رییس هیات مرکزی نظارت بر انتخابات شوراها درباره بررسی صلاحیت نامزدها:
نیازی به «اعلام برائت از فتنه» نیست
گروه جامعه، فاطمه جمالپور: دو هفته دیگر نتایج نهایی تایید صلاحیت کاندیداهای شوراهای اسلامی شهر و روستا اعلام میشود. با این حال شایعات زیادی در زمینه ردصلاحیت کاندیداهای اصلاحطلب از جمله محسن هاشمی و احمد مسجدجامعی و احضار تعدادی دیگر به نهادهای امنیتی منتشر شده است. برای بررسی صحتوسقم این شایعات، نحوه برگزاری انتخابات شورای شهر با توجه به همزمانی با انتخابات ریاستجمهوری، وضعیت تایید صلاحیت کاندیداهای اصلاحطلب، اعضای احزاب منحلشده مشارکت و مجاهدین انقلاب اسلامی، بازداشتیها و محکومان حوادث انتخابات 88، به سراغ «جواد کولیوند»، نماینده مردم کرج در مجلس شورای اسلامی و رییس هیات مرکزی نظارت بر انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا رفتیم. با ذکر این نکته که انتخابات شورای شهر تنها انتخاباتی است که نظارت بر آن وظیفه شورای نگهبان نیست و نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی وظیفه تایید صلاحیت و نظارت بر انتخاب نمایندگان مردم در پارلمان محلی را برعهده دارند.
چند نفر کاندیدای انتخابات شورای اسلامی شهر و روستای شهر تهران، استان تهران و کل کشور شدهاند؟
در کل کشور 352هزار و 165نفر ثبتنام کردهاند که از این تعداد 63 هزار و 389 نفر کاندیدای شوراهای اسلامی شهر هستند که 18درصد کل کاندیداها را شامل میشوند. 288هزارو766 نفر هم کاندیدای شوراهای اسلامی روستاها هستند که 82درصد کل ثبتنامکنندگان را تشکیل میدهند. شوراهای اسلامی روستاها 118هزارو960 نفر عضو اصلی و 78هزارو 443 نفر عضو علیالبدل و شوراهای اسلامی شهرها هفتهزار و 192نفر عضو اصلی و دوهزار و 991نفر عضو علیالبدل خواهد داشت. سههزارو700نفر ثبتنامکنندگان شوراهای اسلامی شهر و روستای استان تهران و حدود هزارو730نفر متقاضی شرکت در انتخابات شورای اسلامی شهر تهران هستند که البته این تعداد دایما در حال کاهش است و بسیاری انصراف دادهاند. هنوز از تعداد دقیق انصرافیها اطلاعات دقیقی در دست نیست.
آیا تعداد متقاضیان نسبت به دورههای قبل افزایش یافته است؟
بله، نسبت به دوره گذشته افزایش 15درصدی متقاضیان را شاهدیم چراکه براساس ماده 7 قانون شوراها تعداد اعضای شورای اسلامی شهر و روستا افزایش یافته است.
پروسه تاییدصلاحیتها چه زمانی پایان مییابد؟
همان طوری که در جریان هستید، ثبتنام از داوطلبان از تاریخ 26فروردین آغاز و اول اردیبهشت پایان یافت و از دوم اردیبهشت تا 12 اردیبهشت مهلت استعلامهای چهارگانه از ارگانهای ذیربط شامل نیروی انتظامی، ثبتاحوال، قوهقضاییه و وزارت اطلاعات بوده، از تاریخ 13 اردیبهشت بررسی صلاحیت نامزدها در هیاتهای اجرایی آغاز شد و تا 18 اردیبهشت ادامه دارد. البته هیاتهای اجرایی میتوانند به موازات بررسیها پروندهها را در اختیار هیاتهای نظارت شهرها و بخشها بگذارند تا بررسی نهایی انجام شود و در حقیقت ملاک تایید یا رد نامزدها، ملاکی است که هیاتهای نظارت شهرستان و بخش ارایه میدهند.
پس از اعلام صلاحیتها اگر کسی اعتراضی داشته باشد مطابق قانون اجازه دارد پس از ردصلاحیت شدن از سوی بخش، به هیات نظارت شهرستان یا در صورت ردصلاحیت شدن در شهرستان به هیاتنظارت استان مراجعه کند و طبیعی است که این فرصت برای داوطلبان فراهم شده است تا در صورت ردصلاحیت شدن در شورایعالی نظارت استان به هیات مرکزی نظارت اعتراض کنند. در نهایت 28 اردیبهشت آخرین زمانی است که هیات نظارت و اجرا برای اعلام صلاحیتها در اختیار دارند و نامزدها هم از تاریخ 17 خرداد تا 22 خرداد مجاز به تبلیغات هستند.
