|

با حال و هوای این روزهای «حسین سناپور»

مدت‌هاست داستان ننوشته‌ام

عسل عباسیان

کتاب‌های زیادی نوشته است اما «نیمه غایب» برای همه کسانی که از او کتابی خوانده‌اند چیز دیگری است. رمانی که در زمان انتشارش بسیار محبوب شد و جایگاه ویژه‌ای در بین علاقه‌مندان به ادبیات داستانی پیدا کرد. «نیمه غایب» درباره نسلی است که در روزهای بعد از جنگ، دانشجویند. جهان را دارند تازه‌تازه کشف می‌کنند، عاشق می‌شوند، سیاست می‌ورزند، درس می‌خوانند و زندگی می‌کنند. صحبت از «حسین سناپور» است. نویسنده‌ای که جوان‌ها را خوب می‌شناسد و اغلب در داستان‌هایش دغدغه حال‌وهوای آنها را دارد. با او چندی‌پیش درباره حال و هوای روزهایش حرف زده‌ام: کتاب‌هایی که بارها اصلاحیه خوردند از نویسنده کتاب «ویران می‌آیی» می‌پرسم و اینکه این روزها چه می‌کند، می‌گوید: «کار خاصی انجام نمی‌دهم.» درباره وضعیت کارگاه داستان‌نویسی‌اش پرس‌وجو می‌کنم: «کارگاهی را که از مدت‌ها پیش داشته‌ام، با تغییراتی دارم ادامه می‌دهم. یعنی دوره‌ جدیدی را دارم شروع می‌کنم که شرح و جزییاتش را در وبلاگم نوشته‌ام. کارمان در این کارگاه رمان‌نویسی است و من امیدوارم دوستانی با تجربه‌‌ کافی در داستان‌نویسی در این کارگاه‌ شرکت کنند تا در نهایت چندتایی رمان از آن بیرون بیاید.» می‌پرسم این روزها داستان می‌نویسد یا نه، می‌گوید: «مدت‌هاست داستانی ننوشته‌ام. شاید به این خاطر که دو رمان و یک مجموعه داستان از چند سال پیش آماده نشر داشته‌ام و به جز رمان «دود» که دو، سه سالی هست در ارشاد منتظر مجوز است، دو کتاب دیگر را حتی رغبت نکردم در آن شرایطی که به‌سادگی هر کتابی رد می‌شد یا انواع و اقسام حذف‌ها به‌شان می‌خورد، به ارشاد بدهم.» و از امیدهایش می‌گوید: «حالا البته اگر واقعا شرایط عوض شود، که من خیلی به این اتفاق امیدوارم، این کتاب‌ها را هم به ارشاد خواهم داد. به جز اینها دو مجموعه شعر هم در ارشاد داشتم که اخیرا مجوز انتشار گرفتند؛ یکی‌شان «آداب خداحافظی» که سه سال در ارشاد بود و سه بار اصلاحیه خورد و هر بار من تمام شعرهایی را که بررس‌ها باهاشان مشکل داشتند، به‌طور کامل حذف کرده بودم، اما در بررسی مجدد باز اصلاحیه‌هایی خورده بود، یعنی سه‌بار کامل، تا بالاخره مجوز گرفت. «خانه‌ این تابستان» هم حدود یک سال آنجا بود و دوبار اصلاحیه خورد و سرانجام آن هم به‌تاز‌گی مجوز گرفت. گمانم هردوشان تا دو سه هفته‌ دیگر منتشر شوند، از طرف نشر زاوش. بعد از همه‌ اینها می‌توانم بگویم که مدتی است روی طرحی برای رمان دارم کار می‌کنم، یا به عبارت بهتر دارم تدارک نوشتنش را می‌بینم.» درباره جزییات رمان تازه و اسم آن می‌پرسم که می‌گوید: «هنوز شروع به نوشتن آن نکرده‌ام. طبعا هیچ چیزش هم به‌طور قطعی مشخص نیست. اسم که جای خود دارد.» انتظارات از وزیر جدید ارشاد آقای نویسنده مثل بسیاری دیگر از اهالی قلم دل پری از هشت‌سال گذشته دارد. او درباره سرنوشت کتاب‌های قبلی‌اش که در نشر چشمه منتشر شده‌اند می‌گوید: «با لغو مجوز نشر چشمه و اینکه این نشر نزدیک به دو سال است امکان کار کردن ندارد، طبعا کتاب‌هایش (که نزدیک به 10 کتاب من هم