|

بازتاب سخنان مقام‌معظم‌رهبری در رسانه‌های غربی

فرنگیس بیات

اخبار مربوط به ایران در رسانه‌های غربی از محور آشتی تهران و واشنگتن و تماس تلفنی روسای‌جمهوری ایران-آمریکا و نگرانی‌های اسراییل و اعراب از بهبود احتمالی روابط دو کشور به بازتاب اولین موضع‌گیری رهبری نسبت به سفر هیات دیپلماتیک ایران به نیویورک چرخش پیدا کرده است. در این میان بعضی از روزنامه‌ها با برجسته‌کردن حمایت رهبری در اعتمادداشتن به دیپلماسی دولت، آن را در ادامه «اختیار کامل» حسن روحانی تفسیر کرده‌اند و بعضی دیگر با برجسته‌کردن «موارد نابجا» آن را موازنه‌ای برای آرام‌کردن نیروهای تندرویی می‌خوانند که چند روز پیش رییس‌جمهوری هم از آنها خواسته بود، پنبه‌ها را از گوش دربیاورند. رهبر ایران با تایید دیپلماسی حسن روحانی، اظهار کرد نسبت به آمریکا بدبین است. رهبر عالی ایران رییس‌جمهوری را به‌واسطه دستاورد سفرش به نیویورک و حضور در مجمع عمومی تحسین کرد. اما ایشان چندان از بهبود رابطه با این دشمن قدیمی حمایت نکرد. او تاکید کرد که ما نسبت به آمریکا بدبین هستیم و به آنها هیچ اعتمادی نداریم. با این‌حال هیات دیپلماتیک ایرانی مورد تایید ایشان قرار گرفت و گفت نسبت به دیپلماسی دولت خوشبین است؛ در عین اینکه برخی موارد در این سفر چندان مناسب نبوده است. رهبری ایران از سفر «حسن روحانی» به آمریکا تا حد زیادی راضی به نظر می‌رسد. اظهارات رهبر عالی ایران نشانه مهمی از ایستادگی و حمایت رهبر ایران از رویکرد مسالمت‌جویانه رییس‌جمهوری ایران دارد. این اظهارات به‌رغم بدگمانی‌های عمیقی است که از سوی تندروها در ایران علیه برقراری روابط ابراز می‌شود. اظهارات رهبر، بسیار با دقت انتخاب شده بود و احتمالا بازتاب‌دهنده دو هدف در کنار هم است: هدف اول حمایت از رییس‌جمهوری و هدف دوم تلاش برای نرم‌کردن بخش‌هایی از ساختار قدرت که به‌شدت نسبت به واشنگتن بدبین هستند و در مقابل حرکت آشتی با غرب قرار دارند. همانطور که بخش‌هایی و برخی قانونگذاران آمریکایی نسبت به هرگونه ازسر‌گیری رابطه با تهران بدبین هستند، محافظه‌کاران و تندروهایی هم در ایران وجود دارند که نسبت به آشتی احتمالی با واشنگتن مردد هستند. رهبر عالی ایران دیپلماسی روحانی در مقابل آمریکا را با پرسش‌هایی مواجه کرد. رهبر عالی با استقبال از دیپلماسی جدید رابطه با غرب، اظهار کرد برخی موارد در سفر نیویورک نامناسب بوده است. این در حالی است که پیش از این تعدادی از نماینده‌های مجلس ایران از فراکسیون‌های مختلف، از حرکت دیپلماتیک دولت حمایت کرده بودند. پیش از این برخی چهره‌های تندرو در ایران در اظهاراتی گفته بودند که رییس‌جمهوری برای برقراری رابطه با آمریکا بسیار سریع و فراتر از خطوط حرکت کرده است. فرمانده سپاه پاسداران با تحسین سفر روحانی تماس تلفنی او را پیش از این «اشتباه تاکتیکی» خوانده بود که باید از آن اجتناب می‌شد. رهبر عالی ایران نسبت به از سرگیری رابطه با آمریکا محتاط است. رهبر عالی با طرح اینکه از تماس دیپلماتیک ایران با آمریکا حمایت می‌کند، اما گفت که برخی موارد در این سفر نامناسب بوده است و اینکه ایشان به آمریکا اعتماد ندارد. این اظهارات اولین موضع‌گیری رهبر عالی نسبت به سفر و تماس بی‌سابقه روحانی و اوباما بود. ایشان خوشبینی نسبت به هیات دیپلماتیک ایران را در کنار بدبینی نسبت به خود آمریکا مطرح کردند؛ اینکه آمریکا غیرقابل اعتماد، خودبین و عهدشکن است. انتخابات اخیر ماه ژوئن در ایران امیدهای بسیاری را برای حل مساله هسته‌ای به‌وجود آورده بود. رهبر عالی در سخنرانی‌ای به مذمت تماس تلفنی روحانی-اوباما پرداخت. او پیش‌تر اعلام کرده بود که مخالف مذاکره مستقیم با آمریکا نیست، اما او به مذاکره با این کشور نیز خوشبین نیست چرا که آمریکا را غیرقابل اعتماد می‌داند. در سخنرانی روز شنبه نیز با تایید سفر دیپلماتیک نیویورک گفت که ما به هیات دیپلماتیک اعتماد داریم. این در حالی است که روحانی چه قبل و چه بعد از سفر نیویورک دولتش را دارای اختیارات کامل برای حل و فصل مسایل ایران با غرب از جمله پرونده هسته‌ای توصیف کرده بود. دستاورد روحانی در این سفر چه از سوی مردم و چه از سوی برخی نمایندگان مجلس ایران قابل دفاع ارزیابی شده بود. رهبر عالی به انتقاد از روحانی پرداخت. در عین حال او از تلاش‌های دیپلماتیک حسن روحانی در مجمع‌عمومی حمایت کرد با ذکر این نکته که برخی موارد در این سفر چندان مناسب نبوده است. در اظهاراتی که روحانی در کنفرانس خبری بازگشت از نیویورک گفته بود، او تاکید کرده بود که توصیه‌های انجام‌‌شده پیش از سفر را مدنظر داشته است. رهبر عالی ایران از رییس‌جمهوری جدید ایران حمایت چندان کاملی نکرد. پیش از این رییس‌جمهوری آمریکا در گفت‌وگو با یک خبرگزاری آمریکایی گفته بود که روحانی نه «تنها» تصمیم‌گیرنده سیاست خارجی ایران و نه تصمیم‌گیرنده «نهایی» است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.