راهکارهای خلاقانه برای تامین دبیران مناطق کوچک و محروم
بلندپروازیهای معلم جوان در روستای کوچک
ترجمه: مصطفی عبداللهی
روش تامین معلمان کارآمد و آموزشدیده برای مناطق محروم و نابرخوردار از جمله نگرانیهای آموزشوپرورش در ایران و همه جای جهان است. برخی کشورها تلاش میکنند معلمان جوان را در ابتدای کار به مناطق محروم اعزام کنند. هر چند این روش تا حدودی کارساز است اما ممکن است این مشکل را در پی داشته باشد که معلم نتواند به لحاظ فرهنگی به خوبی با دانشآموزانش ارتباط عاطفی برقرار کند. در ادامه راهکارهای سازمانهای دولتی و غیردولتی یک کشور پیشرفته را برای حل این مشکل فراگیر با هم میخوانیم. خانم «سوزان فلدمن» خودش هم میداند که فرد غیرنرمالی است چون به زودی از دانشگاه فارغالتحصیل میشود ولی میخواهد بهجای گریختن از زندگی روستایی به دنیای آرام آنجا بازگردد و به این دلیل بقیه افراد فکر میکنند که او رفتار نرمالی ندارد. این معلم بلندپرواز ریاضی دبیرستان، عضو انجمن معلمان اوزارک است. این انجمن، گروهی از معلمان تحت آموزش در ناحیه جنوب غربی ایالت میسوری هستند که سالانه چهارهزاردلار بورسیه دریافت میکنند و در عوض تعهد میدهند که پس از فارغالتحصیلی، سه سال در مدارس روستایی این منطقه مشغول کار شوند. رشد یافتن در شهری
که فقط حدود سههزار نفر جمعیت دارد و معلم روزهای یکشنبه احتمالا در کلیسا نزدیک دانشآموزانش مینشیند، شاید شرایط مناسبی برای آموزگاران جوان نباشد. در یک چنین وضعیتی خانم «فلدمن» (که به تازگی ازدواج کرده است) از قبل میداند که معلم و دبیر بودن در یک شهر کوچک نه تنها میتواند به معنای همسایه بودن باشد بلکه یک الگوی تقلیدی برای دانشآموزان نیز است. خانم «فلدمن» که در دانشگاه دروری (Drury) منطقه اسپرینگ فیلد تحصیل کرده، گفته است: «انتظارات این اجتماعات کوچک از معلمانشان زیاد است. چون محیط کوچک است همه یکدیگر را میشناسند و بنابراین انتظار بیشتری دارند.» کمبود معلم در این مناطق به یک درد مزمن بدل شده است چون این جوامع نمیتوانند حقوقهای بالا و فرصتهای اجتماعی مناسبتر را همانند شهرها و مناطق بزرگ در اختیار معلمان قرار دهند و از اینرو مدارس روستایی در یک چرخش آشکار بهدنبال یافتن معلمان بومی هستند. آنها میدانند عدم مهاجرت معلمانی که دارای زمینه روستایی هستند و در بطن اینگونه مناطق رشد یافته باشند، بیشتر بوده و آنها پس از گذشت یکی، دو سال از منطقه خارج نخواهند شد، البته این جوامع به این نکته نیز واقف
شدهاند که فقدان کلوپهای شبانه و سینماهای هنری باعث دلزدگی معلمان جوان ایدهآلیست نمیشود. مسوولان این جوامع دریافتهاند که دبیرانی که والدین آنها از بین کشاورزان ایندیانا، کارگران کارخانههای میسیسیپی و کارگران تاکستانهای کالیفرنیای شمالی باشند، میتوانند ارتباط بهتری با خانوادههای دانشآموزان برقرار کنند. خانم «کاترین» رییس انجمن معلمان کالیفرنیاست. او میگوید: «جوامع کوچک و روستایی براساس سنتها برپا شدهاند و ریشههای عمیقی دارند و هرکس که بتواند این سنتها را درک کند، میتواند تفاوتهای عظیمی را ایجاد کند.» تلاش این انجمن در راستای برگزاری بیش از 70 برنامه برای تشویق متخصصان فاقد تجربه تدریس به حضور در کلاسهای درس بوده است. سال گذشته این انجمن، تمرکز خود را بر روی مدارس روستایی این ایالت نهاد که در آنها حدود 300هزار دانشآموز مشغول تحصیل هستند. حدود نیمی از این دانشآموزان در شمار اقلیتها هستند و 25درصد آنها از خانوادههایی هستند که زبان مادری آنها انگلیسی نیست. این باعث میشود که نظام متفاوتی برای استخدام معلمان نسبت به دیگر نقاط کشور بهوجود آید. خانم «موتو» 43ساله و حدود دو دهه است که
