«دیدیه بیلیون»، کارشناس مسایل ترکیه:
بهار ترکی در کار نخواهد بود
ترجمه: آرمان بیگی
برای بررسی مسایل ترکیه شاید فردی بهتر از «دیدیه بیلیون» پیدا نشود؛ معاون موسسه ارتباطات بینالملل و استراتژیک فرانسه که چند سالی است اتفاقات ترکیه را از نزدیک دنبال میکند و مقالههای زیادی نیز درباره این کشور نوشته است. بیلیون پیشتر مشاور وزیر دفاع فرانسه نیز بوده و این روزها هم سرگرم تحلیل اتفاقاتی است که در ترکیه میافتد. گفتوگوی تلویزیونهای خبری فرانسه با این مقام بلندپایه موسسه ارتباطات بینالملل فرانسه دلیلی شد تا یکی از تازهترین گفتوگوهایش را ترجمه کنیم. آنچه در زیر میخوانید گفتوگوی شبکه فرانسویزبان TF1 با این کارشناس مسایل خاورمیانه است. اعتراضاتی که در ترکیه شاهدش هستیم نوعی اعتراض مقطعی یا اینکه جنبشی عمیق است؟ اعتراضات هرچه باشد، بیانگر این است که معترضان اعتمادشان را به دولت از دست دادهاند و با قدرت کنونی بهشدت مشکل دارند. با اینحال و با توجه به فرم کنونی اعتراضها بهنظر نمیرسد که بیش از چند روز دیگر تداوم داشته باشد و مردم قصد ندارند برای همیشه در خیابان جمع شوند و اعتراض کنند. ظاهرا دلیل این اعتراضات، مخالفت با توسعهشهری در میدان
تقسیم است. شما هم فکر میکنید دلیل این اعتراضها همین است یا معترضان چیز دیگری را دنبال میکنند؟ وقتی ظاهر ماجرا را نگاه میکنیم، میتوانیم بگوییم بله، همین مورد است. اما در دو سال اخیر، یعنی از زمان انتخابات گذشته تا به حال دولت از روشهای سختگیرانهای استفاده کرده که بهنظر میرسد قصد دارد قدرت خودش را بیشتر و بیشتر نشان دهد. البته این روشها ارتباط مستقیم با شخص نخستوزیر، «رجب طیب اردوغان» دارد که فرد بسیار متکبری است. البته فراتر از این اعتراضها که مطمئنا معنای سیاسی دارد باید به سکانس سیاسی این اتفاقات هم توجه کنیم: در حال حاضر هیچگونه آلترناتیو معتبری از سوی گروه اپوزیسیون پارلمان مطرح نیست. شاید یکی از دلایلی که میگویم این اعتراضها پایدار نخواهد بود همین مورد است. «بهار ترکی» با مرجعی به نام «بهار عربی». شما فکر میکنید این اتفاقات مشابه بهار عربی است؟ نه، نه و باز هم نه! دلیلی ندارد که این دو مورد را با یکدیگر مقایسه کنیم. مطمئنا در این بین شباهتهایی مثل فوری رخدادن تجمع، سرعت اعتراضها و استفاده از شبکههای اجتماعی وجود دارد ولی این دو تفاوت بسیار عمدهای با
یکدیگر دارند: ترکیه نه کشوری مستبد و ظالم است نه اینکه مثل کشورهایی که شاهد «بهار عربی» بودهاند دیکتاتور دارد. هرچند ذکر این مورد هم ضروری است که دولت ترکیه دولتی راستگرا است. با اینحال فراموش نکنیم که در مجلس این کشور گروه اپوزیسیون وجود دارد و رسانههای متنوعی هم در ترکیه مشغول به کار هستند. بهرغم همه این موارد میبینیم که خیلیها از حزب عدالت و توسعه انتقاد میکنند. باید به این مورد اشاره شود که حزب عدالت و توسعه از سال 2002 تا به حال در راس امور است و دو سال پیش هم با رای 50درصدی برای سومین دوره متوالی بر مسند قدرت نشست. همین دو هفته پیش هم نظرسنجیای برگزار شد که باز هم نزدیک به 40درصد مردم ترکیه به این حزب رای دادند. مطمئنا برخوردی که با معترضان شد بخشی از مردم را به واکنش واداشت ولی باز هم دولت کنونی ترکیه خیلی دور از شرایط بحرانی است. پس افرادی که در میدان تقسیم تجمع کردهاند چه هدفی دارند؟ این تجمع هشداری برای اردوغان و شیوه سیاسی اوست که با خودکامگی کشور را اداره میکند. در این دو سال میبینیم قوانینی وضع شده که با آزادی افراد در تضاد است. شعارهایی مثل
«دولت باید استعفا کند» یا «اردوغان باید استعفا کند» هم به دلیل همین اشتباهات اردوغان در این اعتراضها سر داده میشود. ولی اردوغان از کارش استعفا نخواهد کرد. خیلی از اعتراضکنندهها از این شکایت میکنند که دولت قصد دارد جامعه را اسلامگرا کند. با این حال با رویکارماندن حزب عدالت و توسعه به نظر میآید چنین پیامدی منطقی باشد. این موضوع که حزب عدالت و توسعه به واسطه قدرت انتخاباتی و اجتماعیاش پایگاه بسیار مستحکمی دارد کتمانناپذیر است. ولی وقتی یک حزب دولتی نزدیک به 12سال بر جامعه حکومت کند تمایلات قدرتطلبانهای هم در این حزب شکل میگیرد حالا به این مورد رییس این حزب آقای اردوغان را هم که خودش فرد متکبری است اضافه کنید تا ببینید چه وضعیتی ممکن است پیش آید. به همه این موارد ضعف گروه اپوزیسیون، کمخلاقیتی این گروه و ایفای نقشنکردن در این جریانات را هم باید اضافه کنیم. همه این موارد دست به دست هم میدهد تا شرایط کنونی شکل بگیرد. خواستههای اجتماعی مردم چه میشوند؟ این اعتراضها نشان میدهد که جامعه ترکیه هنوز هم نسبت به اتفاقاتی که میافتد آگاه است. برخی اظهارات اردوغان
برای بخشی از مردم غیرقابل قبول است. مردم میگویند به همین دلیل روی این شاخه متکبرانه دولت که میخواهد خواستههایش را به هر طریق که شده اجرایی کند، متمرکز شدهاند و میخواهند قوانین دیگری وضع شود. ترکیه پیشرفت خوبی در گفتوگو با اتحادیه اروپا داشته و تا اروپاییشدن فاصلهای نداشت. فکر میکنید این شرایط ترمز چنین مذاکراتی را بکشد؟ در حال حاضر اتحادیه اروپا دلیلهایی دارد تا این مذاکرات را متوقف کند. البته در این مذاکرات زمان وضع قوانینی که مخالف با آزادی اجتماعی بود، هم متوقف شد. حالا اگر قرار باشد چنین مذاکرههایی پیشرفت داشته باشد ترکیه باید مطابق با خواست اتحادیه اروپا پیش برود. به هر حال این مذاکرات به نقطه کور رسیده و ترکیه مجبور است روند اصلاحات را ادامه دهد. به محض اینکه چنین اتفاقی بیفتد اروپاییها هم تمایل خواهند داشت تا این پرونده دوباره از سر گرفته شود و روند مذاکرات پیگیری شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.