بی‌تفاوتی پزشک در اطلاع‌رسانی یا ضرورت پنهان‌کاری
موارد پزشکی تخصصی و پیچیده نیازمند همکاری متخصصان مختلف است تا اطلاعات تشخیصی و درمانی دقیق به بیمار ارائه شود. طبق منشور وزارت بهداشت، بیمار حق دارد از تمامی مراحل تشخیص و درمان مطلع شود. این اطلاعات باید به صورت نوشتاری خوانا، قابل فهم و به زبان مادری بیمار ارائه شود تا او امکان مشاوره و نظرخواهی از پزشکان دیگر (کسب نظر دوم) را داشته باشد. نهادهای مدنی می‌توانند به عنوان واسطه‌ای کارآمد میان مراکز تخصصی و بیماران، عمل کنند. نبود اطلاع‌رسانی شفاف، آسیب جدی به اعتماد میان پزشک و بیمار وارد می‌کند.
به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،
ایرج سبحانی، پزشک: موارد پزشکی تخصصی و پیچیده نیازمند همکاری متخصصان مختلف است تا اطلاعات تشخیصی و درمانی دقیق به بیمار ارائه شود. طبق منشور وزارت بهداشت، بیمار حق دارد از تمامی مراحل تشخیص و درمان مطلع شود. این اطلاعات باید به صورت نوشتاری خوانا، قابل فهم و به زبان مادری بیمار ارائه شود تا او امکان مشاوره و نظرخواهی از پزشکان دیگر (کسب نظر دوم) را داشته باشد. نهادهای مدنی می‌توانند به عنوان واسطه‌ای کارآمد میان مراکز تخصصی و بیماران، عمل کنند. نبود اطلاع‌رسانی شفاف، آسیب جدی به اعتماد میان پزشک و بیمار وارد می‌کند.
نقد فرهنگ پنهان‌کاری در درمان
برخی پنهان‌کاری یا ارائه‌ندادن شرح حال دقیق را ناشی از قصد پزشکان یا اطرافیان برای محافظت از بیمار در برابر بیماری‌های درمان‌ناپذیر می‌دانند، اما حتی با این نیت، تشخیص و درمان شفاف بی‌معنا می‌شود. این روش در جوامع غربی منسوخ شده و مسئولیت حقوقی دارد. پنهان‌کاری نه‌تنها ترس بیمار را کاهش نمی‌دهد، بلکه روند درمان را غیرشفاف کرده و مانع همراهی مؤثر پزشک تا مراحل پایانی می‌شود. دسترسی به پرونده پزشکی فقط شامل برگه آزمایش‌ها نیست، بلکه تحلیل تخصصی پزشک را نیز در بر می‌گیرد.
تکالیف قانونی دولت و وظیفه پزشک
بر اساس اصل ۲۹ قانون اساسی و منشور حقوق بیمار، دولت موظف به حمایت‌های لازم برای ارتقای آگاهی بیماران است. پزشک معالج مکلف است مدیریت درمان را بپذیرد و در صورت نیاز، بیمار را بدون اتلاف وقت و فارغ از منافع اقتصادی، به مراکز علمی و پژوهشی پیشرفته ارجاع دهد.
بررسی یک نمونه واقعی (سردرگمی بیمار)
برای درک بهتر معضل عدم اطلاع‌رسانی، به یک مورد واقعی از یک بیماری درمان‌پذیر اشاره می‌شود. پرسش‌های اصلی بیمار، «چرا باید در بیمارستان بستری شوم و مشکل من چیست؟ راه‌حل یا راه‌حل‌های پیشنهادی برای خروج از مشکل کدام هستند؟ در صورت اقدام درمانی پیشنهادی، در انتظار چه هزینه‌ها و عوارض جانبی یا مادی‌ای باید بود؟»، منجر به دریافت دست‌نویس پس از چند روز انتظار است. شرح حالی دست‌نویس، ناخوانا و به زبان انگلیسی یا شبه‌انگلیسی به بیمار ارائه شده است. این گزارش فاقد قابلیت تفهیم بوده و به پرسش‌های اصلی بیمار (علت بستری، روش‌های درمان، عوارض و هزینه‌ها) پاسخ نداده است. متن تایپ‌شده تخصصی: پس از یک هفته انتظار و پیگیری‌های فراوان، متنی تایپ‌شده ارائه شد. اگرچه این متن خواناست، به دلیل استفاده فراوان از اصطلاحات تخصصی و به زبان خارجی (مانند UPJ، کالیس، نفروستومی) و کلمات غیرضروری انگلیسی (مانند «پارشیال» به‌جای «قسمتی/ناکامل»)، عملا برای بیمار ناپیوسته و غیرقابل فهم مانده است.
چالش «نظر دوم» (Second Opinion) در ایران
در جوامع غربی، درخواست نظر دوم یا سوم، رفتاری رایج و مبتنی بر وسواس معقول بیمار برای دستیابی به بهترین درمان است و به معنای بی‌اعتمادی نیست. اما در ایران، به دلیل عدم همراهی پزشکان معالج در این مسیر، بیمار به ناچار و به شکل مستقل عمل می‌کند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.
