رییس کل بانک مرکزی در همایش «بانکداری اسلامی»:
برنامه ضربتی و شوکآور ارزی نداریم
شرق: بیستوچهارمین همایش بانکداری اسلامی بهگونهای کاملا متفاوت با سالهای قبل برگزار شد. وزیر اقتصاد، رییس دفتر رییسجمهور و رییس کل بانک مرکزی میهمانان ویژه این همایش بودند. از این سه نفر، هر کس پشت تریبون قرار گرفت از بانکداری اسلامی دفاع کرد و بر لزوم آن تاکید، اما دریغ از ارایه یک آمار که جزو لاینفک هرساله همایش بانکداری اسلامی بود. عدم ارایه آمار به بعد از همایش هم رسید بهطوریکه نشست خبری رییس کل با خبرنگاران حذف شد تا وزیر اقتصاد و رییس کل بانک مرکزی با خیال آسودهتری محل همایش را ترک کرده باشند. علی طیبنیا، وزیر اقتصاد بهعنوان بلندپایهترین مقام حاضر در همایش آغازگر سخن شد. او در همان ابتدای سخنانش گفت: اولویت اصلی دولت بهبود رشد اقتصادی، بخش تولید و اشتغال است و اگر سیاستها بهصورت هماهنگ اتخاذ نشود بهجای همافزایی، مشکلات را زیاد خواهد کرد و تلاش حوزههای مختلف را نیز خنثی میکند. همچنین اگر سیاستهای پولی، مالی به صورت جزیرهای تنظیم شود به مجموعه هماهنگ و کلیت واحد نمیرسیم؛ از همینرو در وهله اول باید مسوولان به درک واحد برسند تا سیاستهای پولی و مالی در این راستا تنظیم شود.
بودجه نامتعادل اولین چالش بانکی
وزیر اقتصاد به ریشه مشکلات فعلی سیستم بانکی نیز گذری داشت و ادامه داد: ساختار نامتعادل بودجه دولت اولین چالش سیستم بانکی است چراکه تجربه نشان داده همواره درآمدهای پرنوسان عامل اصلی نوسانات اقتصادی ایران بوده است. وی با بیان اینکه ریشه عمده نوسانات اقتصادی، نوسانات نفتی است و همچنین تغییرات حجم پول و سیاستهای پولی کاملا ناشی از بودجههای نامتوازن دولت است اظهار کرد: مشکل دوم عدم تعادل تجارت خارجی و سهم بالای درآمدهای نفتی و همچنین سهم کم درآمدهای ناشی از صادرات غیرنفتی است. طیبنیا گفت: مجموعه عوامل باعث شده طی 40سال گذشته تورم بالایی را داشته باشیم و نرخ ارز از ثبات نسبی برخوردار بوده است؛ همچنین بانکمحور بودن اقتصاد و عدم توسعه بازار سرمایه چالش سوم است که پیشروی سیستم بانکی قرار دارد. به اعتقاد وزیر اقتصاد دخالت گسترده دولت در سهمیهبندیهای پولی و مالی از جمله تعیین دستوری نرخ سوخت، عدم تناسب بین نرخ سود سپردهها و نرخ تورم و همچنین منفیبودن نرخ سود بانکی مشکل دیگر سیستم بانکی است. وی افزود: بدهی دولت و شرکتهای دولتی، حجم بالای معوقات بانکی، پایینبودن سرمایه بانکها و عدم ساماندهی نهادهای مالی
غیرمتشکل پولی مشکلات دیگر سیستم بانکی است. طیبنیا تصریح کرد: تورم و رکود عامل دوم مشکلات سیاستهای پولی و مالی است که باید قویا مدنظر باشد چراکه الان در شرایط رکود قرار داریم و با وجود رشد اقتصادی منفی و همچنین مشکلات اشتغال اولویت دولت بهبود رشد اقتصادی، تولید و اشتغال است.
