کارگران روستايي مخابرات استان فارس با نصف حداقل حقوق زندگي ميکنند
اجبار به قرارداد کار 4ساعت در روز براي کاهش مزدها
علي گنجي
يک ميهماني دوساعته براي 10نفر از دوستان در يک رستوران در تهران، حدود 400هزارتومان ميشود. خريدن يکجفت کتاني اصل و خوب هم حدود 400 يا 500هزارتومان خرج دارد. شايد 400هزارتومان هزينه اجاره يک واحدمسکوني در خارج از پايتخت باشد يا خرج خريد يکدست کتوشلوار شيک شود. در کازرون استان فارس، با 420هزارتومان کارهاي بزرگتري از خريد کتاني و کتوشلوار انجام ميشود؛ اين مبلغ حقوق يکماه کارگري در کازرون شيراز است. مثلا حقوق کسي که چهار فرزند دارد و خودش هم نميداند چطور بايد زندگياش را بچرخاند. در خرداد 91 کارگران شرکت مخابرات استان فارس با تحولي بزرگ در محلکارشان مواجه شدند؛ به آنها اعلام شد که بهدليل بحران مالي و سودآورنبودن شرکت مخابرات، تعديل نيرو صورت خواهد گرفت و بسياري از آنان اخراج خواهند شد. بعد از اعتراضات گسترده کارگران به اين طرح، شرکت مخابرات تصميم گرفت قراردادهاي جديدي را براي کارگران خود تنظيم کند. رحمان که از کارگران شرکت مخابرات فارس در کازرون است، ميگويد: «به ما گفتند طرحي را شروع کردهاند براي بهرهوري و قصد دارند هزينهها را کاهش دهند. اول ميخواستند اخراج کنند اما بعد که ديدند اعتراضهايي
صورت گرفته، قراردادهايي با چهارساعت کار در روز با ما بستند. من 12سال سابقه دارم. با اينکه شعار دولت قبل هم حمايت از محرومان بود اما باز اين کار صورت گرفت. خيلي از کارگرها 20 يا 30سال سابقه دارند؛ سنشان بالا رفته و کار ديگري بلد نيستند.» او ميگويد: «من حدود 300هزارتومان حقوق ميگيرم. قبلا حدود 650هزارتومان بود. الان اضافهکاري هم نميدهند. البته بيمه را بهطور کامل در اختيارمان ميگذارند. در قانون کار ما هشتساعت در طول روز را قانوني ميدانيم اما با ما چهار يا پنجساعته قرارداد ميبندند. براي اينکه حقوق را نصف بدهند.» با اين اتفاق، کارگران مقابل فرمانداري اعتراض ميکنند تا وضعيت درست شود اما تفرقه بين آنها ايجاد ميشود. به کارگران شهري گفته ميشود که با آنها هشتساعته قرارداد بسته ميشود اما روستاييها همان چهارساعته ماندند. رحمان ميگويد: «من جمعشان کردم و رفتيم مقابل استانداري و فرمانداري اما نتيجهاي نداد. تهديد کردند که اخراج ميشويم و کمکم مجبور شديم به حقوق 300هزارتومان راضي شويم. فقط با زبان تهديد برخورد ميکردند. خيليها را اخراج کردند. مثلا در لار و جهرم، چندنفر اخراج شدهاند. بسياري هم مجبور
شدند بروند سراغ کاری ديگر چون با چهارساعت نميتوانستند زندگيشان را تامين کنند.» حالا کارگران ميگويند که تنها اميدواريشان به دولت جديد است. آنها ميگويند که مخابرات درآمد زيادي دارد و نميدانند که پولها کجا خرج ميشود که اعلام کردند دچار بحران مالي شدهاند. «اما اصل موضوع اين است که بحران مديريتي دارند نه بحران مالي.» ادعاي بحران مالي در شرکت مخابرات در حالي است که در ديگر استانها چنين وضعيتي براي کارکنان اين شرکت بهوجود نيامده است. توسعه زيرساختها و پروژههاي جديد شرکت مخابرات، در اقصينقاط کشور نشاني از يک شرکت بحرانزده را ندارد. کارگران اين شرکت با استناد به سايت رسمي و روزنامه اقتصاد ايران، در وبلاگي نظراتشان را در مورد بحران مالي عنوانشده از سوي مسوولان بيان ميکنند: «رييس هياتمديره مخابرات ايران در صفحه 51 از مجله ارتباط اعلام ميدارد که سود مخابرات بعد از خصوصيسازي در سال 87 از سالانه 640ميلياردتومان به دوهزارميلياردتومان در سال 90 رسيده است. سود سهام شرکت مخابرات در فاصله سهسال از 13تومان در سال 86 به 43تومان در سال 89 رسيده است که اين موضوع خود نشان از سودآوري شرکت در سالهاي اخير
