|

در جوار عید قربان

مُلا شهربانو و داستان ابراهیم(ع)

آزاده تاج‌علی

هشت‌ساله که بودم، هرروز تابستون می‌رفتم مسجد «حاج‌حسن». با دامن گل‌گلی، دمپایی بچه‌گونه و چادرنمازی که همیشه به زمین کشیده می‌شد تو خیابون راه می‌رفتم و مغروری می‌کردم که بزرگ شدم و به مسجد راهم میدن، اما کابوسم لحظه‌ای بود که باید از کنار پله‌ها می‌گذشتم؛ جایی که زیرش دو تا تابوت مسجدرو نگهداری می‌کردن که بارون نخوره و چوبش خراب نشه. به پله‌ها که نزدیک می‌شدم، نفس می‌گرفتم و می‌دویدم که زود‌تر از کنار اونا رد بشم و مرده‌های نبوده‌اش، بیرون نیان و من سالم برسم به کلاس «قرآن‌خوانی»؛ جایی که ملا شهربانو، به دختربچه‌ها «عم‌جزء» یاد می‌داد. ملا همیشه دو تا بال روسری‌اش‌رو می‌برد پشت‌سرش و می‌آورد بالای پیشونیش، محکم دوتا گره می‌زد. اون، زیر چشم‌هاش کیسه داشت و لب‌هاش هم خیلی نازک بود و صدایی ازش در‌می‌اومد که بدون بلندگو، خیلی بلند بود و خیلی از همسایه‌های مسجدرو هم می‌تونست قرآن‌خون از آب دربیاره. ملا همیشه یه‌ خط‌کش چوبی داشت ملاحظه کسی را نمی‌کرد اگه کلام خدارو اشتباه می‌خوند. شاید نمی‌دونست که برخی دخترا به‌خاطر خلوت‌شدن خونه سر از « قرآن خوانی» درآورده بودن و با همه تقلاهاشون به‌زور می‌تونستن همه سه‌ماه تابستون فقط یه‌خط درس بگیرن. دخترایی که از هفت‌ساله تا 15ساله، نشسته بودن روی زیلوهای وقف مسجد، سرشونو خم‌کرده بودن رو کتابچه‌های صددست چرخیده و چسب‌خورده و موهای بلندشون افتاده بود رو خط‌به‌خط «عم‌جزء»های قدیمی. کتابچه‌هایی که فقط «جزء» آخر قرآن‌رو داشت و به یه آیه مهم- «عم یتسائلون» - می‌رسید. «عم‌جزء»برای یاددادن قرآن به بچه‌ها یا آدم‌های پیر کاملا بی‌سواد، بهتر بود چون صفحه‌های رنگی داشت و با خط‌های درشت نوشته بودنش. اولش هم حروف الفبارو آورده بودن که ملا برای یاددادنش شعر می‌خوند: «ب» یکی به زیر دارد، «میم» کله کلون داره و بچه‌ها تکرار می‌کردن تا با آهنگ، بهتر الفبا رو حفظ کنن، اما باز هم اشتباه می‌کردن و می‌گفتن ب کله کلون داره. سر کلاس، دخترا صورتای کثیف و دستای خاکی داشتن و لباسای خوبی تنشون نبود یعنی فقیر بودن درست برعکس ملاشهربانو که یه خونه شیک و پر از مبل‌های مخمل سورمه‌ای داشت و با درآمد گرمابه و مسجد وقفی شوهرش زندگی می‌کرد اما خب به نظرش باید از پدرای فقیر همین دخترا به خاطر زحمتاش یه چیزایی دریافت می‌کرد. گرچه از دریافت تخم‌مرغ و نون محلی و چغندر خسته شده بود. اولین روز قرآن‌خوانی هیچ‌وقت یادم نمیره که ملا آخر درساش درباره حضرت‌ابراهیم صحبت کرد و من اولین‌بار بود این اسم‌رو می‌شنیدم و تعجب کرده بودم که چرا تا اون موقع کسی به‌هم نگفته بود. ملاشهربانو که تعجب منو انگار فهمیده بود، شروع کرد به تعریف پرآب‌وتاب داستان حضرت ابراهیم و گفت که خدا بهش دستور داده پسرش‌رو بکشه اون هم صبح زود از خونه‌اش با حضرت اسماعیل میاد بیرون و چاقوش اونقدر تیز بوده که می‌تونسته پرمرغا رو هم از وسط دو تا کنه. خلاصه حضرت ابراهیم خیلی غصه می‌خورده تا اینکه خود خدا برای کشتن، بهش یه گوسفند داده بوده. اون روز خیلی به ملا‌شهربانو حسودیم شد که خیلی حرفا بلده و باهوشه.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.