مشکلات بیماران مبتلا به بیماریهای خاص رو به افزایش است
ناکارآمدی توزیع داروهای تالاسمی و هموفیلی
عکس:چاووش هماوندی، جامجم
شرق : دامنه مشکلات مربوط به تامین دارو برای بیماران مبتلا به سرطان، تالاسمی و بیماریهای هموفیلی روز به روز در حال افزایش است. مبتلایان به این بیماریها تا پیش از این با افزایش چند برابری قیمت داروها و مشکلات ناشی از آن مواجه بودند، اما این روزها حتی داروهای گرانقیمت این بیماریها نیز کمیاب شده است. پیشروی این بیماریها به دلیل وابستگی مراحل درمانی آنها به دارو هماکنون سلامت مبتلایان را تهدید میکند. در یکی از موارد کمبود دارو بیماری هموفیلی منجر به فوت نوجوان 15ساله دزفولی بر اثر کمبود دارو در آبان ماه امسال شد.
در همین رابطه برخی بیماران مبتلا به تالاسمی روز گذشته با مراجعه به برخی بیمارستانهای بزرگ شهر تهران برای تزریق ماهانه خون تصفیه شده، دست خالی برگشتند. رضا یکی از مبتلایان به بیماری تالاسمی در اینباره به شرق میگوید: روزگذشته برای تزریق ماهانه خون به بیمارستان شهدای تجریش در تهران مراجعه کردم که مسوولان بانک خون این بیمارستان به من گفتند، خون به اصطلاح شسته نداریم و باید فیلتر تزریق خون شسته نشده تهیه کنید، اما روزگذشته هیچ یک از داروخانههای بزرگ و مطرح تهران فیلتر تزریق خون نداشتند و مسوولان داروخانه عنوان میکردند، این فیلتر به دلیل تحریمهای موجود کمیاب شده است.
او میافزاید: این مساله مشکلات زیادی را برای ما ایجاد میکند، چراکه اگر فیلتر و خون شسته شده برای تزریق وجود نداشته باشد، باید در اصطلاح خون شسته نشده تزریق کنیم که این مساله خطراتی را برای ما دارد و عوارض آن سلامت ما را تهدید میکند.
رهبر مژدهیآذر، رییس انجمن داروسازان و داروخانهداران تهران نیز در این رابطه با تایید کمبود داروهای بیماران تالاسمی بهخصوص فیلتر خون وداری دسفرال میگوید: هماکنون ذخایر دارویی ما رو به کاهش است و به دلیل کمبود داروهای بیماران مبتلا به بیماریهای خاص روزانه تعداد زیادی از مراجعهکنندگان به داروخانهها برای دریافت این داروها دست خالی برمیگردند.
وضعیت دسترسی بیماران هموفیلی به دارو
از طرف دیگر احمد قویدل، مدیرعامل کانون هموفیلی ایران در گفتوگو با شرق از کاهش 50درصدی دسترسی به ذخایر دارویی بیماران هموفیلی نسبت به دوران قبل از تحریمهای دارویی خبر میدهد و میگوید: سطح دسترسی بیماران ایرانی مبتلا به هموفیلی براساس آمار فدراسیون جهانی مبتلا به هموفیلی 6/1 است که این رقم مربوط به ایام قبل از تحریم دارو است. به طوریکه تا دوماه پیش میزان دسترسی مبتلایان به دارو به یک سوم کاهش پیدا کرده بود.
او میافزاید: هماکنون میزان دسترسی مبتلایان به دارو نسبت به دورههای قبل تا 50درصد کاهش داشته، که نسبت به دوماه قبل تا حدودی بهتر شده است اما هنوز مشکلات ادامه دارد و مبتلایان بعد از خونریزی خود برای تامین دارو مشکل دارند.
