|

بررسی دستاوردهای‌های ایران از مسابقات جهانی ربوکاپ در گفت‌وگو با «مجید قلی‌پور»

رقابت شانه به شانه با دانشگاه‌های بزرگ جهان

زینب همتی

رقابت‌های جهانی ربوکاپ 2013 در حالی در هلند به کار خود پایان داد که تیم‌های ایرانی، موفق به کسب 13 مقام جهانی در لیگ‌های مختلف این دوره از مسابقات شدند. مسابقات ربوکاپ امسال در جنوب هلند و در شهر «آیندهون» که یک منطقه صنعتی است، برگزار ‌شد. 400 تیم از 42 کشور جهان در این مسابقات شرکت داشتند و همین مساله این رویداد را به یک میهمانی بزرگ برای ربات‌ها تبدیل کرده بود. در این دوره از مسابقات که از سوم تا یازدهم تیر برگزار ‌شد، سه تیم از واحدهای قزوین، یزد و تهران مرکز دانشگاه آزاد و سه تیم از دانشگاه‌های صنعتی امیرکبیر، علم و صنعت و دانشگاه گیلان حضور داشتند. ‌علاوه بر این تیم‌ها، سه تیم دانش‌آموزی از دبیرستان‌های فرزانگان، علامه حلی و اصفهان هم در این دوره از مسابقات حضور داشتند. در پایان این مسابقات تیم MRL دانشگاه آزاد اسلامی قزوین با کسب هفت مقام ارزشمند، تیم دانشگاه امیرکبیر با چهار مقام ارزشمند و تیم دانش‌آموزی نیز با کسب دو مقام، پرچم کشورمان را در بزرگ‌ترین رویداد رباتیک جهان به اهتزاز درآوردند. در همین زمینه گفت‌وگویی را با دکتر «مجید قلی‌پور» مدیر مرکز تحقیقات مکاترونیک دانشگاه آزاد اسلامی قزوین انجام داده‌ایم که از نظرتان می‌گذرد. ‌‌‌ ‌ مسابقات ربوکاپ چیست و هدف از برگزاری این مسابقات چیست؟ ربوکاپ یا جام‌جهانی ربات‌ها، یک پروژه بین‌المللی برای ارتقای هوش مصنوعی، رباتیک و دیگر زمینه‌های مرتبط است. فدراسیون جهانی ربوکاپ در تلاش است تا با طرح مساله‌ای استاندارد که دامنه گستره آن تمامی فناوری‌های موجود را به مشارکت و آزمون فرامی‌خواند، به پرورش تحقیقات هوش مصنوعی و ربات‌های هوشمند بپردازد. ربوکاپ، بازی فوتبال را با هدف ایجاد ابتکاراتی برای مسایل اساسی اجتماعی و صنعتی به عنوان محور اصلی تحقیقات خود انتخاب کرد. هدف نهایی ربوکاپ، تشکیل یک تیم کاملا هوشمند از ربات‌های انسان‌نما است که در سال ۲۰۵۰ برابر تیم قهرمان جام جهانی فوتبال به پیروزی دست یابد. به منظور دستیابی به این هدف، فناوری‌های گوناگونی باید دخیل شوند که از جمله آن اصول، طراحی عامل‌های خودکار، همکاری چند عامله، استفاده از استراتژی، تحلیل و استدلال زمان واقعی و ترکیب حسگر‌ها را می‌توان نام برد. ربوکاپ، محلی است برای آزمودن مجموعه‌ای از ربات‌های هوشمند پرسرعت در محیط‌های پویا و چارچوبی است برای تحقیق در جنبه‌های مختلف نرم‌افزاری. یکی از کاربردهای اصلی فناوری‌های موجود در ربوکاپ، جست‌وجو و نجات در زمان وقوع بلایای طبیعی از جمله زلزله در مقیاس وسیع است. ربوکاپ، پروژه امداد را در جهت ارتقای تحقیقات در زمینه مسایل اساسی اجتماعی آغاز کرده است و از اهداف اصلی، آن استفاده مفید از فناوری برای کاهش خسارات جانی ناشی از وقوع بلایای طبیعی است. ‌ مسابقات جهانی ربوکاپ از چه سالی و در کدام کشور رسما برگزار شد؟ چه تیم‌هایی در آن شرکت داشتند و تفاوت عمده آن با مسابقات امروزی در چه بود؟ ایده برگزاری مسابقات ربوکاپ برای اولین‌بار در سال ۱۹۹۲ توسط پروفسور «آلن مک‌ورث» از دانشگاه «بریتیش کلمبیا»ی کانادا در مقاله‌ای تحت عنوان «ربات‌های بینا» مطرح شد که در سال ۱۹۹۳ در کتابی تحت عنوان «Computer Vision: System, Theory, and Applications» منتشر شد. در همان زمان، گروهی از محققان کشور ژاپن به بررسی امکان‌پذیری برگزاری مسابقه فوتبال ربات‌ها پرداختند که این بررسی‌ها به برپایی رقابت‌های «Robot J-League» توسط پروفسور «مینورو آسادا»، «یاسو کنیوشی» و «هیرواکی کیتانو» منجر شد. این رقابت‌ها بعدها به ربوکاپ تغییر نام داد. رقابت‌های جهانی ربوکاپ از سال ۱۹۹۶ در اوزاکای ژاپن به صورت غیررسمی شروع به کار کرد و در سال 1997 در ناگویای ژاپن با 38 تیم از 11 کشور دنیا به صورت رسمی کار خود را شروع کرد. امروزه، یعنی در سال 2013، حدود 500 تیم از 40 کشور دنیا در رقابت‌های ربوکاپ شرکت می‌کنند که خود نشان از اهمیت این مسابقات برای کشورهای جهان دارد. ‌ حضور ایران در مسابقات جهانی ربوکاپ به چه سالی برمی‌گردد و دستاوردهایش از این مسابقات چیست؟ حضور فعال تیم‌های ایرانی در مسابقات جهانی از سال 1382 آغاز شد که این فعالیت به طور مستمر تا به امروز ادامه داشته است و هر ساله با افزایش کمی و کیفی تیم‌های ایرانی شرکت‌کننده همراه بوده است. با افزایش علاقه‌مندی تیم‌های ایرانی به دانش رباتیک و مسابقات ربوکاپ، در سال 1383 پیشنهاد برگزاری مسابقات آزاد ایران توسط دانشگاه آزاد اسلامی قزوین به فدراسیون جهانی ربوکاپ داده شد که خوشبختانه این پیشنهاد مورد موافقت قرار گرفت و طی هشت سال گذشته این مسابقات به صورت مداوم به وسیله کمیته ملی ربوکاپ ایران که متشکل از استادان برجسته رباتیک از دانشگاه‌های مختلف کشور است، به میزبانی دانشگاه آزاد اسلامی قزوین در فروردین‌ماه هر سال برگزار می‌شود. مسابقات ربوکاپ آزاد ایران، محلی برای آماده‌سازی و تقویت تیم‌ها برای شرکت در مسابقات جهانی است. علاوه بر این، تیم‌های نوپا این فرصت را پیدا می‌کنند که از تجربیات تیم‌های دیگر استفاده کنند و هرچه بیشتر با این مسابقات آشنا شوند. از دستاوردهای دیگر برپایی مسابقات آزاد ربوکاپ ایران، شناساندن توانایی محققان و دانشجویان به صنایع کشور است که باعث ارتباط هرچه‌بیشتر دانشگاه با صنعت و اعتماد صنعت در واگذاری پروژه‌های صنعتی به دانشگاه می‌شود. به عبارت دیگر دانش به‌دست آمده از ساخت این ربات‌ها، می‌تواند در صنایع مختلف مورد استفاده قرار گیرد. ایران علاوه بر برپایی هشت دوره مسابقات ربوکاپ به میزبانی دانشگاه آزاد اسلامی قزوین، بارها صاحب عنوان‌های اول تا سوم در مسابقات جهانی ربوکاپ شده و با تیم‌های مطرح از کشورهای جهان به رقابت پرداخته است. ‌ مسابقات جهانی ربوکاپ هرساله به میزبانی یکی از کشورها برگزار می‌شود. شرایط میزبان‌شدن چگونه است و آیا ایران هم می‌تواند میزبان این مسابقات شود یا خیر؟ کشورهایی که صلاحیت و توانایی میزبانی مسابقات جهانی را در خود می‌بینند، درخواست خود برای میزبانی را به فدراسیون جهانی ربوکاپ می‌دهند. اعضای فدراسیون جهانی ربوکاپ - که از استادان برجسته دانشگاه‌های دنیا هستند- این درخواست‌ها را بررسی و در مورد آنها داوری و در نهایت رای‌گیری می‌کنند و هر سال، یک کشور میزبان این مسابقات می‌شود. اما در مورد میزبانی ایران باید گفت با توجه به تجربیاتی که مجریان برگزاری مسابقات ربوکاپ آزاد ایران به دست آورده‌اند و این مسابقات را به عنوان یکی از معتبرترین مسابقات رباتیک آزاد، نه‌تنها در سطح منطقه بلکه در سطح دنیا مطرح کرده‌اند، در حال حاضر توانایی و شرایط میزبانی مسابقات جهانی مهیا است و امیدوارم در آینده‌ای نزدیک، شاهد میزبانی این مسابقات در کشورمان باشیم. ‌ در مسابقات جهانی امسال که در هلند برگزار شد، چه تیم‌هایی از ایران شرکت داشتند و چه نتایجی به دست آوردند؟ از ایران در بخش دانشجویی تیم‌هایی از دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی کشورمان حضور داشتند که از جمله آنها می‌توان به تیم‌های دانشگاه آزاد اسلامی قزوین، تهران مرکز و یزد، دانشگاه امیرکبیر، دانشگاه علم‌وصنعت و دانشگاه گیلان و... و همچنین تیم‌های دانش‌آموزی از مدارس کشورمان از جمله دبیرستان علامه‌حلی، دبیرستان فرزانگان و... نام برد. در لیگ امدادگر مجازی، تیم MRL دانشگاه آزاد اسلامی قزوین تنها نماینده کشورمان در این لیگ با کسب 442 امتیاز، رقبای خود از کشورهای ترکیه و ایتالیا را پشت‌سر گذاشت و به مقام ارزشمند قهرمانی دست پیدا کرد، تیم‌های ترکیه و ایتالیا در این لیگ دوم و سوم شدند. در لیگ فوتبالیست سایز کوچک، تیم MRL دانشگاه آزاد اسلامی قزوین با شکست‌دادن دانشگاه اوزاکای ژاپن به مقام سوم جهان دست پیدا کرد و دانشگاه کارنگی ملون آمریکا مقام اول و دانشگاه «زد جی یو» چین دوم شد. در لیگ فوتبالیست سایز کوچک، سه رقابت فنی برگزار شد که نمایندگان ایران صاحب دو مقام قهرمانی و یک مقام نایب‌قهرمانی شدند. در این لیگ، در بخش رقابت فنی، بهترین ضربه، MRL دانشگاه آزاد اسلامی قزوین قهرمان شد. در همین لیگ، در بخش بهترین ارایه علمی و توصیف تیم نیز تیم MRL دانشگاه آزاد اسلامی قزوین به مقام اول دست پیدا کرد. در لیگ فوتبالیست سایز کوچک، بخش رقابت فنی بهترین ناوبری حرکت، دانشگاه امیرکبیر اول شد، MRL دانشگاه آزاداسلامی قزوین دوم و تیمی از ایتالیا سوم شد. در لیگ شبیه‌ساز امداد، تیم MRL دانشگاه آزاداسلامی قزوین بعد از تیم مصر و امیرکبیر به مقام سومی جهان دست پیدا کرد. در لیگ شبیه‌ساز امداد رقابت فنی بخش ارایه بهترین نقش قهرمان و ارایه بهترین گسترش زیرساخت، تیم MRL دانشگاه آزاداسلامی قزوین به مقام قهرمانی دست پیدا کرد. در لیگ ربات‌های انسان‌نما نیز تیم داروین آمریکا اول، تیم دانشگاه امیرکبیر دوم و هلند سوم شد. خوشبختانه امسال از نظر کسب مقام، یکی از سال‌های پربار برای تیم‌های دانشجویی ایرانی بود. ‌ نحوه انتخاب تیم‌های شرکت‌کننده از ایران در مسابقات جهانی به چه صورت است؟ تیم‌ها در قسمت دانش‌آموزی باید در مسابقات آزاد ایران جواز حضور در مسابقات جهانی را کسب کنند، ولی تیم‌های دانشجویی و تیم‌های دیگر علاوه بر شرکت در مسابقات آزاد ایران با فرستادن توضیحات فنی از تیم، نحوه عملکرد ربات و سابقه علمی مسابقه‌ای و نمایش قابلیت ربات در قالب فیلم، مورد داوری استادان فدراسیون قرار می‌گیرند و با تایید فدراسیون، جواز حضور در مسابقات جهانی را کسب می‌کنند. ‌ پرافتخارترین تیم ایرانی در این دوره از مسابقات چه تیمی بود و چه نتایجی به دست آورد؟ تیمMRL دانشگاه آزاد اسلامی قزوین، پرافتخارترین تیم حاضر در مسابقات جهانی هلند بود که هفت عنوان را به خود اختصاص داد. تیم دانشگاه امیرکبیر هم با کسب چهار مقام دیگر، تیم موفق ایرانی در این مسابقات بود. ‌ سطح مسابقات را چگونه دیدید؟ نسبت به مسابقات مکزیک، تیم‌ها چه پیشرفتی داشتند؟ مسابقات جهانی ربوکاپ از بالاترین سطح علمی برخوردار است زیرا بهترین‌های دنیا در آنجا گردهم می‌آیند. در این دوره به دلیل برگزاری مسابقات در اروپا و نزدیکی مسافت بین کشورهای اروپایی، همه تیم‌های مطرح دنیا با قدرت هرچه تمام‌تر در مسابقات شرکت کرده بودند. ‌ به نظر شما ربوکاپ ایران در سطح جهان چه جایگاهی دارد؟ خوشبختانه تیم‌های ایرانی از تیم‌های قدرتمند در مسابقات جهانی ربوکاپ هستند و دانشگاه‌های معتبر شرکت‌کننده در این مسابقات حساب ویژه‌ای روی تیم‌های دانشگاهی ایرانی باز می‌کنند. کسب عناوین متعدد در مسابقات جهانی ربوکاپ دلیلی بر این مدعاست. امیدوارم تمهیداتی برای حمایت بیشتر از این نخبگان علمی کشور فراهم شود. در حال حاضر، بسیاری از اعضای تیم‌های رباتیک ایرانی جذب دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی معتبر دنیا می‌شوند که من فکر می‌کنم اگر حمایت بیشتری از آنها در داخل کشور صورت بگیرد، بسیاری از آنها تمایل دارند در کشور بمانند. خوشبختانه اقدامات خوبی در سال‌های اخیر صورت گرفته، مثلا امکان ادامه تحصیل بدون کنکور نخبگان رباتیک در دانشگاه آزاد اسلامی در مقاطع تحصیلی کارشناسی‌ارشد و دکترا فراهم شده و من در اینجا لازم می‌دانم از مسوولان دانشگاه آزاد اسلامی، به‌ویژه باشگاه پژوهشگران جوان دانشگاه به خاطر این اقدام تشکر کنم. هرچند رویکردها در سال‌های اخیر مثبت بوده، اما فکر می‌کنم اقدامات حمایتی فعلی برای نگهداری این نخبگان علمی در داخل کشور و جلوگیری از خروج این سرمایه‌های ملی کافی نیست و همچنان نیاز به حمایت بیشتر وجود دارد. به عنوان مثال در سال‌های اخیر وعده‌هایی درباره حمایت بنیاد ملی نخبگان از برگزیدگان مسابقات جهانی رباتیک داده شده که هنوز محقق نشده است و امیدوارم با مساعدت مسوولان امر، این مهم به‌زودی محقق شود. ‌ برای آمادگی تیم دانشجویی دانشگاه آزاد قزوین در این دوره از مسابقات چه تمهیداتی در نظر گرفته شده بود؟ خوشبختانه نگاه مجموعه مدیران ارشد دانشگاه آزاد اسلامی نسبت به این فعالیت علمی، نگاه مثبت و حمایتی است. من لازم می‌دانم از حمایت‌های مادی و معنوی جناب آقای دکتر «افشار» معاون پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی و زحمات شبانه‌روزی و حمایت‌های جناب آقای دکتر «موسی‌خانی» ریاست دانشگاه آزاد قزوین از این فعالیت علمی تشکر کنم. خوشبختانه مجموعه مدیران دانشگاه آزاد اسلامی، تمام تلاش خودشان را برای موفقیت این مجموعه علمی انجام داده‌اند و این مساله جای تقدیر دارد. من فکر می‌کنم در کنار تلاش شبانه‌روزی محققان، موفقیت مجموعه ما در گرو این حمایت‌هاست. ‌ سطح علم رباتیک را در دانشگاه آزاد اسلامی چطور می‌بینید و به لحاظ رقابتی چه زاویه‌ای با دانشگاه‌های دولتی دارند؟ برای سنجش سطح علمی رباتیک در میان دانشگاه‌های کشور، دو معیار اصلی وجود دارد: نحوه عملکرد تیم‌های رشته‌های مختلف رباتیک در مسابقات و رویدادهای مرتبط و دیگری کیفیت و تعداد مقالات علمی چاپ‌‌شده مرتبط. خوشبختانه با تلاش‌های صورت‌گرفته در زمینه رباتیک در مجموعه دانشگاه آزاد اسلامی به‌ویژه در واحد قزوین، امروز علم رباتیک به عنوان دانشی فراگیر در سراسر کشور گسترش یافته و بسیاری از واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی حتی در شهرهای محروم در این زمینه فعال هستند که مایه مباهات و خوشحالی است. در زمینه مسابقات ربوکاپ، واحدهایی مثل قزوین، یزد، خوراسگان و... نه‌تنها در رقابت با دانشگاه‌های معتبر کشور مانند دانشگاه صنعتی امیرکبیر و دانشگاه خواجه‌نصیر موفق هستند بلکه رقیب اصلی دانشگاه‌های معتبر جهان به حساب می‌آیند و همچنین دستاوردهای علمی آنها که حاصل کار آزمایشگاهی است و در مقایسه با تحقیقات صرفا تئوریک، از اهمیت بسیار بالاتری برخوردار است، به صورت پرشمار در مجلات علمی به چاپ می‌رسد. اینها همگی گواهی بر پیشرفت خوب صورت‌گرفته در زمینه رباتیک در مجموعه دانشگاه آزاد است. ‌ تیم‌های رباتیک دانشگاه آزاد قزوین به لحاظ کسب موفقیت، زبانزد ایران هستند. اصولا چه سرمایه‌گذاری روی این تیم‌ها شده است که چنین نتیجه‌ای حاصل شده است؟ به نظر من عامل اصلی موفقیت مرکز تحقیقات مکاترونیک، حمایت مدیران دانشگاه، به‌خصوص ریاست محترم دانشگاه آزاد قزوین، آقای دکتر «موسی‌خانی» است. ایشان نظارت مستقیمی روی مرکز تحقیقات دارند. بازدیدهای ایشان از مرکز، همیشگی است و زمان زیادی را برای بررسی روند فعالیت آزمایشگاه‌های مختلف تحقیقاتی صرف می‌کنند. ایشان برنامه‌های مرکز را به دقت تحت نظر دارند و راهکارهای ایشان جهت پیشبرد اهداف مرکز همیشه راهگشا بوده است. همچنین نوع رابطه ایشان با پژوهشگران مرکز خیلی دوستانه است و یک رابطه عاطفی و نزدیک بین ایشان و اعضاي مرکز برقرار است. من فکر می‌کنم نگرش والای ایشان نسبت به فعالیت‌های علمی پژوهشی، در کنار حمایت مادی و معنوی از اعضای مرکز، دلیل اصلی موفقیت مرکز تحقیقات مکاترونیک است. علاوه‌بر این باید به تلاش شبانه‌روزی محققان