جایگاه زنان در برنامههای ریاستجمهوری
لیلا رزاقی
به نظر میرسد، قرار است انتخابات ریاستجمهوری امسال در سکوت سنگین فعالان اجتماعی بهخصوص در حوزه زنان برگزار شود. در انتخابات گذشته جنبش زنان با طرح مطالبات خود و فشار بر کاندیداها تلاش کرد تا به بسط مسایل زنان و تاثیرگذاری بر روند انتخابات بپردازد، اما امسال به شکل چشمگیری شاهد غیبت بسیاری از این هستههای فعال سیاسی و اجتماعی و تاثیرگذاری آنها بر روند انتخابات هستیم. با مروری کلی، بر برنامههای کاندیداها در مورد مسایل زنان در دولت آینده میتوان دریافت غیر از یکی دو مورد اکثر نامزدهای ریاستجمهوری بر ادامه روند موجود در جهت به حاشیهراندن زنان و تاکید بر کلیشههای جنسیتی مصر هستند. به عنوان مثال در برنامههای «حدادعادل» هنوز برنامه مدونی درخصوص زنان وجود ندارد اما از مجموع مناظرات و نقطهنظرات این نامزد اصولگرا میتوان پي برد كه مهمترین دغدغه ایشان در حوزه زنان معطوف به نگرش سنتی به خانواده و نقش زنان در چارچوب ارزشهای دینی و فرهنگی است. در نگاه ایشان مهمتر از تحصیل و شغل خوب، برای زنان ازدواجکردن است و هویتیابی زنان از این طریق تحقق پیدا میکند. در برنامه انتخاباتی قالیباف، غرضی و ولایتی نیز رسیدگی
به وضعیت زنان در قالب یک استراتژی مبهم و غیرمشخص ارایه شده که در قالب سیاستهای کلی در زمینه توسعه اجتماعی و سیاسی جای میگیرد و ناظر بر نگاه تخصصی بر مسایل زنان در حوزه مسایل اجتماعی نیست. در برنامه محسن رضایی طرحی وجود دارد با عنوان طرح کوثر که راهکارهای 10گانهای را برای حمایتهای فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی در حوزه زنان ارایه میکند. اگرچه وی ایراداتی بر قوانین و لوایح حوزه زنان و تسلط نگاه سلیقهمحور بر اجرای این قوانین را وارد میداند اما با مروری بر سرفصلهای این طرح میتوان دریافت که این برنامه با ارایه طرحهایی چون توسعه اشتغال خانگی زنان در پی آن است که حتی زنان دانشگاهی را هم به سمت اشتغال خانگی سوق دهد و در این راستا از ارایه طرحهای تشویقی چون پرداخت وام به زنانی که فعالیت بهتری در این عرصه دارند، کمک میگیرد. در میان نامزدهای اصولگرا «جلیلی»، نگرش خاصی نسبت به مسایل زنان دارند. در این راستا وی تمام توجه خود را معطوف به نقش زنان در خانواده و تاکید بر شغل خانهداری به عنوان وظیفه اصلی آنان قرار داده است. در این نگرش اصولا نگاه سنتی به زن به عنوان عنصر اصلی خانواده در قالب نقش مادری تقویت شده و
به زعم ایشان مستحکمکردن این نگاه سنتی و کلیشهای با متوازنکردن نقشهای خانگی و اجتماعی برای زنان امکانپذیر است. در این میان تنها دو نامزد یعنی عارف و روحانی هستند که برنامههای مدونی درخصوص توسعه سیاسی، اجتماعی واقتصادی و متعاقب آن مشارکت فعال زنان ارایه دادهاند. عارف با تاکید بر اینکه در حال حاضر بیش از 50درصد ظرفیت دانشگاهها را زنان تشکیل میدهند معتقد است این ظرفیت باید آزاد و فعال شود در این راستا با گنجاندن سندی در برنامه اجرایی خود با عنوان «سند سیاستهای کلی اجتماعی کشور» که در مجمع تشخیصمصلحتنظام تدوین شده و بر مبنای آن تمرکز دولت آینده باید بر این مسایل قرار داده شود دید بهتری نسبت به موقعیت و جایگاه زنان دارد. این برنامه در قالب طرحهای مختلفی از جمله ایفای حقوق شهروندی و مدنی برابر، تاکید بر اصل شایستهسالاری در تصدی پستهای مدیریتی، توسعه فرصتهای آموزشی و شغلی و تامین اجتماعی برابر و رفع خشونت علیه زنان در جامعه و خانواده ارایه شده است. اگرچه در این برنامه هم بر تقویت نهاد خانواده و نقش زنان درخانواده تاکید شده اما با تمرکززدایی در زمینه نقشهای کلیشهای زنان در قالب ارایه طرحهایی
مانند اصلاح برداشت از نقش زنان و مردان بهویژه از طریق تجدید نظر در کتب درسی و همچنین اقداماتی درخصوص فعالسازی و توانمندسازی اقتصادی زنان که بتواند از نظر ارتقای شغلی نیز وضعیت آنان را بهبود بخشد، گامهای موثرتری را برداشته و تصویر قابل قبولتری از پاسخگویی به حداقل مطالبات زنان داده است. تقویت نهادهای مدنی در حوزه زنان از دیگر برنامههای این نامزد اصلاحطلب است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.