عامل انسانی در تصادف تهران-قم
بهمن عشقی
نقص فنی اتوبوسهای «اسکانیا» بهعنوان عامل تصادف مرگبار آزادراه تهران- قم اعلام شد حال آنکه سوئد در ایمنی خودرو در جهان سرآمد است و نمیتوان نقص فنی اسکانیا را عامل تصادف دانست. چنین رویکردی سبب میشود واکاوی دقیق درخصوص علت حادثه صورت نگیرد و عوامل مشخص نشود. در اینروزها شاهد بودهایم گفته شده اتوبوسهای اسکانیا تصادفهای متعددی داشتهاند در حالیکه این موضوع ربطی به ایمنی خودرو ندارد به دلیل تعداد زیاد اتوبوسهای اسکانیا در ایران، طبیعی است که تعداد تصادفهای این خودرو نیز زیاد شود همانگونه که به دلیل بالا بودن تعداد کامیونهای هوو آمار تصادف این کامیونها نیز زیاد است. در تصادف اخیر عامل انسانی نقش اصلی را داشته است. نخست باید توجه داشت هر دستگاه اسکانیا 17تن وزن دارد و اگر بپذیریم هر دو خودرو با سرعت مجاز حرکت میکردند و 110 کیلومتر در ساعت سرعت داشتند وقتی دو خودرو با این وزن و سرعت با هم برخورد میکنند هیچ استانداردی نمیتواند جان مسافران را حفظ کند. البته کاملا مشخص است راننده اتوبوس اول در این تصادف سرعت غیرمجاز داشته است زیرا در سرعت مجاز در صورت ترکیدن لاستیک میتوانست کنترل خودرو را حفظ کند
در حالیکه اتوبوس حدود 30 متر از گاردریل را تخریب کرده و وارد لاین مخالف شده است. ضمن اینکه درباره ترکیدگی لاستیک نیز نکاتی وجود دارد از جمله اینکه وقتی تایر میترکد روی جاده خط ریزی برجا میماند اما تا جایی که اطلاع دارم در این حادثه چنین خطی وجود نداشته است. زمانی که محور جلوی اتوبوس با این سرعت با زمین برخورد میکند، بین محور و دانههای آسفالت و قیر اصطکاکی ایجاد میشود که جرقه و آتش بهوجود میآورد. از طرفی بخشهایی از اتوبوس از کامپوزیت تشکیل میشود که قابل اشتعال است. همچنین اگرچه گازوییل ضریب انفجار زیادی دارد ولی سوخت قدرتمندی است. در چنین شرایطی اگرچه اتوبوس استانداردهای لازم را دارا بوده اما به دلیل حرارت بالا طعمه حریق شده است ضمن اینکه در ابتدا نیروی امدادی وجود نداشته که بتواند آتش را خاموش کند و اتوبوسها کاملا سوختهاند. در این حادثه حتی اگر تایر فرسوده بوده باز این موضوع به شرکت سازنده ارتباطی ندارد. طبیعی است خودرویی که یکمیلیون کیلومتر کارکرد دارد تایر اصل را ندارد. بنابراین باید قبل از حرکت اتوبوسها از پایانه نظارت دقیقی انجام شود و شرکتهای حملونقل باید به مسوولیتهای خود واقف
باشند. نکته دیگر بحث مراقبت و کنترل است. سیستم مراقبت و کنترل در کشور ما آن اندازه که خودروها پیشرفت کردهاند، پیشرفت نداشته و هنوز این کار با روشهای سال 1353 انجام میشود. در چنین حوادثی نباید نقش عامل انسانی و وظیفه نظارت را نادیده بگیریم و همهچیز را تقصیر خودروساز بیندازیم. باید بپذیریم اگرچه رانندگان بین شهری ما افراد زحمتکشی هستند اما باید بهصورت جدی غربالگری شوند و نظارتهای بیشتری صورت بگیرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.