|

سوریه، فرصتی برای مانور ایران

جان فاند . فرنگیس بیات

این روزها انواع و اقسام لطیفه‌هایی را در واشنگتن می‌شنویم که بیش از هر چیز بر بی‌عملی قهرمانانه دولت «اوباما» در سوریه انگشت گذاشته است. اوباما را با این جمله دست می‌اندازند: «او با حرکت سریعی از عقب‌ رو به جلو شروع کرد و حالا پشت سر روسیه راه می‌رود.» هیچ‌کس از ما تقریبا پیش‌بینی نمی‌کرد که بعد از پیروزی جنگ سرد برای سیاست آمریکا چنین اتفاق‌هایی رخ بدهد. رییس‌جمهوری روسیه آشکارا در راس هدایت‌کنندگان سیاست‌های مربوط به حل و فصل منازعه در سوریه است. «ولادیمیر پوتین» در مقاله‌ای انتقادی در «نیویورک‌تایمز» با نکوهش سیاست‌ها و جهت‌گیری‌های آمریکا، خود را در هیبت یک «صلح‌ساز» در مناقشه سوریه نشان داد تا اینکه لحن حمایت‌جویانه‌ای برای «اسد» در پیش بگیرد. هر روز پوتین و «اسد» قیمت معامله آبرومندانه تسلیحات شیمیایی با آمریکا را بالاتر می‌برند. پوتین امروز خواستار این است که هر معامله‌ای باید مشروط به تعهد آمریکا برای عدم‌حمله به سوریه باشد. اسد در کنار این مطالبه می‌گوید تا زمانی که آمریکا به تسلیح شورشیان ادامه بدهد، سر هیچ میزمذاکره‌ای حاضر نخواهد شد. انتقال تسلیحات به شورشیان تنها چند روز پیش آغاز شد چراکه دولت اوباما از انتقال تسلیحات پا پس کشیده بود. پوتین آماده انجام حرکت دوم بعد از بحران سوریه است. در گرماگرم نقض تحریم‌های بین‌المللی، ولادیمیر پوتین، هم‌اکنون در حال تامین سیستم پیچیده موشکی ضدهوایی و ساخت دومین رآکتور هسته‌ای برای ایران است. البته چنین حرکتی به معنای کمک به ایران برای تکمیل برنامه هسته‌ای این کشور با سرعت بیشتر است. اما در این میان ایران ترجیح می‌دهد که برای یک توافقنامه با آمریکای تضعیف‌شده به نقاط خوبی برسد و از این رهگذر می‌تواند پذیرش جامعه بین‌المللی برای مطالبات هسته‌ای‌اش را هم به دست آورد. ایران در به توقف‌کشاندن و بیرون‌ماندن و معلق‌کردن مذاکرات با غرب بر سر پرونده هسته‌ای خبره است. ایران یک‌بار دیگر درحال تلاش برای دو تکه‌کردن جامعه بین‌المللی است. رییس‌جمهوری جدید ایران به‌زودی در مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک سخنرانی خواهد داشت. اطلاعاتی که به رسانه‌ها درز کرده نشان می‌دهد که ایران تمایل دارد مذاکرات هسته‌ای را در حاشیه اجلاس آغاز کند. سخنرانی حسن روحانی مطمئنا فاصله زیادی با لفاظی‌های رییس‌جمهوری پیشین خواهد داشت. به اعتقاد آگاهان، مسایل ایران در آمریکا، تصویر مسالمت‌جویانه‌تر روحانی و دشواری حل مساله سوریه به ایران شانس افزون‌تری برای مانور بیشتر بر سر پرونده هسته‌ای‌اش می‌دهد. هدف ایران ایجاد شرایطی است که درآن درعوض دستیابی به توافق هسته‌ای، تحریم‌های بین‌المللی متقابلا برداشته شود. تنها تعداد معدودی در آمریکا هستند که باور دارند آمریکا به خاطر کاربرد تسلیحات شیمیایی نهایتا به سوریه حمله خواهد کرد. ایران جدا به‌دنبال فرصتی است که احتمال حمله آمریکا و اسراییل را علیه خاک خود به حداقل برساند. سوریه برای ایران دقیقا چنین فرصتی را فراهم می‌آورد. ایران به‌دنبال فرصت «سوریه» برای قبضه‌کردن چنین شانس مانوری است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.