دولت بنا ندارد به رشد نقدینگی متوسل شود
وی با بیان اینکه برای رسیدن به هدف مذکور دولت بنا ندارد به رشد نقدینگی متوسل شود، گفت: در همین اساس اخیرا تیمی تشکیل شده که برای حل مشکلات اقتصادی در کوتاهمدت راهکار و برنامه ارایه دهد؛ تجربه نشان داده که نمیشود با رشد نقدینگی، مشکلات تولید و کسبوکار را حل کرد. وزیر اقتصاد مشکل سوم سیاستهای پولی و مالی را سلطه مالی و وابستگی این سیاستها به یکدیگر دانست و تصریح کرد: این مشکلات باعث شده که هر سه جز پایه پولی کاملا به بودجه دولت وابسته شود، بر همین اساس ابزارهای مرسوم سیاستهای پولی، عملیات بازار باز، تعیین نرخ سود سپرده قانونی برای مهار رشد نقدینگی کارآمد نبود. طیبنیا تاکید کرد: استقلال بانک مرکزی در گرو این قطع سلطه مالی است، بر همین اساس باید سهم درآمد پاک مالیاتی افزایش و در مقابل انقباض در هزینههای جاری و اولویتبندی طرحهای عمرانی در اولویت باشد.
غوغای مصرفگرایی در توزیع اعتبارات
رییس دفتر رییسجمهور دومین سخنران همایش بود. او با بیان اینکه مصرفگرایی در توزیع اعتبارات سیستم بانکی در هشتسال گذشته غوغا کرده است، از پایان تناقض بانکداری و بنگاهداری خبر داد و گفت: دیگر هر روز منتظر یک بخشنامه جدید بانکی نخواهیم بود. محمد نهاوندیان با اشاره به اینکه هماکنون حساسترین شرایط را سیستم بانکی ما میگذراند، اظهار کرد: از خارج از کشور بهسبب تحریمها و از داخل کشور بهسبب هجمههای مدیریتی طی این سالها سیستم بانکی تحت فشار بوده است. مداخله در سیستم بانکی باید متوقف شود وی با طرح این سوال که چرا رابطه دوسویه بخش مالی و بانکی بهنحو رضایتبخشی نبوده است؟ گفت: مداخلات در سیستم بانکی باید متوقف شود و اصلیترین نکته در شرایط فعلی اقتصاد این است که آرامش در سیستم اقتصادی ایجاد شود. رییس دفتر رییسجمهور با تاکید بر اینکه علایم هدایتکننده بهنحو باثبات به مدیریت اقتصادی کشور باید داده شود، تاکید کرد: اینکه هر روز و هر هفته منتظر یک بخشنامه جدید در سیستم بانکی باشیم نمیتواند توقع عملکرد مثبت را ایجاد کند. تجلی رونق اقتصادی در ایجاد آرامش در فضای اقتصادی است.
آتش تورم باید خاموش شود
رییس اتاق بازرگانی ایران با اشاره به اینکه در حال حاضر رکود تورمی در کشور را تجربه میکنیم، گفت: اما نرخ تورم التهابآورترین بخش است که باید آتش آن را خاموش و رونقافزایی برمبنای کاهش تورم ایجاد کنیم.
بانکها حق بنگاهداری ندارند
نهاوندیان گفت: بانکی که بانکداری دارد حق بنگاهداری ندارد و باید به این تناقض پایان داد. انحراف از آنجا آغاز شد که به عملیات غیرمولد وام دادیم، مصرفگرایی در توزیع اعتبارات سیستم بانکی ما در هشتسال گذشته غوغا کرد. اضافهها را از کجای اقتصاد باید درآورد؛ الا با توقعات تورمی. وی با انتقاد از ممنوعالخروج کردن مدیران بنگاههای اقتصادی بدهکار به سیستم بانکی و با بیان اینکه به این اقدام به چه چیزی میخواهیم دست یابیم، اقدامات مذکور را واژگونه کردن اقتصاد توصیف کرد و گفت: چرا اقتصاد ایران نمیتواند از تورم نجات یابد؟
استقلال بانک مرکزی دغدغه رییسجمهور است
ولیالله سیف که بهتازگی ریاست بانک مرکزی را بهعهده گرفته است، بهعنوان آخرین سخنران مهم برگهای را از جیبش درآورد و از روی آن هر چه را که بهمناسبت بانکداری اسلامی نوشته بود، خواند. نوشتهای کوتاه که برخلاف شیوه بهمنی، رییس کل سابق، فاقد عدد و رقم بود. سیف ضمن تاکید بر اینکه دیگر استقلال این بانک دغدغه وی بهتنهایی نیست، گفت: استقلال بانک مرکزی دغدغه تمام تیم اقتصادی دولت و حتی رییسجمهور است. رییس کل بانک مرکزی با بیان اینکه اگر تمرکز اصلی بر رفع اشکالات و ایرادات قانون پولی و بانکی باشد میتوان نقاط ضعف بانکداری بدون ربا را تقویت و این قانون را در جهت اسلامیشدن سوق داد، افزود: در مرحله اول باید بانکداری اسلامی ایران با بانکداری سایر کشورها مقایسه شود همچنین برای تحقق این هدف باید انسجامی در تیم اقتصادی دولت وجود داشته باشد. وی چالشهای مهم سیستم بانکی را کنترل تورم، مقرراتگذاری، نظارت بر موسسات پولی و ثبات بازار ارز دانست و گفت: باید رقابتی سالم در سیستم بانکی کشور در جهت حرکت به سمت بانکداری اسلامی ایجاد شود.