ميباشد و اما نيروهاي رسمي حداقل هرنفر 11ميليونتومان سهام دريافت کردهاند. درآمد همين 11ميليونتومان که الان سهبرابر شده، ماهانه حدود 300 الي 400هزارتومان است که معادل حقوق يک نيروي پيمانکاري است که اين خود دال بر بيعدالتي اين شرکت است.» به گفته سيدهاشمي، رييس هياتمديره شرکت مخابرات ايران، 32هزار نيروي رسمي و 400هزار نيروي پيماني در مخابرات مشغول کارند که قريب به 80درصد نيروهاي رسمي در آستانه بازنشستگي قرار دارند. شرکت مخابرات اعلام کرده که حقوق کارکنان رسمي اين شرکت بين 25 تا 120درصد افزايش يافته است. اما کارگران استان فارس ميگويند که مسوولان مخابرات فقط کارمندان رسمي را در افزايش حقوقها در نظر ميگيرند. بعد از اجراي طرح کاهش ساعتکاري و کسر حقوق کارگران، اين گروه از کارکنان مخابرات به سهدسته تقسيم شدند. عدهاي بهدليل کهولت سن و نداشتن تخصص ديگر، مجبور به ماندن شدهاند. عده کمي توانستهاند کار بهتري پيدا کنند و استعفا دادهاند. تعدادي از کارگران هم به مشاغلي مانند مسافرکشي، کارگر ساختماني و پيک موتوري، بهعنوان شغل دوم روي آوردهاند. «عباس» يکي از کارگران شرکت مخابرات است که 20سال سابقه کار
دارد. او ميگويد: «من چهار فرزند دارم. بعد از چندسال دوندگي در گزينش، توانستم به حداقل حقوق قانون اداره کار برسم. با 20سال سابقهکار به من 420هزارتومان حقوق ميدهند. از ارديبهشت پارسال، شرکت را تحويل شرکت نوين شيراز دادند بعد گفتند ما ساعتکاري و حقوق و بيمه را نصف ميکنيم. هرکس دوست دارد بماند و هرکس نميخواهد برود. گفتند بودجه کشور کم است و درآمد مخابرات از خرجهايش کمتر است.» عباس ادامه ميدهد: «من 41سال سن دارم و شرايط سني و جسميام اجازه نميدهد کار ديگري را شروع کنم. کار ديگري بلد نيستم. از ارديبهشت پارسال تا هفتممهر اعتراض کرديم. به مجلس رفتيم، به اداره کار شکايت کرديم و هرجا فرياد زديم، صدايمان را نشنيدند و بالاخره بهدليل بلاتکليفي مجبور شديم در مهرماه قراردادهاي جديد را امضا کنيم. قراردادها يکساله بود و پايان شهريور قراردادمان تمام شده است. اميدوارم دولت جديد بتواند اين بيعدالتي و ظلم در حق ما را رفع کند.» عباس درمورد تنها نتيجهاي که اعتراضات داشته است، ميگويد: «بيمههايمان را کامل رد ميکنند و ساعتکاري را به پنجساعت افزايش دادند. فعلا به ما گفتند که قرار است يک پيمانکار جديد بيايد و
ممکن است شرايط بدتر يا بهتر شود. قولي براي بهبود شرايط ندادهاند. خيليها رفتند سراغ کشاورزي و کارهاي ديگر اما من که نه سرمايهاي براي خريد مغازه و ماشين دارم و نه زميني براي کشاورزي، بايد چهکار کنم؟ من فقط دوست دارم يکي از کساني که در اجرا و تصويب اين طرح براي ما نقش داشته است، بيايد و يکهفته در شرايطي که ما هستيم، زندگي کند.» او ميگويد که مسوولان حرف او و همکارانش را ميفهمند که ميگويند يکميليونتومان حقوق هم با تورم فعلي کم است اما پاسخ ميدهند که طرحي است که از بالا بهشان دستور دادهاند و بايد اجرا شود. بعد از اعلام شرکت مخابرات براي اجراي طرح کسر ساعاتکاري، کارگران مخابرات استان فارس اعتراضات گستردهاي انجام دادند. روز يکشنبه پنجمشهريور سال 91، نماينده وليفقيه و امامجمعه و نماينده مردم شهرستان فيروزآباد با حضور در ميان کارگران مخابرات اين شهرستان، قول مساعدت و پيگيري داد و در پايان ديدار، ضمن تماس با مديرعامل مخابرات فارس قول پاسخگويي حضوري داده شد. جمع 200نفره کارگران و خانوادههايشان در پايان جلسه ديدار با نماينده وليفقيه و نماينده مجلس با اميدواري آنان پايان يافت و اللهاکبرگويان
شاديشان را جشن گرفتند. در همان روز، کارگران مخابرات شهرستان کازرون هم با حضور در شهر خشت با دکتر محمد صادقي، نماينده اين شهرستان و نيز دکتر سليماني، نماينده مردم تهران و وزير اسبق مخابرات که از اهالي کازرون است، ديدار کردند و مراتب اعتراض خود را به گوش آنها رساندند. در پايان اين ديدار، اين دو نماينده قولهاي اطمينانبخشي به کارگران دادند؛ دکتر سليماني گفت: «من از مشکلات و راهکارهاي مخابرات اطلاع دارم و با حمايت نمايندگان استان فارس قطعا مشکلات کارگران استان را مرتفع خواهيم کرد.» اين دو ديدار در شهرستانهاي کازرون و فيروزآباد کارگران را اميدوار و خوشحال کرد. چندروز که گذشت، کارگران از امضاي قراردادها سر باز زدند تا شايد صدايشان به گوش مسوولان برسد اما درنهايت تعدادي از کارگران اخراج شدند، تعدادي استعفا دادند و بقيه کارگران با کاهش ساعتکاري مجبور به ادامه کار خود شدند. * اسامي کارگران در اين گزارش بهدليل حفاظت از امنيت شغلي آنان تغيير يافته است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.