آشنایی با مهمترین روباتهای نظامی و تواناییهای آنان
آیا دوران روباتهای قاتل فرا رسیده است؟
محمدحسین جهانپناه
حدود یکماه پیش دیدهبان حقوق بشر، کمپینی بینالمللی برای توقف روباتهای قاتل یا بهطور دقیقتر روباتهای نظامی مسلح خودمختار، به راه انداخت. کمپینی که حتی گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد را نیز وادار کرد تا خواستار توقف تولید و توسعه روباتهای خودمختاری شود که میتوانند بدون کنترل مستقیم انسان، آدم بکشند. این موضوع خیلیها را یاد تصاویر ترسناکی میاندازد که فیلمهای علمی-تخیلی مثل ترمیناتور از آینده بشر و مواجهه آنها با ماشینها نمایش میدهند. اما این موضوع تا چه حد جدی است و روباتهای امروزی تا چه حد واقعا در میادین نبرد حضور دارند؟ حقیقت این است که در یک دهه اخیر به لطف رشد بسیار سریع تکنولوژیهای دیجیتالی، توسعه فناوری روباتهای خودکار به شکل باورنکردنی سریع بوده است. روباتهایی که در شکل و فرمهای مختلف، وظایف گوناگونی را در بسیاری از ارتشهای دنیا برعهده گرفتهاند. مشهودترین نمود آنها را میتوان در هواپیماهای بدونسرنشین نظامی جستوجو کرد که امروزه در سراسر دنیا وظایفی جدی بر عهده گرفتهاند. با این حال این تنها محدود به آسمانها نیست. بسیاری از ارتشها و مراکز تحقیقات نظامی دنیا امروزه درگیر
پروژههای پیچیدهای برای تولید روباتهای نظامی گوناگون هستند. روباتهایی که بیشتر آنها برای حمل بار، شناسایی یا خنثیسازی بمب طراحی شدهاند، با وجود این در میان آنها روباتهای مسلحی را نیز میتوان پیدا کرد. در ادامه این گزارش برخی از این روباتها را معرفی میکنیم. MAARS سیستم روباتیک پیشرفته ماژولار و مسلح که با عنوان اختصاری MAARS شناخته میشود، جدیدترین نمونه کامل از یک روبات مسلح است که شرکت انگلیسی Qinetiq آن را تولید کرده است. این روبات از بیشتر گونههای مسلح قدیمی بزرگتر است و از نظر ظاهری هم شباهت اندکی با روباتهای متعارفی مثل تالون دارد که امروزه در افغانستان و عراق از آن استفاده میکنند. MAARS به مجموعه متنوعی از حسگرها برای شرایط مختلف عملیاتی مجهز است. حسگرهای اصلی این روبات شامل یک میکروفن آکوستیک و یک سیستم شناسایی خط آتش متخاصم، بلندگو و دستگاه شناسایی حرکت اجسام است. این روبات در کنار تسلیحات اصلی خود به یک لیزر غیرمهلک و یک بازدارنده صوتی نیز مجهز است. تسلیحات اصلی روبات را به صورت استاندارد مجموعه نارنجکاندازهای نیمهمهلک سبک و یک تیربار متوسط تشکیل میدهند.
Dragon Runner 20 این روبات کوچک و ماژولار، طراحی شده تا وارد نقاطی شود که انسان قادر به ورود به آنها نیست. این روبات میتواند وظایف متنوعی از شناسایی تا امنیت و حمل خرج (ماده منفجره) برای انفجار را برعهده بگیرد. Kraken کراکن دقیقا یک روبات متمرکز نیست بلکه یک پایگاه روباتیک با هدایت هوشمند کامپیوتری است. این سیستم که اصطلاحا سیستم حفاظت و شناسایی ایستگاه رزمی نیز خوانده میشود، همانند کراکن افسانهای، سرهای زیادی دارد. این سیستم ترکیبی است از رادار، دوربینها و حسگرهای خودکار به همراه گیرندههای شناسایی شلیک گلوله و مجموعهای از تسلیحات هدایت از راه دور. رادار کراکن میتواند هر جسم متحرکی به اندازه یک خرگوش را از فاصله 10 کیلومتری و خودروها را تا فاصله 20کیلومتری شناسایی و ردگیری کند. کراکن مجموعا 11دوربین برای بررسی 360درجهای اطراف خود در اختیار دارد. در عین حال پنجحسگر اختصاصی هم وظیفه شناسایی اهداف پیش از ورود به منطقه خطر و تبدیلشدن به هدف متخاصم را بر عهده دارند. iRobot این روبات نظامی در اصل به عنوان روبات کوچکی برای جستوجو و شناسایی با
استفاده از دوربین خود طراحی شد. iRobot در تاسیسات اتمی فوکوشیما و پیش از آن عملیاتهای نظامی افغانستان و عراق به صورت گسترده استفاده شده است. در عین حال این روبات وظیفه گشتزنی در جریان المپیک 2016/1395 ریودوژانیروی برزیل را نیز برعهده دارد. LS3 روباتهای چهارپا بیشک ظاهری شناخته شده هستند. این روباتها برای حمل بار در مناطق صعبالعبور به منظور کمک به سربازان طراحی شدهاند. LS3 میتواند تا 181کیلوگرم بار را با خود حمل کند و هربار شارژ آن هم برای پیمودن 32کیلومتر و ماندگاری 14ساعت کفایت میکند. این روبات از هدایت کاملا خودکار برپایه اطلاعات ناوبری ارایه شده به آن استفاده میکند. در حال حاضر حامیان این برنامه سازمان تحقیقات پیشرفته آمریکا (دارپا) و تفنگداران دریایی ایالات متحده هستند. SMSS سیستم پشتیبانی از ماموریت یگان اختصارا SMSS نام دارد و لاکهید مارتین آن را تولید میکند. SMSS، خودرو یا به بیان بهتر، نفربر بدون سرنشین خودکار به شمار میرود. SMSS را تنها برای حمل بار طراحی کرده بودند اما لاکهید مارتین برنامهای برای ارایه نمونه مسلحی از آن در آینده را نیز در دستور
کار خود دارد. این روبات توان حمل بیش از 450 کیلوگرم بار تا برد 200کیومتری با یک شارژ را دارد. در حال حاضر چند نمونه از این روباتها برای آزمایش در افغانستان حضور دارند. Raider II این خودرو خودکار در حقیقت یک خودرو سبک نظامی است که میتوان از آن برای شناسایی، حمل بار یا نیازهای پزشکی استفاده کرد. خودرو در حالت سرنشیندار امکان هدایت مستقیم همانند یک جیپ صحرایی معمولی را دارد و میتواند باسرعت 56 کیلومتر بر ساعت حرکت کند. Raider II در حالت کنترل از راه دور، توسط سیستم کنترلی ساده تا فاصله یک کیلومتری هدایتپذیر است. اما رایدر در حالت تمام خودکار میتواند برای یافتن مسیر مناسب، مسیر از پیش تعیین شدهای را با کمک GPS و مجموعهای از مانورها، طی کند و به هدف خود برسد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.