جزوشان است) امکان چاپ مجدد ندارند. یعنی کارهای زیادی از من منتظر مجوز نشر چشمه هستند، مانند حدود هزار کتاب دیگری که پیش‌تر چشمه منتشر کرده بود. پس این وضعیتی است که من و خیلی‌های دیگر و اصلا کل نشر و نوشتنمان با آن درگیر بود در سال‌های گذشته.» و بعد هم انتظارش را از وزیر جدید ارشاد مطرح می‌کند: «انتظاری که از آقای جنتی دارم، انجام همان وعده‌ای است که آقای روحانی پیش از انتخابش داده بود، یعنی حذف سانسور و همانند مطبوعات برخوردکردن ارشاد با کتاب‌ها. یعنی انتشار کتاب‌ها و بعد اگر شاکی‌ای وجود داشت، رفتن کتاب‌ها به دادگاهی با حضور هیات‌منصفه‌ فرهنگی، تا درباره‌‌ وقوع جرم یا عدم‌ وقوعش، تصمیم گرفته شود. این از انتشار کتاب‌ها. اما در کل انتظار دارم کاری کنند که اهل فرهنگ وزارت ارشاد را نه در مقابلشان، که در کنارشان ببینند و ارشاد هم بداند که نه متولی و بزرگ‌تر اهل فرهنگ، که بسترساز فعالیت‌ آنهاست و باید کمکشان کند تا روزبه‌روز فرهنگ ایران را به آن چیزی که باید باشد نزدیک‌تر کنند و باعث درخشیدنش در جهان شوند.» «گذشته» فرهادی و تئاتر و کتاب از نویسنده «شمایل تاریک کاخ‌ها» درباره اینکه تازگی‌ها چه فیلمی دیده و چه کتابی خوانده و چه چیز برای مطالعه به خوانندگان «شرق» پیشنهاد می‌کند، می‌پرسم که می‌گوید: «فیلم ایرانی بعد از «گذشته» فرهادی چیزی ندیده‌ام. آن هم که احتیاجی نیست من درباره‌اش حرف بزنم. به‌قدر کافی گفته‌اند و فرهادی هم که اصلا نیازی به این ندارد که من از کارهایش تعریف کنم. به هر حال من دوبار فیلمش را دیدم و دوست داشتم. امیدوارم بیشتر از اینها خودش و سینمای ایران را در جهان سرفراز کند. راستش من این روزها بیشتر مجله و روزنامه می‌خوانم و کمتر کتاب. البته داستان کوتاه و رمان‌ از دوستانم زیاد می‌خوانم. اما اینها اغلب هنوز چاپ نشده‌اند. رمان «میم عزیز» از دوستم محمدحسن شهسواری را چند وقت پیش خواندم که فقط می‌توانم به دوستانی که اهل داستان‌هایی با شگردهای نوتر و تجربی هستند، پیشنهادش کنم و نه به همه. کتاب «من و بوف‌کور» را هم از عباس پژمان خواندم. که یک‌جور واکاوی مایه‌ها و رمزورازهای رمان «بوف‌کور» است. اما به گمانم آن هم خواننده‌های خودش را باید پیدا کند و نمی‌شود به عموم کتابخوان‌ها پیشنهادش کرد. این را هم بگویم که کتاب‌هایی را در نوبت خواندن دارم مثل «به‌ شیوه کیان فتوحی» و رمان «گلف روی باروت» ‌و چند کتاب دیگر، که متاسفانه هر روز خواندنشان را به روزی دیگر موکول کرده‌ام. اما در تئاتر، که شما چیزی ازش نپرسیده‌اید، کارِ خوبی از ابراهیم پشت‌کوهی دیدم با اقتباس از رمان «مثل آب برای شکلات»، که صرف‌نظر از اینکه یک‌جور کار موزیکال بود به گمان من، تماما تئاتر بود و تصویر و خلاصه آنچه دست‌کم من از تئاتر انتظار دارم، که چیزی به جز متن نمایشنامه باشد و واقعا اجرای یک نمایش باشد و نه فقط متن. از این نظر کار بسیار خوبی بود با بازی‌ها و موسیقی و ایجاز خوب از یک رمان مطول. برعکس این کار نمایش «نام همه مصلوبان عیسی است» بود که راستش انتظارم از ایوب آقاخانی خیلی بیشتر بود.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.