|

از پاریس مهاجران تا کوه‌های آلپ

صبا زواره‌ای

تا از رختخواب بیرون بیایم تصمیم‌ام را گرفته‌ام که بخشی از وسایل را از بساط سفر حذف کنم. کوله سبک‌شده را روی دوش می‌اندازم و بیرون می‌زنم. ساعت سه قرار است که پاریس را به قصد جنوب فرانسه ترک کنم. در این لحظات آخر پیش از ترک این شهر، می‌خواهم چهره‌اش را برای خودم واقعی‌تر کنم و از پاریس لوکس فانتزی بیرون بزنم. تنشی که میان مهاجران و فرانسوی‌ها احساس می‌کنم، بی‌خانمان‌هایی که گوشه‌وکنار‌ پیاده‌رو نشسته‌اند و گدایی می‌کنند، همه نهیبم می‌زنند که این شهری که همه را عاشق می‌کند، باید روی دیگری هم داشته باشد. مترو سوار می‌شوم و به محله مونمارت، محله معروف هنرمندان می‌روم. متروی پاریس برایم خیلی جالب است. خیلی جاها بر دیواره تونل‌های زیرزمین‌اش گرافیتی دیده می‌شود. اگر گرافیتی را هنری بدانیم که سعی در اشغال فضای عمومی و اعتراض به هنر حکومتی دارد، پاریس شهری است که انگار حتی زیرزمین هم دست از اعتراض خستگی‌ناپذیرش برنمی‌دارد. بیرون از ایستگاه مترو، پاریس مهاجران برابرم ظاهر می‌شود. از تعدد آرایشگاه‌ها و نوع مغازه‌ها حدس می‌زنم محله‌ای است که اغلب سیاه‌پوستان و عرب‌های شمال افریقا را در خود جای داده. تبلیغات اپراتورهای تلفن هم حدس‌هایم را تایید می‌کند: برخلاف لندن که اغلب برای تماس با هند و پاکستان و بنگلادش قیمت‌های استثنایی ارایه می‌دهند، اینجا رقابت بر سر کشورهای شمال آفریقاست. به کلیسای «سکره کر» مونمارت می‌رسم. بنایی که بعد از کلیسای «نوتردام» مقام دوم را در جاذبه گردشگری در پاریس به خودش اختصاص داده. این کلیسا بالای بلندی قرار گرفته و به تمام شهر مشرف است. اطرافش محوطه سبزی است که به‌صورت پلکانی طراحی شده. کلیسا با تمام شکوهش برایم نماد هنر حکومتی است، که مردم در آن هیچ دخل و تصرفی نمی‌توانند بدهند. برای همین به‌جای بالاکشیدن از پلکان باغی که در آستانه بنا طراحی شده، راه کوچه‌ای را پیش می‌گیرم که سرازیری از برابرش پایین می‌آید. کوچه‌ای پر از انواع سوغاتی‌های پاریسی. تصویر برج ایفل روی هر چیزی که بشود تصورش کرد چاپ شده. باز تخیلم به کار می‌افتد که اگر گردشگری در ایران دوباره رونق بگیرد، تصویر برج آزادی بر چه چیزهایی ظاهر می‌شود! دیرم شده و باید خودم را به‌سرعت از شمال برسانم به جنوب پاریس. جایی در کنار پمپ‌بنزینی قرار است ماشینی را پیدا کنم که من را به گرنوبل ببرد. در اروپا این کار رایج شده که کسانی که می‌خواهند با ماشین خودشان سفر کنند و جای خالی دارند، روی وب‌سایتی اطلاعات سفرشان را می‌نویسند و کسانی مثل من که همان مسیر را می‌روند، اما نمی‌خواهند هزینه گزاف اتوبوس و قطار را بدهند، با دادن بخشی از مبلغ بنزین با آنها همسفر می‌شوند. ماشین را پیدا می‌کنم، به راننده و همسرش ملحق می‌شوم و راه می‌افتیم. مسیری طولانی است که قرار است حدود پنج ساعت طول بکشد. تمام راه یک لحظه هم چشم‌هایم را هم نمی‌گذارم. دل توی دلم نیست که از دشت‌های سرسبز اطراف پاریس برسم پای کوه‌های «آلپ». تا یکی، دو ساعت تغییر چشمگیری در مناظر اطراف روی نداده، همه‌جا مزرعه است و درختان سبز. کم‌کم تپه‌ها قد می‌کشند. از پیچی می‌پیچیم و کوهستان در پس‌زمینه منظره روبه‌رو پیدایش می‌شود. اشکم سرازیر می‌شود. کسی که با کوه‌ها بزرگ شده باشد، باید هرازگاهی خودش را در «معرض» کوه قرار دهد تا دردهایش را بسپارد به مشت‌های درشتی که از بی‌درمانی دردهای انباشته ورم کرده‌اند. شانه‌هایش را برای چند دقیقه حتی رها کند از این همه باری که به دوش گرفته و زیر آن زوارش دارد درمی‌رود. «گرنوبل» در دامن همین کوه‌ها نشسته ‌است. از لحظه ورود عاشق‌اش می‌شوم. حدود ساعت هشت‌و‌نیم شب می‌رسیم. نغمه، دوست عزیز دوران کودکی آمده دنبالم. هیجان‌زده از دیدار به سمت خانه راه می‌افتیم. شام سبکی که فراهم کرده را می‌خوریم و بیرون می‌زنیم. جمعه شب است و انگار همه مردم شهر بیرون آمده‌اند. تمام پیاده‌رو‌ها پر است از آدم‌هایی که مشغول خوردن و نوشیدنند. شهر، خیلی کوچک اما زنده است. بعد از کمی گپ‌زدن در کافه با نغمه و دوست‌اش که دختری اهل ترکیه است، با چشمانی که از خستگی دیگر قادر به باز نگه داشتنشان نیستم راهی خانه‌ای می‌شویم که نغمه تدارک دیده. خانه یک زوج ایرانی از دوستانش است. از تماشای جزییات ایرانی در و دیوار لذت می‌برم. به این فکر فرو می‌روم که چطور هرکدام از ما آنچه هستیم را، مثل پوست دوم‌مان بر در و دیوار محل زندگی‌مان می‌کشیم و خانه و سرزمین‌مان را، هویت‌مان را به فضای اطراف سرایت می‌دهیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.