پزشکیان و انتخابات آمریکا

در تاریخ‌ بوده‌اند رؤسای جمهوری که در روزهای خصومت، مردم کشور رقیب را مستقیم مخاطب قرار داده‌اند تا میان آنچه درباره کشورشان گفته می‌شود و آنچه خود برای گفتن دارند، راهی باز کنند.

امروز که ایران هدف تهدیدات نظامی ا‌ست، روایتگری از ایران نیز بخشی از مسئولیت دفاع از کشور است. اکنون رئیس‌جمهور پزشکیان در برابر چنین مسئولیتی قرار دارد. او هم رئیس‌جمهور است و هم رسانه. وقتی ترامپ تصویر ایران را مصرف انتخاباتی می‌کند، حضور پزشکیان در عرصه رسانه مسئولیتی ملی است برای گفت‌وگو و پاسخ مستند به ادعاها و روایت ایرانی که هم مقاوم است و هم صلح‌طلب. 

۱. هدف ترامپ، بهره‌برداری انتخاباتی از تصویر ایران به‌مثابه تهدید است. سخنان یک ماه گذشته ترامپ، شواهدی برای این ارزیابی فراهم می‌کند: ۱۲ اکتبر، ایران را «حامی شماره یک تروریسم» خواند و پایان جنگ را به کاهش قیمت بنزین گره زد؛ ۱۷ اکتبر، مدعی نابودی ظرفیت هسته‌ای ایران شد؛ ۲۳ اکتبر، احتمال عملیات دیگری را مطرح کرد؛ و ۲۷ اکتبر، ضمن ادعای شکست نظامی و مالی ایران، گفت جنگ «هر وقت بخواهم» تمام می‌شود. در این روایت، ایرانِ تهدیدآمیز، حمله را توجیه می‌کند، ایرانِ شکست‌خورده، اقتدار ترامپ را نشان می‌دهد و وعده پایان جنگ، به وعده بهبود معیشت تبدیل می‌شود. واقعیت این است که این روایت، تصویری وارونه و دروغین از ایران می‌سازد؛ اما وارونگی آن خودبه‌خود برای مخاطب جهانی آشکار نمی‌شود. 

این تصویرسازی باید با پاسخ روشن و روایت مستقیم ایران برملا شود.

۲. ایران را باید فراتر از چارچوب امنیتی روایت کرد. در روایت تهدید، یک کشور با تمام تاریخ و زندگی مردمانش به پرونده‌ای امنیتی تقلیل می‌یابد. مسئولیت پزشکیان، بازگرداندن بخش‌های حذف‌شده به تصویر ایران است؛ یعنی ایرانی تاریخی و تمدنی، صلح‌طلب و مقاوم؛ جامعه‌ای که زندگی می‌خواهد و در برابر تحمیل می‌ایستد. این روایت باید نشان دهد مقاومت دارد از استقلال کشور، امنیت مردم و فرصت ساختن آینده حفاظت می‌کند. 

۳. اعتبار رسانه‌ای پزشکیان‌ به تجربه مقاومت و تلاش برای صلح متکی است. او در مقام رئیس‌جمهور، مسئولیت کشور را در دوران جنگ بر عهده داشته و هم‌زمان از مسیر دیپلماسی دفاع کرده است. هم بر تسلیم‌نشدن ایران و هم باور به دیپلماسی تأکید دارد. مخاطبان، هم موضع مقاومت او را شنیده‌اند و هم تلاشش برای صلح را. این تجربه، پشتوانه‌ای برای اعتبار پیام او است: پیوند دفاع از ایران با کوشش برای پایان تهدید.

۴. مقاومت باید با امنیت انسانی پیوند بخورد. پزشکیان می‌تواند تبیین کند دفاع از استقلال و تمامیت ارضی‌ از زندگی روزمره مردم جدا نیست. بگوید ایران مقاوم است و موضوع این مقاومت، امنیت خانه‌ها، تداوم آموزش، امکان کار و حق برنامه‌ریزی برای آینده است. همین مسئولیت، دولت را موظف می‌کند هم از کشور دفاع کند و هم برای کاهش خطر بکوشد. حق امنیت ایرانیان نیز به محبوبیت کشور یا موافقت دیگران با سیاست‌های حکومت وابسته نیست؛ اصلی که باید درباره همه مردم یکسان مطالبه شود.

۵. ظرفیت رسانه‌ای رئیس‌جمهور باید به شبکه روایت ایران پیوند بخورد. پزشکیان باید از ظرفیت رسانه‌های داخلی و بین‌المللی، صاحب‌نظران و اثرگذاران سیاستی، دانشگاهیان، هنرمندان و ایرانیان داخل و خارج کشور برای رساندن روایت ایران به مخاطبان جهانی بهره بگیرد. نقش ریاست‌جمهوری این است که به روایت ایران دامنه و اعتبار بیشتری بدهد تا صداهای متنوع جامعه در دفاع از ایران رساتر شود‌. 

۶. فرصت کوتاه است، مسئولیت ماندگار. انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا سوم نوامبر برگزار می‌شود. درباره تأثیر یک مصاحبه بر نتیجه انتخابات، نمی‌توان داوری قطعی داشت. حتما هدف گفت‌وگو اثرگذاری بر انتخابات آمریکا نیست، بلکه بیان روایت حقیقی از ایران عزیز است. مسئولیت پزشکیان نیز به تغییر آرای آمریکایی‌ها مشروط نیست. معیار واقع‌بینانه، شنیده‌شدن دقیق موضع ایران و ورود شواهد معتبر به بحث عمومی است. ترامپ تصویر ایران را مصرف انتخاباتی می‌کند؛ پزشکیان باید این انحصار تعریف ایران را به چالش بکشد.