|

بحران سوریه و تحرکات نظامی آمریکا

یوسف مولایی . استاد دانشگاه

مردم مصیبت‌زده سوریه در آتش ناآگاهی و بی‌مسوولیتی بزرگ، رنج‌ها و دردهای تسکین‌ناپذیر و غیرقابل‌درمانی را متحمل می‌شوند. شعله‌های جهل و آتش و خشونت و جنایت در هرسو خرمن عشق و حیات را به خاکستر مبدل می‌کند. در آخرین رویداد تلخ و شوک‌آور تمدن ملت بزرگی چون سوریه با سلاح‌های شیمیایی زنده‌به‌گور می‌شود. هیچ انسان باوجدانی نمی‌تواند از دیدن صحنه‌‌هایی چنین دهشتناک هزاربار در خود نلرزد. متاسفانه مردم بی‌گناه و بی‌دفاع سوریه هزینه سنگینی برای نزاع‌های سیاسی قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای می‌پردازند و سازمان‌های منطقه‌ای از قبیل اتحادیه عرب و سازمان کشورهای اسلامی چنان در ساختار پوسیده و کهنه خود زمینگیر شده‌اند که نه‌تنها هیچ نقش سازنده‌ای ایفا نمی‌کنند، بلکه با جهت‌گیری‌های غیرمسوولانه خود هرلحظه بر پیچیدگی اوضاع می‌افزایند. در شورای امنیت سازمان ملل هم که بحران سوریه فرصتی برای زورآزمایی دو ابرقدرت زمان جنگ سرد فراهم آورده است، هیچ تصمیم سازنده‌ای به‌نفع مردم سوریه اتخاذ نمی‌شود. در چنین شرایطی که بخشی از اپوزیسیون سوریه رسما تقاضای مداخله نظامی خارجی را می‌کنند و در شرایطی که بخشی از مردم ناامید و سرگردان سوریه از سر ناچاری ممکن است مقاومتی درمقابل مداخلات خارجی به‌عمل نیاورند، تحرکات نظامی آمریکا در منطقه و ازجمله در شرق مدیترانه نشان از تغییر موضع آمریکا در قبال تحولات سوریه دارد.آمریکا در گذشته نشان داده است که به‌رغم هزینه‌های سنگین مداخلات یکجانبه نظامی، توسل به زور یکی از گزینه‌های روی میز مقامات آمریکا در مقابله با بحران‌های بین‌المللی و منطقه‌ای است. آمریکا این روش را در افغانستان با استفاده از قطعنامه‌های 1373-1368، در عراق بدون مجوز شورای امنیت و در لیبی با استفاده از قطعنامه‌های 1970 و 1973 و در قالب مولفه «مسوولیت» برای حمایت به مرحله اجرا گذاشته است. با توجه به اینکه اصطلاح مسوولیت برای حمایت در ادبیات سازمان ملل و عرصه دیپلماتیک به‌عنوان اصل کلی مطرح شده و هنوز به‌صورت یک قاعده شفاف و جهانشمول با معیارهای دقیق و مصداق‌های مشخص درنیامده است، بنابراین دولت آمریکا می‌تواند درصورت وجود اراده سیاسی و تصمیم نظامی آمریکا، با استفاده از ظرفیت‌های عام مسوولیت برای حمایت استفاده کرده و درمقابل یخ‌زدگی و بی‌عملی جامعه جهانی، شعله‌های جنگ را در منطقه فروزان کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.