب و گروه‌های همسو نمی‌داند و تعهدی نیز در برابر آنها احساس نمی‌کند. گفته می‌شود شورای هماهنگی جبهه اصلاحات برای گنجاندن نام برخی افراد در فهرست اصلاح‌طلبان پول گرفته؛ برخی هم از لابیگری برای گنجاندن اسامی در فهرست اصلاح‌طلبان سخن می‌گویند، آیا این موضوع صحت دارد؟ تاثیر لابی‌ها در گنجاندن افراد در فهرست اصلاح‌طلبان بی‌تاثیر نبوده است. بسا افراد موثرتری حذف شدند و افراد با سوابق و توانمندی‌های کمتر جایگزین شدند اما اینکه از کسی پولی گرفته شده، صحیح نیست و صحت ندارد. بیشتر باید گفت لابی احزاب برای گنجاندن نامزدها در فهرست موثر بوده است. مثلا چه کسانی؟ به‌عنوان مثال مناف هاشمی یا دکتر نوذرپور که جزو فهرست بودند و در آخرین دقایق افراد دیگری جایگزین آنان شدند. در هنگام بستن فهرست شورای هماهنگی جبهه اصلاحات تشکیلات هجده‌گانه از بستن فهرست براساس نامزدهای معرفی‌شده از سوی 18 حزب اصلاح‌طلب سخن می‌گفتند در حالی که ما در هشت‌سال اخیر فعالیت حزبی چندانی از سوی این احزاب ندیدیم؟ متاسفانه در موسم خوشه‌چینی از فعالیت‌های تشکیلاتی و سهم‌خواهی مانند فصل انتخابات تشکل‌هایی که در طول سال‌های گذشته عملکرد چندانی به ویژه در راستای جریان اصلاح‌طلبی نداشتند و عملا هزینه‌ای هم نداده‌اند، مدعی می‌شوند و این به دلیل ضعف ساختاری است که وزن و جایگاه احزاب در آن چندان روشن نیست. گاهی حزبی که در جامعه و لایه‌های وسیع اجتماعی هوادار آن اندک است با حزبی که مجموعه هوادارانش پرشمارند، هم‌وزن قلمداد می‌شوند. چرا این اتفاق می‌افتد؟ چون ساختار حزبی ما ساختار پیشرفته‌ای نیست، در دنیا هر حزبی اعضای درجه اول، دوم و هواداران آن تقریبا مشخص است و می‌توان به شکل آماری تعداد هوادارانش را تخمین زد و به اشکال مختلف نفوذ اجتماعی آن را سنجید اما در کشور ما به شکلی فرضی و ادعایی در فضای توهم‌برانگیز احزاب فعالیت می‌کنند و بخشی نیز به ضعف خود مجموعه اصلاح‌طلبان برمی‌گردد و اینکه برنامه‌ریزی بلندمدت ندارند، کارهای تشکیلاتی عمیق و دقیقی وجود ندارد و البته بخش دیگری نیز به دشواری رقابت سیاسی در کشور مربوط می‌شود. در این فضا نمی‌توان چشم‌اندازی روشن برای فعالیت حزبی داشت. وقتی یک حزب چهره‌های اصلی‌اش را در رقابت از دست می‌دهد و به راحتی ردصلاحیت می‌شوند، تشتت و پراکندگی میان مجموعه افراد منتسب به یک جریان ایجاد می‌شود و فضای برابر برای رقابت وجود ندارد. از نظر رسانه‌ای همیشه رقیب دست بالا را دارد. ردصلاحیت‌ها را چقدر در این ناکامی موثر می‌دانید؟ ردصلاحیت‌ها نقش موثری در ناکامی ورود نیروهای اصلی جریان اصلاح‌طلب به مجلس، شوراها و سایر نهاد‌های انتخاباتی دارد. چرا آنقدر در جلسات علنی شورا ساکت هستید؟ آغاز دوره چهارم با دو خصیصه مهم روبه‌رو بود؛ اولا رشد 110درصدی اعضای محترم که از 15 نفر به 31 نفر افزایش یافت و همچنین به تبع آن افزایش صددرصدی کمیسیون‌ها، کمیته‌ها و همچنین کارشناسان تخصصی شورا و این در حالی بود که سازمان اجرایی شورا به هیچ‌وجه آمادگی میزبانی چنین افزایش کمی و کیفی را نداشت و این دو مقوله باعث می‌شد مدیریت جدید شورا اقدامات گسترده و شبانه‌روزی را آغاز کند و باتوجه به اینکه آقای مسجدجامعی ریاست محترم شورا از فرهیختگان فرهنگی و اجتماعی نظام بوده، این امر را به عهده اینجانب واگذار کرد و به همین خاطر من موظف بوده‌ام تمام توان خود را مصروف این موضوع کنم. در این راستا نخست مهیا نمودن سازوکارهای شورای شهر تهران و اعضای محترم آن سرلوحه کار قرارگرفت تا نمایندگان محترم مردم تهران در شورای شهر بتوانند خدمات مفید و سودمندتری را به مردم ارایه کنند و این موضوع عملا به نفع مردم است. گرچه من شاید در پاره‌ای از مواقع موضع‌گیری‌های کمتری در صحن شورا داشته‌ام. مثال می‌زنید؟ چه اقداماتی؟ توسعه فضای فیزیکی شورا متناسب با ماموریت اعضای محترم، کمیسیون‌ها و کمیته‌ها. اصلاح، تبیین و بازنگری تشکیلات و سازمان‌های اداری و اجرایی شورا. تجهیز و تامین امکانات مورد نیاز با توجه به افزایش کمی و کیفی شورای محترم شهر. همسان‌سازی حقوق و مزایا و همچنین رتبه و گروه پرسنل زحمتکش و خدوم شورای اسلامی شهر تهران. تجهیز شورای اسلامی به فناوری دیجیتالی روز، مکانیزه‌کردن جلسات شورا به سیستم رای‌گیری الکترونیکی و... به گمان خود اولین قدم در راه اعتدال شورای اسلامی شهر تهران است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.