در پیامی به کنگره بزرگداشت مطرح شد
تقدیر مقام معظم رهبری از علامه جزایری
ایسنا: حضرت آیتالله خامنهای در پیام به کنگره بزرگداشت علامه سید نعمتالله جزایری با تجلیل از مقام علمی و ادبی این عالم بزرگوار، بر تبحر و احاطه ایشان بر احادیث شیعی با نگاه دقیق فقهی تاکید کردند و افزودند: تجلیل از مرحوم سیدنعمتالله جزایری در واقع تجلیل از علم و معارف الهیه است.
رهبر معظم انقلاب اسلامی در این پیام که از سوی آیتالله سیدمحمدعلی موسوی جزایری، نماینده ولی فقیه در استان خوزستان و امام جمعه اهواز قرائت شد، همچنین با اشاره به آثار و تالیفات متعدد علامه سید نعمتالله جزایری ایشان را شخصیتی برجسته و فقیهی گمنام خواندند که لازم است به تالیفات وی در حوزه حدیث و شروحی که بر احادیث نگاشته است توجه بیشتری صورت پذیرد.
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی مقام معظم رهبری متن بیانات رهبر انقلاب اسلامی در دیدار اعضای ستاد برگزاری کنگره بزرگداشت علامه سید نعمتالله جزایری صبح پنجشنبه (10 اسفند) توسط آیتالله سیدمحمدعلی موسویجزایری نماینده ولی فقیه در استان خوزستان و امام جمعه اهواز در این کنگره در شهرستان شوشتر قرائت شد از این قرار است:
بسمالله الرحمن الرحیم
خیلی متشکریم از جناب آقای جزایری و بقیه آقایان که به فکر افتادند این شخصیت بزرگ و گمنام را معرفی کنند. گمنام از این جهت که اگرچه مرحوم سید نعمتالله جزایری با دو کتاب معروف است: زهر الربیع و انوار نعمانیه، لکن شأن مرحوم سید نعمتالله خیلی بالاتر از اینها است. ایشان، هم فقیه بودند - فقیه ماهری است مرحوم سیدنعمتالله - و هم محدث خبیر و متوسع در کتابهای اخبار بودند، هم ادیب بودند. جالب اینجا است که خانواده اینها یک خانوادهایاند که علاوه بر فقاهت و حدیث، اهل ادب و لغت و اینها هستند؛ مرحوم سیدنورالدین - پسر ایشان - کتاب معروف فروقاللغات را نوشته که فقط یک کتاب لغت نیست، معنایش تسلط کامل بر لغت عربی است؛ نوه ایشان هم مرحوم سیدعبدالله جزایری است؛ یعنی سه نسل پشت سرِ هم جزو علمای برجسته و معروفند، در حوزههای علمیه شناخته شده هستند. البته هر سه بزرگوار اخباریاند؛ مرحوم سیدعبدالله بیشتر، سیدنعمتالله و سیدنورالدین کمتر؛ لکن مرحوم سیدنعمتالله با اینکه اخباری است، به آرا و نظرات اصولیین توجه دارد و کتابی هم ایشان دارد - من حالا اسم کتاب یادم نیست - در لزوم رجوع به کتب فقها؛ که مراد ایشان از فقها، طبعا فقهای
اصولی هستند. مرد بزرگی است ایشان.
آثار و تالیفات ایشان زیاد است. حالا جنابعالی فرمودید حدود 60 تالیف؛ من حالا آن طور که در ذهنم بود، میدانستم ایشان حدود 30، 40 تالیف دارند؛ که در بین اینها شروح مهم کتب اربعه ما هست - یعنی ایشان شرح تهذیب دارد، شرح استبصار دارد، بهنظرم شرح کافی دارد - شرح بسیاری از کتابهای صدوق را دارد - مثل توحید صدوق و مانند اینها. یعنی یک شخصیت بسیار برجستهای است ایشان در تبحر و احاطه بر حدیث شیعه؛ و همراه با نگاه دقیق فقهی، نه فقط حدیث. ایشان شاگرد علامه مجلسی است. خب، علامه مجلسی مرد خیلی بزرگی است، یعنی کسی نگاه کند به بیانهایی که ایشان در بحار - در ذیل روایات - دارد، میفهمد که این مرد هم فقیه است، هم متکلم است، هم اهل عقلیات است. مجلسی خیلی بزرگ است، منتها فقط به حدیث معروف شده؛ در حالی که اینجور نیست. ایشان محدث هم هست - خب کتاب حدیث ایشان، بحارالانوار، کتاب بزرگی است - لکن فقیه متکلم صاحبنظر [است]، گاهی اوقات ایشان یک آرای بسیار برجستهای در مسایل کلامی و عقلی - در ذیل روایات - دارد که اینها خیلی برجسته است. مرحوم سیدنعمتالله شاگرد یک چنین کسی است، شاگرد مرحوم علامه مجلسی. شاگرد فیض ظاهرا، به نظرم ایشان
شاگرد فیض هم بوده است. به هر حال شخصیت برجستهای است.
حالا کتاب زهرالربیع هم با اینکه یک کتابی است که در حوزههای علمیه به عنوان یک کتاب فکاهی و اینها معروف شده، لکن نشاندهنده این است که فقهای ما، بزرگان ما، علمای ما، در عین کارهای عمیق علمی و فقهی به اینجور مسایل هم توجه داشتند. یعنی ایشان در اول زهرالربیع - ما شاید 50، 60 سال قبل از این زهرالربیع را نگاه میکردیم - میگوید که دیدم طلبهها احتیاج دارند به یک تفننی و تفکهی، این کتاب را برای آنها نوشتم؛ یعنی کتابی است که ایشان نوشته برای اینکه طلبهای که حالا غرق در کارهای علمی در مدرسه و در حجره و اینها است، یک وسیلهای برای تفکه داشته باشد؛ یعنی غافل از این چیزها نبودند. حالا ما اینجا خشک بنشینیم، تا یک کسی آن طرف یک شوخیای کرد فورا به ما بربخورد! اینجوری نبودند علمای ما؛ آن هم عالمی مثل سیدنعمتالله که اخباری و متصلب و اینها است دیگر؛ اما این چیزها را هم داشتند. به نظر من این تفنن علمای گذشته ما خیلی مهم است؛ که یک نمونهاش هم همین فروقاللغات است که عرض کردیم سیدنورالدین - پسر ایشان - با اینکه فقیه است، با اینکه محدث است، شاگرد پدرش است، اما در عین حال اینجور چیزی را در باب لغت مینویسد. به هر حال
به نظر ما شخصیت برجستهای است مرحوم سیدنعمتالله.
و خب خاندان هم خاندان علماند، بحمدالله تا امروز هم این خاندان خاندان علم بودهاند و امیدواریم همیشه همینجور باشد. و تجلیل از ایشان تجلیل از علم است و تجلیل از معارف الهیه است؛ این بزرگواران معرفی بشوند خیلی خوب است. بخصوص اگر بتوانید، کتابهای ایشان را تحقیق بکنید، چاپ کنید. انوار نعمانیه مکرر چاپ شده البته، آن کتاب کتاب معروفی است، لکن کتابهای دیگر ایشان در دسترس نیست، یعنی کمتر توجه شده به کتابهای حدیثی ایشان و شروحی که ایشان بر احادیث نوشتند. انشاءالله موفق و موید باشید. از آقای حسینی هم که کمک میکنند به این کارها تشکر میکنیم.
والسلام علیکم و رحمهالله
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.