بهعنوان یکی از والدین داوطلب در یک مدرسه روستایی در منطقه مندوسینو که در 120مایلی سانفرانسیکو قرار دارد، مشغول فعالیت است. او 18سال بهعنوان کمک آموزگار فعالیت کرده و در حال حاضر جهت اخذ مجوز تدریس، وارد مدارس این ناحیه شده است. او در حال حاضر مشغول تدریس در کودکستان دره اندرسون است. این موضوع پس از آن بود که مدارس این ناحیه دریافتند که نیازمند یک معلم زبان اسپانیولی هستند که لهجه مکزیکی هم داشته باشد تا ارتباط بهتری با دانشآموزان برقرار کند. خانم «موتو» در اینباره میگوید: «من خانوادهها را میشناسم و احتمالا بهتر نیز بتوانم با آنها ارتباط برقرار کنم. من از کودکستان با این بچهها آشنا هستم و بنابراین دانشآموزان از من فرار نمیکنند.» در آمریکا حدود 5/10میلیون دانشآموز در مدارس روستایی تحصیل میکنند که این حدود 20درصد از افراد لازمالتعلیم آمریکا را تشکیل میدهد. این آمار توسط یک گروه تحقیقاتی (مردم نهاد) در ایالت ویرجینیای شمالی ارایه شده است. این گروه تحقیقاتی نشان داد که در 900مدرسه روستایی، سطح فقر بیشتری وجود دارد که این مدارس در ایالتهای باتیمور، شیکاگو و فیلادلفیا قرار داشتهاند و محیطهای
سخت برای آموزش دادن و فراگیری بهشمار میروند. وجود یک چنین تفاوتهای فاحش باعث شده است که طرفداران آموزشوپرورش روستایی، خواستار نگاهی جدید و ملی برای رفع اینگونه تبعیضها شوند. گروه تحقیقاتی فوقالذکر دریافتهاند که در 12ایالت آلاباما، آلاسکا، آریزونا، کالیفرنیا، فلوریدا، لوییزیانا، میشیگان، میسیسیپی، نیومکزیکو، کارولینای شمالی، داکوتای شمالی و جنوبی حدود 60درصد از دانشآموزان فارغالتحصیل، در فقیرترین مدارس روستایی تحصیل کردهاند. آقای «شیور» یکی از ناظران ارشد مدارس محروم است. او میگوید: «به عنوان بخشی از جامعه، ما تمرکز خود را روی مدارس حاشیه شهرها و مناطق محروم متمرکز کردهایم.» آقای «شیور» یکی از 9 ناظر ارشدی است که از کل آمریکا انتخاب شدند و اواخر سال گذشته با وزیر آموزشوپرورش این کشور ملاقات کردند تا درباره پیشنهاد این گروه برای ایجاد تغییر در نظام آموزشی بحث و مذاکره کنند. ایده او آن است که انجمنهای ملی آموزش روستایی در مناطقی مثل ایالت میسوری، کالیفرنیا و ایندیانا ایجا شود تا بتواند با همکاری دانشگاههای پوردو و دو دانشگاه دیگر متخصصان بومی ریاضی و علوم را به نحوی آموزش دهد که آنها
بتوانند در کلاسهای درس به امر تعلیم و تربیت دانشآموزان محروم روستایی بپردازند. او در اینباره میگوید: «ما به سیستمی احتیاج داریم که پرقدرتتر و وسیعتر موضوعات را پیگیری کند.» در حال حاضر تلاشهای زیادی در جریان است تا استعدادهای بومی هر منطقه را به نحوی آموزش داده و تربیت کنند که نه تنها آنها بتوانند نقش معلم را در این جوامع ایفا کنند بلکه قادر باشند به عنوان رهبران این جوامع نیز عمل کنند. آقای «گری» ریاست بنیاد اوزارک را بر عهده دارد و توانسته است 7/1 میلیون دلار پول را برای ایجاد برنامههای مناسب در میسوری فراهم آورد و میخواهد با این پول اشخاصی مثل خانم «فلدمن» و همدورهایهای او را به «فعالان روستایی» تبدیل کند. آنها میخواهند افراد دخیل در انجمن معلمان اوزارک، خود را وارد مباحثی مثل اقتصاد روستایی، تاریخ محلی و موضوعاتی فراتر از تخصصهای خود کنند. آنها به طور منظم جلساتی را برگزار میکنند تا به سخنان این معلمان گوش کرده و از آنها حمایت کنند و برای آنها نقش یک مربی اختصاصی را بازی کنند. تا این معلمان بتوانند سالیان آغازین حضور در کلاسهای درس مناطق محروم و روستایی را به خوبی پشت سر بگذارند چون
در این سالهاست که بیشترین چالشها و ناامیدیها و ناکامیها رخ میدهد.
www.ap.org
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.