|

شمارش معکوس برای حمله غرب به سوریه

سودابه رخش: شمارش معکوس برای حمله به سوریه آغاز شده. نیروهای نظامی انگلیس و آمریکا در قبرس و سواحل مدیترانه منتظر کوچک‌ترین اشاره‌ای از رهبرانشان هستند تا آتش‌بازی به‌راه بیندازند؛ با یا حتی بدون مجوز شورای امنیت سازمان ملل. صحبت‌های رهبران غربی در چند روز اخیر ذهن‌های خوشبین‌ترین ناظران را هم آماده حمله به سوریه کرده است. سوریه‌ای که بسیاری بر این باورند که ارتشش تاب مقابله با تجهیزات نظامی ناتو یا ابرقدرتی مانند آمریکا را نخواهد داشت. کامرون به‌عکس اوباما بی‌پروا و صریح از گزینه نظامی صحبت می‌کند و می‌گوید: «بریتانیا مسوولیت دارد که رژیم اسد را به دلیل استفاده، اخلاقا غیرقابل دفاع» سلاح شیمیایی مجازات کند، حتی اگر این اقدام بدون دستور سازمان ملل باشد.» به گزارش «ایندیپندنت» نخست‌وزیر انگلیس در اولین اظهاراتش پس از بحران گفت که دولت در حال بررسی اقدام‌های قانونی و مناسب است تا قابلیت تولید سلاح‌های شیمیایی اسد را کاهش دهد یا از آن جلوگیری کند. اما به نظر می‌رسد کامرون و معاونش، نیک کلگ در پی آنند که به افکار عمومی بفهمانند؛ چنین اقدامی می‌تواند بدون حکم شورای امنیت سازمان ملل یا حتی بدون گزارش بازرسان سازمان ملل حاضر در محل مورد حمله شیمیایی، صورت بگیرد. قانونگذاران وزارت امورخارجه انگلیس و دادستان کل این کشور راه مداخله نظامی در سوریه با استفاده از معافیت بحث‌برانگیز «انسان‌دوستانه» سازمان ملل را مورد بررسی قرار دادند، راهی که به انگلیس اجازه می‌دهد که بدون مجوز شورای امنیت وارد عمل شود. با این حال مقامات سوری همچنان بر مواضع خود پابرجا مانده‌اند. وائل الحلقی، نخست‌وزیر سوریه دیروز درباره هرگونه حمله نظامی به کشورش هشدار داد و تاکید کرد که سوریه گورستان متجاوزان خواهد بود. انگشت اتهام به سوی مخالفان از سویی دیگرنماینده سوریه دیشب در سازمان ملل هشدار داد: وضعیت عراق یکی از نمونه‌های حمله به یک کشور در منطقه است. بشار جعفری افزود: کسانی که در منطقه زندگی می‌کنند می‌دانند که پیامدهای حمله به سوریه چه خواهد بود. او در پاسخ به خبرنگاری که پرسید آیا تایید می‌کنید که دولت سوریه برخی اماکن را تخلیه می‌کند، گفت: ما در حال جنگ و برای آن آماده هستیم. جعفری گفت من کارشناس نظامی نیستم ولی در هنگام جنگ امور لازم انجام می‌شود. بشار جعفری همچنین اتحادیه عرب را متهم کرد که در تلاش بوده به سوریه حمله شود. بشار جعفر نماینده سوریه در سازمان ملل خواستار تحقیق علمی در مورد حمله شیمیایی اخیر در سوریه شد. وی قویا استفاده از سلاح‌های شیمیایی را محکوم کرد و گفت حتی آمریکا به پیمان منع استفاده از سلاح‌های شیمیایی نپیوسته است و آن را «دورویی» و «تزویر» دانست. او قویا استفاده دولت سوریه از سلاح‌های شیمیایی را رد کرد و آن را به شورشیان این کشور نسبت داد. اما غربی‌ها بی‌اعتنا به اظهارات سیاسیون سوری در جاده جنگ به پیش می‌رانند. کامرون دیروز در حالی که پیش‌نویس یک قطعنامه در محکومیت استفاده از سلاح شیمیایی در سوریه را به سازمان ملل ارایه می‌داد گفت که اقدام نظامی علیه سوریه باید قانونی و مناسب باشد. با این حال گزارش‌ها حاکی از آن است که نمایندگان روسیه و چین، نشست شورای امنیت در مورد سوریه را ترک کردند. ویلیام هیگ نیز با تکرار اظهارات کامرون گفت: باید با اقدام نظامی به جهان نشان بدهیم که استفاده از سلاح‌های شیمیایی بدون پاسخ باقی نمی‌ماند. جلسه شورای امنیت درحالی برگزار شد که سخنگوی رسمی دبیرکل سازمان ملل نیز اعلام کرد که دستیابی این شورا به موضع یکپارچه درخصوص بحران سوریه حل وفصل این بحران را آسان‌تر می‌کند. با این حال بان کی‌مون همچنان بر راهکارهای سیاسی تاکید دارد و