مرکز تحقیقات اشاره کرد که به نظر من فعل خواستن را خیلی خوب صرف کرده‌اند و نشان دادند ایرانی استعداد و قدرت انجام هر کاری را دارد. رقابت شانه‌به‌شانه با دانشگاه‌های بزرگ جهان و پیروزی در بسیاری از این رقابت‌ها برای من به عنوان عضو کوچک این مجموعه مایه افتخار و مباهات است. این موفقیت‌ها نشان می‌دهد اگر مدیریت صحیحی بر فعالیت‌های پژوهشی حاکم باشد، با توجه به استعداد ایرانی می‌توان به نتایج خیلی خوب و باورنکردنی رسید. ‌ طی سال‌های اخیر، دیده شده که تیم‌های شرکت‌کننده از دانشگاه‌های آزاد نسبت به دانشگاه‌های دولتی رتبه‌های بهتر و بیشتری را به دست آورده‌اند. علت این مساله را در چه می‌بینید؟ خوشبختانه همه تیم‌های دانشگاه‌های معتبر ایرانی در مسابقات جهانی ربوکاپ موفق بوده‌اند. مثلا در سال‌جاری تیم دانشگاه امیرکبیر حایز چهار عنوان از مسابقات جهانی شد که بسیار ارزشمند است یا تیم دانشگاه علم‌وصنعت در سال‌ 2011 موفق به کسب عنوان نایب‌‌قهرمانی جهان در لیگ فوتبالسیت سایز کوچک شد که واقعا درخور تقدیر است. اما درباره دلایل موفقیت تیم‌های دانشگاه آزاد اسلامی، فکر می‌کنم جواب این سوال را در سوال قبلی داده باشم. یک برنامه‌ریزی مدون در مجموعه دانشگاه آزاد اسلامی و حمایت مادی و معنوی از تیم‌های رباتیک دانشگاه باعث این موفقیت و افتخارآفرینی است. به نظر من، اولین چیزی که در یک فعالیت علمی باید وجود داشته باشد، صبر در رسیدن به نتیجه است که من معتقدم این مساله در مدیران دانشگاه آزاد به‌ویژه شخص آقای دکتر «موسی‌خانی» وجود دارد. برای به ثمر رسیدن این مجموعه چند سال تلاش شبانه‌روزی و حمایت لازم بود که خوشبختانه این حمایت به وسیله مدیران دانشگاه انجام گرفت. هم‌اکنون به همت دفتر ارتباط با صنعت دانشگاه آزاد اسلامی، کمیته علمی رباتیک متشکل از استادان برجسته رباتیک و هوش مصنوعی تشکیل شده و بر فعالیت‌های علمی و چگونگی صرف‌کردن بودجه تیم‌های تحقیقاتی نظارت کرده و همچنین به تیم‌های تحقیقاتی، مشاوره علمی می‌دهد که فکر می‌کنم نقش موثری در پیشرفت علمی تیم‌ها داشته است. ‌ به نظر شما بهترین راه حمایت از تیم‌های برتر ربوکاپ چیست؟ من فکر می‌کنم محققان بیش از حمایت مادی نیازمند حمایت‌های معنوی هستند. تسهیل در امر تحصیلات تکمیلی و تبدیل سربازی اجباری به سربازی علمی در دانشگاه و پارک علم و فناوری و همچنین عضویت افتخارآفرینان مسابقات جهانی ربوکاپ در بنیاد ملی نخبگان، از اقداماتی است که می‌تواند باعث دلگرمی این پژوهشگران و جلوگیری از خروج این نخبگان علمی از کشور شود. ‌‌گیریم که دانشجویان ما مفاهیم ربات را خیلی خوب درک کردند و به غیر از درک نظری، در مسابقات هم اول شدند، چه کار کنیم تا صنعت و جامعه ما از دستاوردهای دانشجویان و فارغ‌التحصیلان رشته رباتیک بهتر بهره‌مند شود؟ این واقعیت را باید پذیرفت که هم‌اکنون فاصله زیادی بین پژوهش‌ها و فعالیت‌های دانشگاهی و نیازهای واقعی موجود در کشور وجود دارد. با قبول این موضوع، به نظر من ما نیازمند یک راهبرد دقیق برای کم‌کردن این فاصله و به عبارتی هدفمندکردن تحقیقات دانشگاهی هستیم. جهت تبیین این راهبرد، نیازهای علمی کشور اعم از نیازهای صنعتی و علوم پایه‌ای باید به درستی شناخته شوند و جمعیت دانشگاهی کشور در جهت رفع این نیازها پرورش یابند. اجرای درست این راهبردها، مسلما نیازمند دید صحیح درباره پژوهش در سطح مدیریتی است. به ثمر رسیدن پروژه‌های تحقیقاتی به صرف زمان زیاد، بودجه‌های هنگفت و مدیریت صحیح و منطقی نیازمند است که با نگرش طولانی‌مدت، از همه نظر برای کشور به صرفه خواهد بود. با مطالعه پروژه‌های دانشگاهی در کشورهای پیشرفته و نحوه مدیریت آن، به نتیجه مشابهی خواهیم رسید. خوشبختانه در دانشگاه آزاد قزوین نگرش به پژوهش‌های علمی همواره به این سمت بوده است و نتایج تحقیقات آزمایشگاه‌های این واحد با حمایت‌های بیشتر ریاست دانشگاه -که خوشبختانه همسویی هرچه بیشتر دانشگاه و صنعت را هدف اصلی قرار داده‌اند- به زودی به دستاوردهای مهم صنعتی تبدیل خواهند شد. ‌ دانشجویان ما در مسابقات شرکت می‌کنند و قهرمان هم می‌شوند. این مسابقه‌دادن و ساختن ربات چه تاثیری در فرآیند یادگیری بهتر آنها و درک مشکلات صنعت دارد؟ سوال بسیار خوبی است. برای پاسخ به این سوال باید یک مساله را روشن کرد. منظور از واژه ربات یک سیستم منظم است که برای اجرای اهداف مشخصی طراحی، ساخته و برنامه‌ریزی می‌شود. با این نگرش، ربات‌هایی مانند ربات‌های فوتبالیست جنبه‌ای صرفا تحقیقاتی پیدا می‌کنند. از طرفی سیستم کلی یک ربات فوتبالیست با اجتماع تخصص‌های مختلفی از رشته‌های مهندسی نرم‌افزار، مکانیک، الکترونیک و کنترل در بالاترین سطح، طراحی و ساخته می‌شود و عملکرد صحیح سیستمی با این میزان از پیچیدگی، نشان از تکنولوژی بالای به‌کاررفته در آن است. نکته‌ای که قصد دارم به آن اشاره کنم این است که وقتی این ربات‌ها در شرایط دشوار و متغیر زمین مسابقه به خوبی کار می‌کنند، زیرسیستم‌های مورد استفاده در آنها، با ایجاد اندکی تغییرات در محیط‌های صنعتی قادر به رفع نیازهای تولید خواهند بود. برای مثال سیستم ارتباط شبکه‌ای و کنترلی که در ربات فوتبالیست مورد استفاده قرار گرفته است، در طراحی خودرو هیبریدی دانشگاه مورد استفاده قرار گرفت یا سیستم پردازش تصویر این ربات به منظور کنترل کیفیت قطعات تولیدی چند کارخانه استفاده شد. همچنین سیستم کلی برخی از ربات‌ها، خود به عنوان محصول مورد استفاده قرار می‌گیرد. به عنوان مثال ربات امدادگر این مجموعه که برای امدادرسانی در مناطق زلزله‌زده یا حمل تجهیرات مورد استفاده قرار می‌گیرد یا ربات زیردریایی که برای تعمیر و بازرسی خطوط نفتی در اعماق دریا مناسب است. به هر صورت تجربیات و دانش کسب‌شده دانشجویان و استادان مرکز تحقیقات مکاترونیک برای طراحی و ساخت تمامی سیستم‌هایی که متشکل از تخصص‌های الکترونیک، کنترل، نرم‌افزار و مکانیک باشد، کاملا کافی و مناسب است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.