هیاتهای نظارت و اجرایی در استانها چگونه انتخاب میشوند؟
هیات مرکزی نظارت شامل پنج نماینده مجلس است که با رای صحن علنی مجلس انتخاب میشوند و پس از تشکیل هیات مرکزی نظارت هیات نظارتهای استان متشکل از سه نماینده مجلس همان استان تشکیل میشود و پس از آن برای هر شهرستان پنج نفر و برای هر روستا دو نفر از معتمدین متشکل از فرهنگیان و کارکنان دولت، معتمدان سیاسی و معتمدان مشاغل آزاد بهعنوان هیات نظارت انتخاب میشوند و کار نظارت را آغاز میکنند.
خطقرمز شما در تایید یا ردصلاحیت نامزدهای انتخابات شورای شهر چیست؟
ماده 26 و 29 قانون اساسی مشخص کرده است که چه کسانی نمیتوانند کاندیدای شورای شهر شوند، طبق ماده 29 معاندان با نظام جمهوری اسلامی، افرادی که در احزاب مخالف نظام عضو بودهاند، افرادی که نظام را قبول ندارند و به مخاصمه با نظام برخاستهاند و اعضای حزبهای منحل شده از جمله افرادی هستند که نمیتوانند کاندیدای شورای شهر شوند.
یعنی اگر فردی پیش از این مثلا عضو حزب مشارکت باشد صلاحیتش در انتخابات شورای شهر احراز نمیشود؟
این افراد برای تایید صلاحیت باید واجد شرایطی باشند. باید ارگانهای امنیتی کشور احراز کنند که این افراد از عضویت خارج شدهاند و پس از یک پروسه زمانی دلبستگی به نظام را به اثبات رساندهاند، ضمن اینکه افراد نباید به حکم مقامات قضایی محکوم شده باشند.
یعنی اگر فردی در پی انتخابات سال 88 سابقه زندان یا بازداشت داشته باشد صلاحیتش در انتخابات شورا تایید نمیشود؟
اگر سیستم امنیتی او را تایید کند، مشکلی ندارد.
در زمینه میزان تحصیلات کاندیداها ابهاماتی مطرح بوده است. بالاخره ملاک در زمینه میزان تحصیلات چیست؟
ضروری است داوطلبان در روستاهای زیر 200 خانوار سواد خواندن و نوشتن، در روستاهای بالای 200 خانوار دیپلم، در شهرهای زیر 20هزار نفر کاردانی و در تهران بالای 200هزارنفر مدرک کارشناسی داشته باشند. البته براساس اصلاحیه قانون در سال 91 آن دسته از اعضای شورا که کاندیدای همان شورا میشوند از شرط مدرک معاف هستند.
در زمینه تایید صلاحیت بازیگران، خوانندهها و ورزشکارانی که کاندیدا شدهاند چگونه عمل میشود؟ چنانچه میبینیم یکی از بازیگرانی که کاندیدا شده است در هنگام ثبتنام گفته من از طرف نهاد ریاستجمهوری کاندیدا شدهام. آیا این موضوع برای وی صلاحیت ایجاد میکند یا امتیاز محسوب میشود؟
براساس اصل 100 قانون اساسی، شوراها به منظور ساماندهی برنامهریزی مسایل اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، آموزشی و رفاهی تشکیل میشوند بنابراین افرادی که قصد ورود به شوراها را دارند باید کارشناسان این حوزهها در پارلمان شهری باشند. برخی با حضور چهرهها در شوراها مخالف هستند و این موضوع را ایراد میدانند به نظر ما این ایراد نیست اما دامنه کار باید بهگونهای بسته شود که افرادی که متخصصتر و متعهدتر هستند وارد شورا شوند و باید دغدغه مردم را داشته باشند. هیات مرکزی نظارت با شهرتها کاری ندارد، با بازیگر، وکیل، وزیر، خواننده یا ورزشکار بودن این افراد کاری نداریم. حرف ما این است که شوراها نیاز به تخصصهای متعدد دارند و بحث صلاحیتها در این میان مهم است و افرادی وارد شورا میشوند که تخصص داشته باشند.
صرف اینکه در جواب این حرف این خانم بازیگر که گفته است من از طرف نهاد ریاستجمهوری کاندیدا شدهام، باید بگویم قدمتان به روی چشم اما نهاد ریاستجمهوری هم در دایره بررسی صلاحیتها قرار میگیرد.
در دورههای قبل شاهد این بودیم که در شهرهای کوچک و حتی کلانشهرهایی همچون اهواز اتفاقاتی همچون اختلاس، زمینخواری و زدوبند رخ داد و حتی به انحلال شورا انجامید در این دوره از بررسی صلاحیتها چه نکاتی را مورد توجه قرار میدهید تا دیگر شاهد این اتفاقات نباشیم؟
فصلالخطاب ما در این زمینه قانون است. البته که ما نمیتوانیم پیشداوری کنیم اما اتفاقات گذشته میتواند تجربیات خوبی برای آینده باشد و باید دایره کار را طوری تنظیم کنیم که افراد واجدشرایط وارد شورا شوند و افراد بهواسطه رانت یا وابستگی به دسته و گروهی خاص تایید صلاحیت نشوند. اگر درست تایید صلاحیت کنیم مطمئنا فساد کمتر میشود البته این به این معنی نیست که به صفر میرسد. باید با ورود افراد صالح محیط را سالم کنیم.