75درصد کل داروهای هموفیلی در کشورهای اروپایی و آمریکایی
یکی دیگر از مشکلات مبتلایان به بیماریهای هموفیلی توزیع نامناسب این داروها در سطح کشور و سهم اندک ایران از داروهای این بیماری است. قویدل در اینباره میگوید: بیش از 75درصد از داروهای مربوط به بیماریهای هموفیلی در کشورهای اروپایی و آمریکایی مصرف میشود و باقی در سایر کشورهای دنیا. در این کشورها سطح دسترسی بیماران به داروهای هموفیلی پنج تا هشت درصد است و با توجه به کافی نبودن داروهای هموفیلی در این کشورها افراد مبتلا به بیماری مثل یک فرد عادی زندگی میکنند.
او ادامه میدهد: این فاصله زیاد در دسترسی میان مبتلایان در کشورهای جهان در فدراسیون جهانی هموفیلی هم مطرح شده و باعث شده که برنامهای گذاشته شود که این فاصله کاهش پیدا کند و برنامه تشویقی و اطلاعاتی برای دولتهای مختلف برگزار میکنند که برای حفظ سلامت بیماران این فاصله از بین برود.
افزایش احتمال معلولیت در میان مبتلایان به هموفیلی
شکل مصرف داروهای هموفیلی در ایران با استانداردهای جهانی متفاوت است. در بسیاری از کشورهای جهان مبتلایان به این بیماری قبل از حملاتی که منجر به خونریزی آنها میشود داروهای هموفیلی را مصرف میکنند که این روند در ایران متفاوت است. مدیرعامل کانون هموفیلی ایران در اینباره میگوید: متاسفانه در ایران شکل مصرف داروها به دلیل کمبود ذخایر دارویی اشتباه است چراکه هر خونریزی اگر درمان نشود لطمه ناچیزی به شخص وارد میکند و یکی از مفاصل در اصطلاح هدف آنها آسیب میبیند و این مساله میتواند در میانسالی منجر به معلولیت آنها شود.
قویدل اضافه میکند: تا قبل از تحریمها وزارت بهداشت را متقاعد کرده بودیم که برای کودکان مبتلا به بیماری هموفیلی داروها را قبل از خونریزی به آنها بدهیم اما شرایط تحمیل شده تحریم باعث شد که این مساله اجرایی نشود و احتمال معلولیت در میان افراد مبتلا به هموفیلی افزایش یابد.
50 تا 60درصد نیاز دارویی بیماران مبتلا به تالاسمی برطرف نمیشود
علاوه بر بیماران هموفیلی، بیماران مبتلا به تالاسمی نیز مشکلات خاص خود را دارند. مجید آراسته، رییس انجمن تالاسمی ایران با اشاره به اینکه متاسفانه در حال حاضر برخی از بیماران تالاسمی با کمبود دارو مواجه هستند که به دلیل توزیع نامناسب داروی در سطح کشور است، میگوید: با توجه به میزان دارو خوراکی و تزریقی که در کشور است این انتظار را داریم که با کمبود دارو روبهرو نشویم اما حداقل ۲۰ تا ۲۵درصد بیماران تالاسمی با کمبود تزریق داروی تالاسمی روبهرو هستند اما در برخی از استانها ۵۰ تا ۶۰درصد نیاز این بیماران داده نمیشود.
آراسته با اشاره به اینکه داروی بیماران تالاسمی در مراکز استانها خیلی خوب توزیع میشود، افزود: اما متاسفانه دارو به شهرستانها نمیرسد و بسیار کمتر از مراکز استانها دارو در اختیار آنها قرار میگیرد که این نشان از توزیع نامناسب دارو است.
او با تایید کاهش و کمیابشدن برخی داروهای مربوط به بیماریهای تالاسمی مانند دارو دسفرال و فیلتر خون میگوید: کمبود این داروها به دلیل تحریمهاست. البته فیلتر خون سالهای پیش در ایران هم تولید میشد و سعی داریم با کمک وزارت بهداشت این مشکل را برای بیماران مبتلا به تالاسمی حل کنیم.
آراسته در پاسخ به این سوال که کدامیک از شهرستانها با کمبود داروی تالاسمی مواجه هستند عنوان میکند: در استانهای شمالی کشور؛ گیلان و مازندران به دلیل اینکه بیشترین تعداد بیماران تالاسمی درآنجا وجود دارد و همچنین دراستانهای جنوبی، استان فارس بهشدت از کمبود دارو گلهمندهستند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.