اعتراضات یک گام به پیش
معترضان خواستار انتخابات زودرس شدند
حسین موسوی
تقلای عبدالله گل برای جلوگیری از تندرویهای اردوغان نخستوزیر ترکیه هنوز جواب نداده است. معترضان ترک هنوز در میدان تقسیم نشستهاند و خیال رفتن به کاشانههایشان را ندارند. هر چند که گل ترجیح میدهد این نوع اعتراض را به والاستریت و ورژنهای اروپاییاش ارتباط دهد اما اینگونه بیتوتهکردن معترضان خواهناخواه یادآور معترضان میدان التحریر است. میدانی که چند صباحی پس از سقوط مبارک، میزبان اردوغانی شد که اینک خود را نیز «مبتلا به» کرده است. شاید حضور مردم در میدان تقسیم نشانی از این باشد که اردوغان مجبور باشد قدرت را با 49 درصد دیگری که به او رای ندادهاند تقسیم کند. او که دو سال قبل در حال تجویز نوع حکومت برای انقلابهای نوپای کشورهای شمال آفریقا بود، اکنون با معترضانی روبهرو شده است که به سادگی دست از خواستههای خود بر نمیدارند. هر چند که این خواستهها در ابتدا به حوزه محیط زیستی بازمیگشت اما پس از برخورد خشن پلیس با معترضان خواستههای آنها افزایش یافت و صدها نفر از معترضان فریاد «حکومت استعفا» سر دادند. همین رویکرد بود که عبدالله گل را به طور غیرمستقیم مقابل اردوغان قرار داد و با لحن ملایمتری روز گذشته
گفت برخوردهای خشن سوءتفاهم را افزایش میدهد و تضادها را افزونتر میکند. درحالی که در روز بازگشت نخستوزیر ترکیه به کشورش که طرفدارانش در حمایت اردوغان به فرودگاه رفته و از او اذن حضور در خیابانها را میخواستند، او صحبتهای تندی علیه معترضان کرد و گفت هرگز در مقابل آنها کوتاه نخواهد آمد. با وجود این اردوغان از طرفداران خود نیز خواست که به خانههایشان بازگردند تا همه چیز از مسیر قانون طی شود. برخی میگویند اگر طرفداران اردوغان در خیابانها باقی میماندند، تصور اینکه آشوب و دو دستگی در ترکیه بالا بگیرد افزایش مییافت و نخستوزیر ترکیه تنها به همین تند سخن گفتن بسنده کرد. این در حالی است که هماینک خواستههای معترضان بیش از پیش مشخص شده است و آنها خواستار برگزاری انتخابات زودرس در این کشور و استعفای اردوغان هستند. در این میان اما برخورد روزنامههای حامی دولت با پدیده «پارک گزی» این است که عنوان بهار ترکی را از این معترضان برداشته و آن را همچون عبدالله گل به جنبش اعتراضی «وال استریت را اشغال کنید» محدود کردهاند. روزنامه زمان از قول روسیه و آمریکا با این عنوان که این دو کشور اعتقاد دارند حوادث ترکیه شباهتی
به «بهار عربی» ندارد به استقبال این موضوع میرود. همچنین در گزارشی دیگر ورژن بینالمللی آنکه به نام تودیززمان فعالیت میکند سعی میکند در گزارشی نشان دهد که بازار آرام است اما در بازار داستان جور دیگری رقم خورده است و بر اساس گزارشها نرخ برابری دلار با لیر ترکیه در این چند روزه افزایش قابل توجهی داشته است و از 1/7 به 1/9رسیده است. این افزایش در قبال برابری نرخ ارز میان پول ملی این کشور با یورو هم اتفاق افتاده است. این در حالی است که «امره اوسولو» یکی از یادداشتنویسان این روزنامه نزدیک به دولت بهطور تلویحی اردوغان را عامل اصلی این اعتراضهای 12 روزه میداند و تلاش میکند که حساب حزب عدالت و توسعه را با اردوغان از هم جدا کند. او در این یادداشت میگوید: «در حالی که حزب عدالت و توسعه سعی دارد که تنشها را کاهش دهد، رجب طیب اردوغان هیچ علاقهای ندارد که مثل آنها رفتار کند.» در حالی که مردم معترض در میدان تقسیم «بست» نشستهاند و با دیوار نوشتهایی همچون «تقسیم از آن ماست» وارد روز دوازدهم اعتراض خود شدهاند، در ساعات ابتدایی روز یکشنبه اردوغان میزبان «جمیل چیچک»، رییس پارلمان این کشور میشود. همزمان روزنامه
«ملیت» میگوید طرفداران فوتبال بشیکتاشیها نیز به جمع معترضان پیوسته و در میدان تقسیم مستقر شدهاند. پیش از این نیز ترابوزانیها و گالاتاسراییها در این میدان مستقر شده بودند. بر اساس نوشته این روزنامه نیروهای پلیس در شهر استانبول هنوز واکنشی به این افزایش جمعیت نشان ندادهاند. در مقابل روزنامه حریتدیلی مینویسد که اعتراضها در آنکارا دوباره به زدوخورد کشیده شده است و پلیس از گاز اشکآور و خودرو آبپاش برای مقابله با معترضان استفاده کرده است. این روزنامه در ادامه از زبان رهبر اپوزیسیون با عنوان «انقلابی با تاخیر» از این اعتراضها یاد میکند و از اردوغان میخواهد اجازه نفسکشیدن به جوانان دهد. او همچنین میگوید هیچ نقشی در سازماندهی این افراد در اعتراضها نداشته است. اتهامی که روزنامه تودیززمان به حزب جمهوری خلق پیش از این وارد کرده بود و از زبان عبدالله اوجالان نیز مینویسد که او از زندان پیام داده است که رهبران ارگنون را در بین خود راه ندهند. ارگنون عنوانی است که به برخی از نظامیهای این کشور داده شده و آنها را متهم به کودتا علیه حزب حاکم کرده است و گفته میشود که برخی از اعضای حزب جمهوری خلق نیز حامی
آنها بودهاند. روزنامه نیویورکتایمز آمریکا اما متفاوت از تحلیلهای داخل کشور ترکیه با این عنوان که «در ترکیه چه اتفاقی در حال وقوع است» با شعار «ما مظلوم نیستیم» از زبان ساکنان پارک گزی به تحلیل مینشیند و میگوید خواستههای آنها پایان خشونت پلیس، گفتوگو و داشتن رسانههای آزاد است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.