گفت که بازرسان سازمان ملل برای تکمیل تحقیقات خود به چهار روز زمان نیاز دارند. او با ابراز نگرانی از تحولات جاری پیرامون سوریه از جامعه جهانی خواست تا به صلح و دموکراسی فرصت دهند و از برافروختن آتش جنگ در سوریه بپرهیزند. با وجود این، پارلمان انگلیس همچنان پیگیر حمله احتمالی به سوریه است. به گفته نخست‌وزیر انگلیس، پارلمان این کشور امروز جلسه‌ای را در این زمینه برگزار خواهد کرد. هرچند تب‌وتاب حمله به سوریه در انگلیس بالا گرفته اما همه سیاسیون بریتانیایی موافق اقدام این کشور علیه دولت اسد نیستند. به گزارش گاردین، برخی از مقام‌های ارشد وزارت دفاع انگلیس نسبت به عواقب مداخله نظامی هشدار داده و اعلام کرده‌اند: واقع‌بینانه نیست اگر فکر کنیم جنگ داخلی سوریه می‌تواند با مداخله نظامی خارجی حل شود. سوریه به محل محک اتحاد انگلیس و آمریکا نیز بدل شده است. مذاکرات مقامات این دو کشور با جدیت بیشتری دنبال می‌شود. دیروز نیز برای دومین‌بار، رهبران انگلیس و آمریکا در مورد واکنش‌های احتمالی به گزارش کاربرد سلاح‌های شیمیایی به بحث نشستند. به گفته دولت بریتانیا و آمریکا، واکنش احتمالی با هدف سرنگون کردن اسد صورت نمی‌گیرد بلکه واکنشی تنبیهی در قبال کاربرد سلاح شیمیایی است. شنود، توجیه‌کننده حمله «فارین پالیسی» در گزارشی به نقل از سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا از استراق‌سمع گفت‌وگویی خبر داد که در آن پس از حمله روز چهارشنبه یک مقام وزارت دفاع سوریه با یکی از فرماندهان واحد تسلیحات شیمیایی صحبت می‌کند. در ادامه این گزارش آمده است؛ این مقام وزارت دفاع سوریه با دستپاچگی پرسش‌هایی را درباره علت استفاده از عامل شیمیایی و گاز اعصاب در حمله اخیر در حومه دمشق مطرح می‌سازد. در همین حال یکی از کانال‌های تلویزیونی اسراییل از دست داشتن ماهر اسد، برادر بشار اسد در حمله شیمیایی هفته گذشته خبر داد. وزیر دفاع آمریکا نیز برای چندمین‌بار تاکید کرد، اگر رییس‌جمهوری این کشور دستور حمله به سوریه را صادر کند، نیروهای آمریکایی آماده هستند. جو بایدن، معاون اول رییس‌جمهوری آمریکا هم گفت؛ «شکی نیست» که عامل حمله شیمیایی هفته گذشته در سوریه، حکومت بشار اسد بوده است. اندره فوگ راسموسن هم دیروز در پایان نشست سفرای ناتو در بروکسل گفت: استفاده از سلاح‌های شیمیایی غیرقابل‌قبول است و باید به آن پاسخ داد. همچنین سایت نیویورک‌تایمز روز سه‌شنبه هک شد. شواهد نشان داده است که گروه حامی بشار اسد عامل این حمله بوده است. مقام‌های کاخ‌سفید آمریکا اعلام کرده‌اند؛ این کشور ممکن است روز پنجشنبه (امروز) به سوریه حمله کند. به گزارش «واشنگتن‌پست»، واکنش احتمالی از سوی واشنگتن یک حمله دریایی از دریای مدیترانه است که احتمالا بیشتر از دو روز طول نمی‌کشد و به سمت اهداف مستقیم، جایی که گمان می‌رود زرادخانه تسلیحات شیمیایی سوریه در آنجا باشد، صورت می‌گیرد. اولاند: فرانسه، آماده مجازات اسد است فرانسه نیز با اتکا به وجهه‌ای که از جنگ لیبی به دست آورده، ‌درصدد است جایی در میان رهبران حمله‌کننده به سوریه داشته باشد. منابع خبری نزدیک به رییس‌جمهوری فرانسه گفته‌اند که یکی از گزینه‌های فرانسه استقرار ناو هواپیمابر شارل دوگل در نزدیکی آب‌های سوریه خواهد بود. اما به گفته این منابع خبری این ناو فرانسوی که همچنین در بندر تولون در جنوب فرانسه پهلو گرفته است، برای رسیدن به مقصد خود در سواحل سوریه نیاز به سه روز زمان خواهد داشت و استقرار آن هنوز در نظر گرفته نشده است. اتحادیه عرب در کنار مخالفان اسد تحرکات اتحادیه عرب هم در این میان افزایش داشته است. این اتحادیه در نشست فوق‌العاده خود در مورد سوریه دولت اسد را مسوول استفاده از سلاح شیمیایی عنوان