|

الزامات احیای سازمان مدیریت-۱۷

راهکاری معماری بنای «توسعه» کشور

محمد ستاری‌فر

متن زیر نامه‌ای است که دکتر ستاری‌فر در سال 78 خطاب به آقای خاتمی نوشتند.
با رجوع به فصل پنجم برنامه بخش نظام تامین‌اجتماعی و یارانه‌ها مستحضر خواهید شد که ضعیف‌ترین، بی‌پایه‌ترین، بی‌تحلیل‌ترین ادبیات تامین اجتماعی حداقل در سه‌دهه اخیر نظام‌ برنامه‌ریزی، ‌در این بخش از برنامه تجلی پیدا کرده است، آن‌هم در جغرافیایی که حضرتعالی از زمان انتخابات و دوران ریاست‌جمهوری از اهمیت آن، سخن گفتید و دل سوزاندید و مقام‌معظم‌رهبری نیز در راس راهبردهای خود آن را اعلام کردند، اما متاسفانه راهبرد تفکر انحصاری حاکم بر نهاد برنامه‌وبودجه، اسم آن را آورد ولی رسم آن را نیاورد اکنون می‌توان با همت والای آن عزیز و پشتکاری که برای این دغدغه کلیدی تاکنون داشته‌اید، ضعف نوشتاری را جبران کرده و در عمل، نظام جامع تامین‌اجتماعی را با جامعیت، کفایت و فراگیری لازم برپا کرد و به پیش‌شرط و ابزار توسعه و هدف برنامه توسعه در عمل پاسخ گفت و آن را تحقق بخشید. از این رو برای جلوگیری از تکرار تجارب بسیار تلخ برنامه توسعه اول که تدوین و تصویب شد ولیکن به جای آن برنامه تعدیل اجرا شد و برنامه دوم و همچنین برای رفع و اصلاح کاستی‌های متعدد برنامه سوم، چگونگی کیفیت، حضور، انسجام، مشارکت، نظارت و ارزشیابی جنابعالی از نهاد برنامه‌وبودجه حرف اول را در رفع مسایل و مشکلات و بحران حاکم بر نهاد برنامه‌وبودجه خواهد زد، مجموعه‌ دولت و نهاد برنامه‌وبودجه، امری است لازم و بسیار ضروری وگرنه قضاوت‌های پیرامون برنامه سوم در پایان عملکرد آن، اگر بدتر از برنامه‌های اول و دوم نباشد، قطعا بهتر نیز نخواهد بود.
ویژگی‌های علمی و مدیریتی مسوول نهاد برنامه‌وبودجه کشور
پاسخ به این سوال به این مطلب برمی‌گردد که رییس دولت چگونه مسایل را می‌نگرد و از نهاد برنامه‌وبودجه خود چه می‌خواهد؟ همان‌طور که ملاحظه می‌فرمایید صرف‌نظر از نقش تاثیرگذار مسوول نهاد برنامه‌وبودجه، هیات‌رییسه آن نهاد نیز از جایگاه ویژ‌ه‌ای برخوردار است، از این رو اگر بخواهد نهاد برنامه‌وبودجه کشور سامان توسعه‌ای و پایداری به خود گیرد، باید هیات‌رییسه آن رییس سازمان برنامه‌وبودجه و معاونان سازمان بتوانند هرم برنامه‌ریزی کشور حداقل به شکل سطوح پنجگانه که تصویر آن در صفحات پیشین آورده شد را سامان دهند. هیات‌رییسه نهاد برنامه‌وبودجه کشور باید این توانایی را داشته باشد که با بسیج صاحبنظران فرهنگی، اجتماعی، روانشناسی، جامعه‌شناسی، زیست‌محیطی، نظریه‌پردازان توسعه در قلمروهای مختلف توسعه کشاورزی، توسعه انسانی و رشد پایدار، طرفداران اقتصاد دولت، اقتصاد بازار، اقتصاد تعاملی دولت بازار، طرفداران توسعه صادرات، جایگزینی واردات و... همه و همه را برای تهیه و تنظیم برنامه‌ها و بودجه‌های توسعه در نهاد برنامه‌وبودجه گردهم آورده و با متانت و بردباری و در یک فضای رقابتی و تشریک مساعی جمع‌آوری کند تا بتوانند نسبت به انباشت توشه‌هایی که همیشه موردنیاز نهاد برنامه‌وبودجه است و باید در آن نهادینه شده باشد (و اصلا برنامه‌وبودجه را از روی آن باید شناخت) اقدام کنند. توشه‌ها و انباشت سرمایه‌هایی همچون شناخت آگاهانه و عالمانه از کشور، جهان، نظام سلطه، آینده‌نگری، برخورد فعال با اندیشه‌ها، نهادینه‌کردن مشاهدات علمی، شناخت منطق‌های اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و قدرت مرتبه‌بندی آنها، عدم برخورد جزمی با مسایل، تعهد و تعلق‌خاطر به برنامه‌ها و اجرای دقیق آنها، پرهیز از مطلق‌گرایی، پرهیز از برخوردهای تک‌بعدی یا تک‌سبب‌بینی، اعتقاد به توسعه همه‌جانبه موزون، هماهنگی در قلمروهای توسعه اقتصادی، توسعه اجتماعی، توسعه فرهنگی، توسعه زیست‌محیطی و... عنایت و اعتقاد به اینکه توسعه یک فراخوان است؛ فراخوانی از دولت، مردم، ده، شهر، صنعت، کشاورزی، صادرات، واردات، سرمایه انسانی، سرمایه فیزیکی و... که باید از همه اینها در جای خود و در منزلت خود نهایت استفاده را کرد و از این طریق بنای توسعه کشور را ساخت و معماری کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.