با توجه به همزمان بودن انتخابات شورای شهر با انتخابات ریاستجمهوری این انتخاباتها چگونه برگزار میشود؟ نحوه نظارت و شمارش آرا چگونه خواهد بود؟
براساس ماده 22 قانون ریاستجمهوری این انتخابات در شعبات واحد برگزار میشود و اعضای شعبهها هم یکسان اما صندوقها مجزا هستند.
البته ناظران شورای نگهبان به صورت مجزا بر انتخابات ریاستجمهوری و اعضای هیات مرکزی نظارت هم جداگانه بر انتخابات شورای شهر نظارت میکنند.
در زمینه شمارش هم ابتدا آرای انتخابات ریاستجمهوری به لحاظ سادهتر و سریعتر بودن شمارش میشود و سپس شمارش آرای انتخابات شورای شهر شروع میشود و در هر شعبه تا اتمام شمارش و تعیین تکلیف شدن آرا صندوقها پلمب نمیشود و ناظر، بازرس و اعضا باید کار را به اتمام برسانند و فرمهای خاص را پر کرده و به امضا برسانند و سپس صندوقها به بخشداریها و فرمانداریها تحویل داده میشود.
هیاتهای اجرایی انتخابات شورای شهر چگونه انتخاب میشوند؟
در هر شهر 30 نفر از معتمدان به انتخاب فرماندار و بخشدار معرفی شده و سپس به تایید هیات نظارت میرسند و این اعضا هفت نفر را از میان خود با رای مخفی انتخاب میکنند و این افراد اعضای هیات اجرایی را تشکیل میدهند و وظیفه دارند اعضای شعب را انتخاب و تایید صلاحیت کرده و مسیر انتخابات و صحت و سقم آن را با کمک ابزارها و بازرسیهای متعدد رصد کنند.
همکاری شما با دولت و وزارت کشور چگونه است؟
در مجموعه هیات مرکزی نظارت بر انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا و ستاد انتخابات وزارت کشور همکاری خوب، مستمر و پیگیری با هم دارند و در شهرستانها هم همکاریها تابعی از این موضوع است اما این به آن معنی نیست که مشکلی نداریم بعضا مشکلاتی وجود دارد که حل میشود.
بودجه برگزاری انتخابات شورای شهر چقدر است و اعتبار آن از کجا تامین میشود؟
برای نظارت بر انتخابات شورای اسلامی شهر و روستا در 67هزار شعبه 25میلیاردتومان تشخصیص یافته و از سوی سازمان مدیریت در حساب مجلس شورای اسلامی تعبیه شده است.
با توجه به اینکه میزان مشارکت در دورههای گذشته در کلانشهرها پایین بوده است، ارزیابی شما از میزان مشارکت در کلانشهرها در دوره چهارم چیست؟
ارزیابی ما این است که میزان مشارکت بالا میرود چرا که هم میزان نامزدها افزایش یافته، شوراها تخصصیتر شده و پیچیدگیهای مدیریت واحد شهری افزایش یافته است. مدیریت واحد شهری تنها شهرداری نیست، بهداشت و درمان شهر، آموزش و پرورش، دستگاههای ارایهدهنده خدمات شهری از جمله آب و برق و گاز و ... مطرح هستند و این موضوع سبب شده است بسیاری به پارلمان محلی روی بیاورند. امیدواریم همانطوری که در اصل 107 قانون اساسی پیشبینی شده است شوراها به یکی از ارکان تصمیمگیری کشور تبدیل شوند.
شایعاتی در زمینه ردصلاحیت محسن هاشمی و احمد مسجدجامعی به گوش میرسد. آیا این شایعات صحت دارد؟
خیر، هنوز فرآیند بررسی صلاحیتها ادامه دارد و هنوز هیچ فردی ردصلاحیت نشده است و اینها شایعاتی بیش نیست.
شایعه شده است که برخی نهادها از بعضی نامزدها خواستهاند از فتنه اعلام برائت کنند تا صلاحیتشان تایید شود. آیا این شایعه صحت دارد؟
خیر، چنین چیزی صحت ندارد و نیازی به اعلام برائت از فتنه نیست. کاندیدایی هم به نهادهای امنیتی احضار نشده و اینها شایعاتی است که ما نمیدانیم از کجا و چرا منتشر میشود.
یعنی نامزدها برای تایید صلاحیت نیازی به اعلام برائت ندارند.
هیچ نیازی به اعلام برائت از فتنه نیست.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.