کرد. علاوه بر این اتحادیه عرب اعلام کرد: تا موعد برگزاری نشست وزیران خارجه عرب که قرار است هفته آتی برگزار شود این نشست همچنان ادامه دارد. نبیل العربی، دبیرکل اتحادیه عرب نیز چهار محور اصلی را برای بررسی و تعامل با بحران سوریه و حوادث «غوطه شرقی» دمشق مشخص کرد. اتحادیه عرب در این نشست خواستار فرستادن پرونده سوریه به شورای امنیت شد. به گزارش الجزیره در این نشست، الجزایر، عراق و لبنان سیاست‌های محافظه‌کارانه‌تری را اتخاذ کردند. در همین حال «عبدالحلیم خدام»، معاون سابق رییس‌جمهوری سوریه مداخله نظامی در سوریه را تایید کرد و گفت مردم سوریه از این طریق از کشتارهای نظام نجات پیدا می‌کنند. با وجود حمایت‌های بسیاری از کشورهای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای از حمله به سوریه، اخضر ابراهیمی فرستاده مشترک سازمان‌ملل و اتحادیه عرب به سوریه نسبت به پیامدهای حمله نظامی هشدار داد و گفت: «محققان در حال انجام تحقیقات خود در سوریه هستند و باید به آنها اجازه داد تا این تحقیقات را کامل کنند. ما همچنان منتظر مدارکی هستیم که آمریکا، انگلیس و فرانسه مدعی هستند درخصوص استفاده ارتش سوریه از سلاح‌های شیمیایی در اختیار دارند.» برخی دیگر از رهبران جهان نیز نگرانی خود را نسبت به حمله به سوریه ابراز کردند. نبیل فهمی وزیر خارجه مصر با تاکید بر حمایت کشورش از مردم سوریه و با اعلام اینکه مصر‌ درصدد جهاد در سوریه نیست گفت: راه‌حل نظامی در سوریه وجود ندارد و باید راه‌حل سیاسی در این کشور محقق شود. رییس‌جمهوری ونزوئلا هم اعلام کرد، هرگونه حمله نظامی خارجی علیه دولت سوریه می‌تواند به یک «ننگ فاجعه‌بار» منجر شود. در دیگر سو وزیر امور خارجه لبنان نیز نسبت به پیامدهای منفی جنگ علیه سوریه بر منطقه هشدار داد. لاوروف هم از قافله عقب نماند و در گفت‌وگویی با اخضر ابراهیمی بر راه‌حل سیاسی در سوریه تاکید کرد. وزیر امور خارجه این کشور ضمن هشدار نسبت به راه‌حل نظامی در سوریه می‌گوید این اقدام باعث بی‌ثباتی سوریه و خاورمیانه می‌شود. آماده‌باش ارتش‌های منطقه علاوه بر ارتش‌های کشورهای غربی، ارتش عربستان، اسراییل و عراق به حالت آماده‌باش درآمدند. رسانه‌های اسراییلی اعلام کردند: ارتش اسراییل در بالاترین حد به حالت آماده‌باش درآمده است. اگرچه نتانیاهو اعلام کرده بود که در درگیری‌های سوریه نقشی ندارد اما نسبت به هرگونه حمله احتمالی از جانب سوریه هشدار داده و گفته بود: اسراییل آماده است به هرگونه حمله‌ای از سوی سوریه، پاسخ کوبنده و فوری دهد. بسته‌شدن کانال سوئز علاوه بر تاکید وزیر خارجه مصر بر راهکارهای سیاسی در مورد سوریه، عبدالفتاح السیسی نیز روز گذشته در تصمیم که نشان از پایبندی مصر بر توافقنامه دفاعی مشترکش با سوریه است، دستور ممانعت از عبور ناوهای آمریکایی، انگلیسی یا هر کشور دیگری از کانال سوئز را صادر کرده است. با بسته‌شدن این کانال، یکی از راه‌های نفوذ آمریکا و انگلیس برای حمله به سوریه بسته شده و کشورهای غربی کار دشواری را در پیش دارند. با بالاگرفتن احتمال حمله به سوریه، مخالفان سوری اعلام کردند که دولت اسد فعالیت گسترده‌ای را برای تخلیه مراکز حساس و مهم امنیتی خود در دمشق و حومه آن آغاز کرده است. در همین حال روسیه نیز پس از اعلام آمادگی کشورهای غربی برای حمله نظامی به سوریه، خالی‌کردن پایگاه نظامی خود در بندر طرطوس و خارج‌کردن اتباعش از سوریه را آغاز کرده است. طبق این گزارش مقامات نظامی سوریه تمام کامیون‌های نظامی و تانکرهای حامل مواد شیمیایی لشکر 4 ارتش این کشور که مقر آن در پشت کوه «قاسیون» در حومه دمشق واقع شده است را به جاهای دیگری انتقال داده‌اند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.