وزیر و رییس کل در حاشیه
هرساله زمانی که بخش اول سخنرانیها تمام میشد رییس کل بانک مرکزی در نشست خبری بهمناسبت همین روز حاضر میشد تا پاسخگوی سوالات خبرنگاران باشد، اما این نشست هم به آسانی حذف شد تا تفاوتهای بیستوچهارمین همایش بانکداری فقط به عدم ارایه آمار ختم نشود. حذف نشست خبری موجب شد تا خبرنگاران در راهروهای موسسه عالی بانکداری به دنبال وزیر اقتصاد و رییس کل باشند و آنها نیز در گریز از دست خبرنگاران. در نهایت تلاشهای خبرنگاران موجب شد تا هر دو نفر به گفتن چند جمله اکتفا کنند. طیبنیا در جمع خبرنگاران گفت: باید به گونهای عمل کنیم که با هدایت منابع بانکی به سمت طرحهای دارای توجیه اقتصادی این امکان فراهم شود تا سرمایهگذاران در سیستم بانکی از سود واقعی بهرهمند شود.
وی اولویتهای کاری اقتصاد در سیستم بانکی کشور را اجراییکردن آییننامهها و دستورالعملهای سیستم بانکی عنوان و اظهار کرد: باید بانکداری اسلامی بهطور کامل در کشور اجرایی شود. البته تاکید بر اجرای بانکداری اسلامی به معنای وجود ربا و بانکداری فعلی نیست.
تغییر نرخ سود بانکی در دستور کار نیست
سیف هم در حاشیه همایش، منکر گفتههای قبلیاش درمورد افزایش نرخ سود بانکی شد و هرگونه افزایش نرخ را منتفی اعلام کرد. او گفت: در زمان حاضر برنامه تغییر نرخ سود بانکی در دستور کاری این بانک نیست. باید در درجه اول بتوانیم نسبت به کاهش تورم اقدامات لازم را انجام دهیم تا پس از آن این تعادل بین نرخ سود و تورم به وجود آید.
برنامه ضربتی و شوکآور ارزی نداریم
رییس کل بانک مرکزی همچنین در پاسخ به پرسشی گفت: وضعیت بازار ارز هماکنون در حال تعادل است و بانک مرکزی برنامه کوتاهمدت برای بازار ارز نداشته و قرار نیست برنامههای ضربتی و شوکآور برای این بازار تدوین شود.
پرونده ارزی بانکها از اول رسیدگی میشود. رییس کل بانک مرکزی با تاکید بر اینکه پرونده برداشت ارز از حساب بانکها به صورت دقیق در دوره وی مورد رسیدگی قرار خواهد گرفت گفت: این پرونده را یکبار دیگر بررسی میکنیم و اگر بانکها تخطی کرده باشند که هیچ، پول از حساب آنها برداشت شده ولی اگر این پول اشتباه برداشت شده باشد آن را به حساب برمیگردانیم. رییس کل بانک مرکزی درباره انتقاد واردکنندگان مبنی بر اینکه بانک مرکزی، ارزی به واردات کالا اختصاص نمیدهد، گفت: تمام این مشکلات بهزودی حل خواهد شد و پرونده ارز کالای اساسی هماکنون در حال بررسی است؛ هماکنون در حال رسیدگی چگونگی اختصاص ارز برای کالاهای اساسی هستیم، هر وقت مشخص شد اعلام میکنیم.
ترک فوری محل همایش
این سخنان که عنوان شد، وزیر اقتصاد و رییس کل بانک مرکزی فورا محل برگزاری همایش را ترک کردند تا بیش از این اطلاعاتی به خبرنگاران ندهند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.