|

شوراها و نیاز به برنامه 4ساله

علی نوذرپور . معاون پیشین سازمان شهرداری‌

سوال جدی‌ای که فراروی شوراهاست، این است: نیاز به برنامه‌ریزی تا چه میزان ضروری است؟ آیا با وجود طرح‌های جامع، هادی و تفصیلی که سند کالبدی توسعه شهری‌اند، شوراها نیاز به طرحی جداگانه دارند یا خیر؟ آیا طرح‌های موضعی و موضوعی که در ادامه طرح تفصیلی تهیه می‌شوند، می‌توانند برطرف‌کننده نیاز شوراها به برنامه‌ریزی باشند؟ همچنین به موجب قانون عمران، نوسازی و اصلاحات شهر، شهرداری‌های مشمول عوارض نوسازی باید براساس طرح‌های جامع و تفصیلی خود، برنامه پنج‌ساله عمرانی تهیه کرده، پس از تصویب شورای اسلامی شهر و تایید وزارت کشور به مرحله اجرا درآورند. آیا برنامه مذکور می‌تواند برنامه شورا نیز باشد؟ بررسی وظایف شوراها از یک‌سو و مفاد طرح‌ها و برنامه‌های مذکور، نشان می‌دهد که بخشی از وظایف شورا که ناظر بر دستگاه‌های دولتی متولی خدمات شهری‌اند، در برنامه‌های مذکور نیامده است. به‌عنوان مثال می‌توان به بندهای ذیل اشاره کرد: - وضع مقررات و نظارت بر حفر مجاری و مسیرهای تاسیسات شهری. - از جمله دیگر وظایف قانونی شوراها که خارج از حیطه وظایف و اختیارات شهرداری است همکاری با شورای تامین شهرستان است. مواردی که اشاره شد ناظر به وظایف دستگاه‌های اجرایی دولتی است که شوراهای شهر نیز وظایفی از جایگاه منتخبان مردم در انجام صحیح آنها دارند. آیا برای انجام این وظایف، نیازی به برنامه هست یا خیر؟ شوراها برنامه خود را برای انجام این وظایف نمی‌توانند در برنامه‌هایی که شهرداری‌ها تهیه می‌کنند، پیدا کنند بنابراین باید برنامه‌ای تهیه کنند که علاوه بر شهرداری‌ها سایر واحدهای شهرستانی،‌ سازمان‌ها و موسسات دولتی و موسسات عمومی غیر دولتی که در زمینه ارایه خدمات شهری وظایفی را بر عهده دارند را نیز شامل شود: این موارد در قانون شوراها به شرح ذیل آمده است:‌ برنامه‌ریزی درخصوص مشارکت مردم در انجام خدمات اجتماعی، اقتصادی، عمرانی، فرهنگی، آموزشی و سایر امور رفاهی با موافقت دستگاه‌های ذی‌ربط. در موارد برشمرده به وظیفه اساسی شوراها یعنی «مشارکت» ‌پرداخته شده است. امری که فقدان آن در اداره امور شهرها به معنای نبود شوراها در جایگاه قانونی خود است، یعنی اگر مردم در اداره امور شهرها مشارکت نداشته باشند پس شوراها شکل گرفته‌اند که چه کنند؟ علاوه بر دو دسته وظیفه‌ای که برشمرده شد، شوراها وظیفه دیگری نیز دارند که در بند ذیل از قانون شوراها آمده است: اقدام درخصوص تشکیل انجمن‌ها و نهادهای اجتماعی، امدادی، ارشادی و تاسیس تعاونی‌های تولید و توزیع و مصرف. دربند صدرالذکر قانون، شوراها را موظف به تشکیل سازمان‌های مردم‌نهاد کرده است. همچنین مستند به این بند قانونی است که تعدادی از شوراها در کلانشهرها اقدام به تشکیل «شورایاری»‌کرده‌اند. علاوه بر این موارد آیا تاکنون شنیده‌اید که در شوراها توانسته باشند تعاونی‌های مختلف تشکیل دهند هرچند در قانون به‌صراحت از آن نام برده شده است. شوراهای شهر علاوه بر نظارت و مدیریت امور شهرداری‌ها در چهاردسته دستگاه‌های دولتی متولی خدمات شهری، سازمان‌های مردم‌نهاد، مشارکت مردم و تعاونی‌ها وظیفه دارند که در هیچ‌یک از برنامه‌هایی که برای شهرداری‌ها تهیه می‌شود به آنها پرداخته نمی‌شود از این‌رو شوراهای دوره چهارم برای حرکت به سمت مدیریت یکپارچه شهری نیاز به برنامه مستقل از شهرداری دارند و برای تدوین برنامه چهارساله شوراها نیاز هست تا شورایعالی استان‌ها و وزارت کشور نظام‌نامه تدوین برنامه چهارساله شوراها را تدوین و به شوراهای سراسر کشور ابلاغ کند و شوراها ضرورت‌وار تا تدوین نظام‌نامه جهت‌گیری، اهداف و رئوس برنامه‌های چهارساله خود را تدوین کنند و با ابلاغ نظام‌نامه مذکور، برنامه اصلاحی و تکمیلی را تدوین و اجرا کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.